Koza Altın Karadere'yi kuşattı: 3 komşu köye 3 ayrı maden

TRABZON - Hidroelektrik Santralleri (HES) sebebiyle tabiatı tahribata uğrayan Trabzon'un artık de madenlerle başı kederde. Düzköy'ün Honefter Yaylası'na kurmak istediği altın, çinko, bakır, kurşun madeni gündemde olan Koza Altın İşletmeleri Araklı ilçesindeki Karadere Vadisi'nde birbirine üçer kilometre aralıkta üç farklı maden projesi için müracaat yaptı.

TARİHİ BÖLGEDE PATLATMALI OCAK KURULACAK

Koza Altın İşletmeleri'nin ÇED süreci için hazırladığı proje belgesine nazaran, Çiftepınar ve Sularbaşı mahalleleri hudutları içinde 18 bin 930 dönümlük işletme ruhsatı alanı içerisindeki 182 dönümlük alanda açılacak maden işletmesinde bakır ve demir cevheri çıkarılacak.

Proje belgesinde yer alan bilgilere nazaran, 2 yıl çalıştırılacak madenden 115 bin ton cevher çıkartılacak. Proje ile yıllık ortalama 116 bin 205 ton hafriyat çalışması yapılacak ve 57 bin 500 ton cevher üretimi gerçekleştirilecek. Yerleşim yerlerine 175 metre uzaklıkta olan madende patlayıcı unsur de kullanılacak. Açık ocak işletmesinden elde edilecek cevher, proje alanında hiçbir sürece tabi tutulmadan satılacak. Bir kısmı tarım toprağı bir kısmı da orman alanı olan bölgedeki kızılağaç, gürgen ıstranca meşesi, kestane, kayın ağaçları proje kapsamında kesilecek. Ayrıyeten proje alanına yakın uzaklıkta tarihi Golaşa Köprüsü ve Golaşa Hanları da bulunuyor.

PROJE ALANI ETRAFINDA YERLEŞİM YERLERİ BULUNUYOR

Şirket, Çiftepınar ve Sularbaşı mahalleleri hududunda Karadere Vadisi'nin karşı tarafında yer alan Köprüüstü Mahallesi'ndeki 19 bin 100 dönümlük işletme ruhsat alanı alanı içerisindeki 210 dönümlük maden ocağı alanından altın, çinko, kurşun ve bakır çıkarmayı planlıyor. Proje evrakında verilen bilgilere nazaran 1 yıllık ömrü olacak maden projesiyle 169 bin 46 ton hafriyat çalışması yapılarak 78 bin ton cevher üretilmesi hedefleniyor. Yerleşim yerlerine yakın olan ve patlayıcı husus kullanılacağı da belirtildi. Açık ocak sistemi ile işleyecek madenden elde edilen cevher sürece tabi tutulmadan taşınarak satılacak. 'Kültür ve Turizm Müdafaa ve Gelişim Bölgesi' olarak geçen alanın büyük kısmı gürgen ve meşe ağaçlarıyla kaplı.

Koza Altın İşletmeleri'nin son olarak maden başvurusu yaptığı alan ise Köprüüstü köyünün kuzey hududunda yer alan Kükürtlü Mahallesi ve bitişiğindeki Kayacık Mahallesi. Proje belgesinde yer alan bilgilere nazaran Koza Altın, 19 bin 397 dönümlük işletme ruhsat alanı içinde belirlenen 138 dönümlük bakır cevheri çıkaracak. Cevher çıkarırken patlayıcının da kullanılacağı madenin proje alanı etrafında yerleşim yerleri de bulunuyor.

Açık ocak işletmesiyle 2 yıl işletilecek maden projesi kapsamında yıllık 55 bin ton olmak üzere toplamda 110 ton bakır cevheri üretilecek. Proje alanında sürece tabi tutulmayacak olan cevher kamyonlarla bölgeden taşınarak satışı gerçekleştirilecek. Proje alanın tamamı 'Kültür ve Turizm Müdafaa ve Gelişim Bölgesi' olarak kayıtlı. Bu alanda da pek çok ağaç çeşidi bulunuyor.

'FATSA VE GÜMÜŞHANE'DE YAŞANAN MESELELER ARAKLI'DA DA OLACAK'

Türkiye'nin bir çok bölgesinde maden ocaklarının ekolojiye verdiği ziyanlar üzerine halkı bilgilendiren TMMOB İdare Şurası eski üyesi ve Metalurji Yüksek Mühendisi Cemalettin Küçük, "Türkiye, sömürge madenciliğine açıldı" dedi. Küçük, madenciliğin önünün açılması için bütün kanunların teker teker değiştirildiğini söyledi.

