Tempus
Tempus, yapay zeka ve devasa genomik veri setlerini kullanarak kanser tedavisini kişiselleştiren efsanevi hassas tıp (precision medicine) şirketidir.
Tempus, dünya genelindeki hastanelerin arşivlerinde çürümeye yüz tutmuş milyonlarca sayfalık klinik kayıtları, DNA ve RNA dizilimlerini devasa bir yapay zeka motorunda işleyerek; doktorların her bir hastaya özel, hedefe yönelik (targeted) tedaviler uygulamasını sağlayan milyarlarca dolarlık hassas tıp (precision medicine) devidir. 2015 yılında efsanevi girişimci Eric Lefkofsky tarafından Chicago'da kurulan şirket, "Bir sonraki hastanın tedavisini, bir önceki hastanın verileriyle iyileştirmek" felsefesiyle yola çıkmış ve geleneksel "deneme-yanılma" tıbbını tamamen algoritmik bir mimariyle baştan yaratmıştır.
Veri Silolarının Yıkılması ve Genomik Dizileme
Tıp endüstrisindeki en büyük darboğaz, verilerin hastaneler arasında paylaşılmaması ve doktorların defterlerinde kalan notların sisteme girilmemesiydi (data silos). Tempus, geliştirdiği Doğal Dil İşleme (NLP) algoritmaları sayesinde doktorların el yazısı notlarını, karmaşık patoloji raporlarını ve radyoloji görüntülerini saniyeler içinde okuyup dijital ve aranabilir veri tabanlarına dönüştürmüştür. Bununla yetinmeyen şirket, kendi devasa DNA dizileme laboratuvarlarını kurmuştur. Bir hastadan alınan tümör parçası Tempus laboratuvarlarında incelenerek, kanser hücresinin genetik kodundaki tam kusur tespit edilir ve yapay zeka, dünyadaki tüm tıp literatürünü saniyeler içinde tarayarak bu kusuru hedef alacak en iyi ilacı doktora önerir.
İlaç Devleriyle Ortaklık ve Ar-Ge Devrimi
Tempus, elde ettiği bu devasa anonim hasta veritabanını sadece hastanelerle değil, AstraZeneca, GSK ve Pfizer gibi dünyanın en büyük ilaç şirketleriyle de (B2B) paylaşmaktadır. Bu sayede ilaç firmaları, geliştirecekleri yeni kanser ilaçlarının hangi hasta gruplarında işe yarayacağını yıllar öncesinden otonom olarak simüle edebilmektedir. Bu veri gücü, klinik deney (clinical trials) sürelerini devasa oranda kısaltmış ve maliyetleri dibe çekmiştir.
Tıbbın Teknolojik Geleceği
Kanserle başladığı bu veri devrimini kardiyoloji, nöroloji ve psikiyatri alanlarına da genişleterek on milyarlarca dolarlık bir piyasa değerine ulaşan Tempus, insanlığın hastalıklarla olan savaşını sarsılmaz bir matematiksel zekayla yeniden inşa etmektedir.