21 Haziran 2026 — 15:00
Politika

CHP 'fermuar'ı kadınların üzerine çekti: Hayaller yüzde 50 gerçekler yüzde 4

CHP’de tamamlanan vilayet başkanlığı kongreleri sonrası 81 vilayette yalnızca 3 bayan vilayet lideri seçildi. Seçilen bayan vilayet liderleri ortaya çıkan fotoğrafı Gazete Duvar’a kıymetlendirdi.

Editor · 01 Kasım 2023 — 12:36 · 8 dk okuma · 17 okuma
CHP 'fermuar'ı kadınların üzerine çekti: Hayaller yüzde 50 gerçekler yüzde 4

DUVAR – Cumhuriyet Halk Partisi’nin iki lider adayı ile 4-5 Kasım tarihinde gerçekleştireceği kurultaya sayılı günler kaldı.

Değişim sesleri gölgesinde seçim sonrası kurultaya giden CHP’de tüzük değişikliği de gündemde. Parti organlarında, var olan tüzükte uygulanması gereken yüzde 33 bayan kotasının yüzde 50’ye çıkarılması tartışılıyor. Kısa bir mühlet evvel Kılıçdaroğlu ile bir ortaya gelen partili bayanlar da, erkeklerle eşit hak ve yetki istemişti, Kılıçdaroğlu, bayanların fermuar sistemiyle yüzde 50 cinsiyet kotası talebine olumlu yaklaşarak, “Bunu yapacağız” demiş, olumlu bildiriler vermişti. Fakat mevcut tablo bayanlar açısından eşitliğin çok gerisinde olduğunu gösteriyor.

Keza, 38. Olağan Kurultay için vilayet başkanlığı seçimleri tamamlanması ile 81 vilayet kongresinde yalnızca 3 vilayet başkanlığını bayanlar kazandı. Erzincan’da Zeynep Erdoğan Sarıca, Kütahya’da Zeliha Aksaz Şahbaz ve Uşak’ta Sevinç Soyer Yazgan vilayet lideri oldu. 81 vilayet başkanlığında yalnızca 3 bayan vilayet lideri seçilmesi “Niyet yüzde 50, gerçek yüzde 4” dedirtti.

Sarıca, Şahbaz ve Yazgan 81 vilayette yalnızca 3 bayan vilayet lideri ile tamamlanan tabloyu Gazete Duvar’a kıymetlendirdi.

'KADIN KOLLARI DEMOKRATİK, SOL, SOSYALİST BİR PARTİ İÇİN UYGUN DEĞİL’

Kütahya Vilayet Lideri Zeliha Aksaz Şahbaz: Bayanların kelam, yetki ve karar düzeneklerinde daha fazla yer alması gerekiyor. Siyasette bayanlar yalnızca ‘ev mesken gezecekler’ denilerek iş gücü olarak konumlandırılıyorlar. Çabanın içinden gelen bayanlarımızın hak ettikleri makamlara gelme noktasında demokratik olmayan süreçlerle maalesef üzerleri çiziliyor ve önleri kesiliyor. Parlamentoda temsil durumuna bakıldığında bu durum görülebilir. Bayanlarımıza fırsat eşitliği tanındığında ise hak ettikleri yere geldiklerini görüyoruz.

Zeliha Aksaz Şahbaz / CHP Kütahya Vilayet Lideri

Mevcut siyasi yapı içinde bayan pozisyonuna gelirsek, CHP’de Bayan Kolları olarak isimlendirilen, bayan örgütlenmesini içeren bir yan kol var. Bayanı, yan kol olarak bayan kollarında pozisyonlandırmak kendini sol, toplumsal demokrat olarak tanımlayan bir parti için uygun bir durum değil. Bayan Kolları tabiri siyasal İslamcı ideolojiyi benimseyen parti ve oluşumlardaki üzere bayan erkek eşitliğini reddeden, bayanı ikincil bir cinsiyet olarak konumlandıran söz barındırıyor.