Karadere Vadisi'nin muhafaza statüsünden çıkarılarak büyük bir kısmının maden alanı olarak ruhsatlandırıldığını kaydeden Küçük, "20 bin dönümlük arazinin tamamı, ormanlık, yeşillik alanın tamamı maden alanı olarak ruhsatlandırılmış ve ileride işletmeye açılacak. Bu durum ‘su havzalarının yıkımı, geleceğimizin yıkımı' demektir. Gümüşhane'de beşerler nasıl zehirlendiyse, Fatsa'da beşerler nasıl zehirlendiyse, Araklı'yı da birebir meseleler bekliyor" dedi.

Proje belgelerinde yer alan 'kimyasal kullanılmayacak' sözünün kandırmaca olduğunu tabir eden Küçük, çıkarılacak elementler sonrası kimyasal kirliliğin kendisinden oluşacağını söyledi. Oluşacak kirliliğin yalnızca Araklı'yı değil bölgeyi etkileyeceğini lisana getiren Küçük, "Bu tabiata dokunulmaması gerekir. Maden işletmesi yapılan hiçbir ülke kalkınmamıştır, yalnızca bu süreci yapan şirketler kalkınmıştır. Bu yüzyıllardır böyledir. Türkiye'deki madencilik yasası işgal atındaki Irak'tan geri, şirket faydasına halk aleyhine bir yasadır. Araklı çöp tesisi sorunu yaşıyor. Bu maden çöp tesisinin 10 bin katı zararlı" diye konuştu.

'MADEN GELİRSE NE TAKIM YİYECEĞİZ?'

Kükürtlü Mahallesi'nde hayvancılık ve tarımla uğraşan Gülsüm Söylemez, hayat alanlarında maden kurulmasını istemediklerini söyledi. Madenin bölgede tarım ve hayvancılığı yapılamaz duruma getireceğini savunan Söylemez, "Biz burada yaşıyoruz, hayvancılık yapıyoruz, geçimimizi bu topraklardan sağlıyoruz. Fasulye, mısır, lahana, patates ekiyoruz. Bunların bir kısmını yiyip bir kısmını da pazara getirip satıp gereksinimlerimizi alıyoruz. Bu topraklar bize bunu veriyor. Maden gelirse ne takım yiyeceğiz? Maden olduğunda burada daha takım yiyebilir miyiz? Biz istemiyoruz, buna karşıyız" diye konuştu.

Köy halkından Ayşe Kaya da köylerinde maden istemediklerini söyledi. Geçim kaynaklarını köylerinde yaptıkları tarım ve hayvancılık olduğunu lisana getiren Kaya, "Maden için tahminen getirip bir avuç para verecekler. O para biter lakin bu topraklar bitmez. Biz kabul etmiyoruz ölsek de kabul etmeyiz. Bizim hayatımız burada. Gidecek diğer yerimiz yok. Biz toprak ve hayvanla yönetim ediyoruz. Maden ocağını kabul etmeyiz" dedi.

'YÖRE HALKI MADENLE KALKINMAZ, YALNIZCA DERDİNİ ÇEKER'

Yöre halkından Ali Osman Gümüştaş da tabiatlarının daha evvel HES'ler, dere tahkimatları ile tahrip edildiğini zincirin son halkası olarak sıranın madene geldiğini söyledi. Çocukluğunun Karadere'de geçtiğini belirten Gümüştaş, "Bundan sonra gidebileceğim bir yer yok. Bizlerin de hayvanların da ömür alanlarına müdahale ediliyor. Yöre halkı madenle kalkınmaz, yalnızca meşakkatini çeker. Halkımızın bilinçlenmesi lazım. Yöre halkımızın maden açılan yerlerde yaşayanlardan çektikleri ezaları dinlemeleri gerek. Biz millet olarak sobanın bizi yaktığına inanmıyoruz, sobayı tuttuktan sonra sobanın yaktığını anlıyoruz. O yüzden sobanın bizi yakabileceğini anlatmamız gerek" tabirlerini kullandı.

Yörede yaşayanlardan Recep Alemdar da maden projelerinin bölgeye ziyan vereceğini savundu. Maden ile bölgenin kalkınmayacağını bilakis tarım ve hayvancılıkla uğraşan köylülerin önünün kesileceğini söz eden Alemdar, "Maden açılırsa bölgede büyük tahribat olacak. Burayı turizme açmışlardı, madenler yüzünden iptal edildi. Burada hayvancılık ve tarımla uğraşanlar artık uğraşamayacak. Bölgede turizmi geliştirmek ismine adım atılmazken bölgeyi tahrip edilecek işlerin önü açılıyor. Bizler vatandaş olarak istemiyoruz" dedi.