Kodlarımızdaki O İnce Ayar: Bizi Tüm Dünyadan Ayıran Eşsiz Hallerimiz

Bu sadece fiziksel bir özellik veya dil meselesi değildir; olaylara yaklaşımımız, kriz anlarındaki o pratik zekamız ve en resmi anlarda bile araya sızan o sıcak, bazen de sınır tanımayan samimiyetimizdir. Bizi biz yapan, global standartların çok ötesinde, kendi içimizde yazılı olmayan bambaşka bir anayasamız var.

Sanayideki Filozoflar ve Pratik Zekamız

Geçenlerde sanayiye yolum düştü. Sahibi olduğum E90'ın alt takımından gelen o sinir bozucu, ritmik tıkırtıyı ustaya anlatmaya çalışıyorum. Alman mühendisliğinin o soğuk, milimetrik hesaplarıyla üretilmiş araca bizim ustanın yaklaşımı bambaşkaydı. Bilgisayara bağlayıp hata kodu aramak yerine, elini kaputa koydu, motorun sesini bir doktor gibi dinledi ve "Abi bu araba senin nazını çekiyor, ufak bir burç gevşemiş, hallederiz, sen geç çayını iç" dedi. Dünyanın hiçbir yerinde bir mekanik soruna bu kadar ruhani ve babacan bir yaklaşım bulamazsınız. Belki bazen o milimetrik prosedürleri atlıyoruz, "kervan yolda dizilir" mantığıyla hareket ediyoruz ve bu yüzden sistemli işlerde aksıyoruz ama o kriz anında, o çaresizlikte duyduğunuz o sözün verdiği güveni hiçbir yetkili servis formunda bulamıyorsunuz.

Sınır İhlali mi, Dev Bir Aidiyet mi?

Bu samimiyet sadece kriz anlarında değil, gündelik hayatımızın tam merkezinde de atıyor. Geçtiğimiz cumartesi Korkuteli'de kurulan o meşhur köylü pazarına gittim. Amacım sadece taze birkaç şey alıp çıkmaktı. Fakat o tezgahlardaki renk cümbüşü bir yana, satıcı teyzenin "Al yavrum, şunun tadına bir bak" diyerek uzattığı o meyvenin içindeki karşılıksız ikram kültürü her şeyi özetliyor. Avrupa'da bir pazarda o meyveyi tartmadan alıp ısırmanız mümkün değildir, kıyamet kopar. Bizde ise o ikramı reddetmek ayıp sayılır. Bazen kişisel alan ihlalleri yapıyoruz, yeni tanıştığımız birine hiç sorulmaması gereken özel soruları peş peşe sıralayarak sınırları fazlaca aşıyoruz evet; ama o ihlalin temelinde devasa bir aidiyet ve her şeyi paylaşma güdüsü yatıyor.

Sözleşmelerden Önce "İnsana" Dokunmak

İş hayatımız bile bu duygusal kodlardan nasibini fazlasıyla alıyor. Geçen gün bir müşterim aradı. Normalde global bir dünyada iş görüşmesinden beklentiniz nedir? Bütçeler, hedefler, dijital PR kampanyasının stratejisi, dönüşüm oranları... Ancak telefon "Necmettin Bey nasılsınız, aileniz nasıl, sağlığınız sıhhatiniz yerinde mi?" diye açıldı. Beş dakika boyunca memleket meseleleri konuşulduktan sonra "Bizim şu ajans işlerine de bir el atalım" noktasına gelindi. Bizde rakamlardan ve sözleşmelerden önce her zaman "insana" dokunmak şarttır. Bu durum bazen profesyonelliğimizi zedeliyor, işin duygusallığa kurban gitmesine sebep olabiliyor ama o güven bağı kurulduğunda da dünyadaki hiçbir şirket kültürü bizim kadar sadık ve omuz omuza bir iş ortaklığı yaratamıyor.

Masada Çözülen Meseleler

Benzer bir durumu, yüz yüze görüşmek için yanıma gelen başka bir müşterimle yaşadım. Toplantıyı ofis masasında, soğuk kahveler eşliğinde ve slaytlar üzerinden yapmak yerine soluğu bir restoranda aldık. Masaya o dumanı tüten kebaplar, ezmeler ve çeşit çeşit ikramlar peş peşe gelmeye başladı. İki saatlik yemeğin sadece son on dakikasında iş konuştuk. Çünkü bizde anlaşmalar kağıt üzerinde değil; o sofranın bereketinde, paylaşılan yemeğin samimiyetinde imzalanır. Gastronomi sevdamız sadece doymak için değil, karşımızdakiyle gerçek bir bağ kurmak içindir.

Dünyayı kusursuz işleyen bir İsviçre saati gibi düşünürsek, biz o saatin çarkları arasına girmiş, kendi ritminde atan, bazen saatin akışını değiştiren ama çoğu zaman ona asıl "canı" veren sıcak kanız. Kuralları esnettiğimiz, duygularımızı mantığımızın önüne koyduğumuz için bazen tökezliyoruz. Ancak bizi dünyadan ayıran ve okuyana "vay be" dedirten de tam olarak bu: Her şeyi mekanikleştiren ve soğutan bir çağda, inadına en saf halimizle "insan" kalmaya devam etmemiz.