Kadın ve erkeği eşit cinsiyet olarak kabul ettiğimizde her ikisinin de ana kademe içinde olabildiğince eşit temsil edilmeleri gerekiyor. Ben bayan vilayet lideriyim fakat beşerler beni gördüğünde ‘CHP bayan kolları lideriydiniz değil mi?’ diye soruyorlar. Bir bayanı vilayet lideri olarak algılayamıyorlar, birinci reaksiyonları bu halde oluyor. Bu algının değişmesi gerekiyor.

'3 VİLAYET LİDERİ ATAERKİL ZİHNİYETİN YANSIMASI'

Bugün itibariyle ana kademe idarelerinde yalnızca üç vilayetimizde bayan vilayet liderlerimiz seçilmiş durumda ve bu da hayli manalı. Bu durum hem bayanların hem de erkeklerin tercihleri manasında toplumdaki ataerkil zihniyetin bir yansıması.

Kadınların önünün kesilmesi yanında; bayanlar da erkek hükümran bir toplumda, bu sistemin içinde yetiştikleri için, 'bu misyona talip olalım' dürtüsü tam olarak oluşmamış durumda ve utangaç davranıyorlar. Hayatları boyunca ailede çocuk ve yaşlı bakımı üzere vazifeler bayana verildiği için toplumsal sorumluluklara daha az fırsat buluyor ve bilhassa feodal yapının hakim olduğu yerleşim bölgelerinde baskı altında toplumsal hayata katılamıyorlar, STK’larda yer alamıyorlar.

'ERKEKLERDEN MAKAM, MEVKİ VE SIRA İSTEMİYORUZ'

Kadınların toplumsal hayatta, siyasette yer almak için daha cesaretli ve talepkâr olmaları, yılmadan uğraş etmeleri gerekiyor. Bayanlar aslında çok güçlü ve cesaretlendirilerek desteklendiklerinde çok üretken ve güçlü siyaset yapabiliyorlar. Ben bayanların fırsat eşitliği tanındığında çok âlâ yerlere geldiğini görüyorum ve geleceğine de inanıyorum. Bu manada erkeklerden mevki, makam ve sıra istemiyoruz. Ülkemizde ve partimizde bayanlara fırsat eşitliği ve demokratik yarış şartları sağlandığı takdirde bayanlarımız her alanda daha görünür olacak, yetki ve karar düzeneklerinde hak ettikleri yere geleceklerdir. Erkeklere ‘Gölge etmeyin öbür ihsan istemeyiz’ diyoruz.

CHP’nin fırsat eşitliği içeren, daha demokratik bir yapıya dönüştürülmesi gerekiyor. Değişim, dönüşüm derken bunu bekliyoruz ve tabir etmeye çalışıyoruz.

Parti tabanımızda çok önemli bir değişim talebi var. Bu partimizin unsurları doğrultusunda siyaset üreten, siyaset ve aday belirleme süreçlerinde parti işçisi örgütümüzün iradesinin taraf vereceği, demokratik bir parti idare anlayışının hâkim olacağı bir parti talebi çok ağır. Siyasette artık bir jenerasyon değişimi yaşıyoruz. Kurultaya da bunun yansıyacağını görüyoruz. Kurultayda partimizin aklı ve vicdanı ile en hakikat kararı vereceğini inanıyorum. Partimizin ve toplumun önünü açacak, toplumsal muhalefeti örgütleyecek ve baskıcı sömürü siyasetlerine son verecek takımların idareye gelmesini umut ediyorum.

‘PARTİMİZDE ERKEK HÂKİM NİYET VAR’

Erzincan Vilayet Lideri Zeynep Erdoğan Sarıca: Cumhuriyet Halk Partisi’nde, yüzyılı geride bıraktığımız süreçte yalnızca üç bayan vilayet lideri olması bizim açımızdan çok üzücü. Bizim partimize yakışmayan bir manzara, bunu söyleyebilirim ancak ümidimi koruyorum.
CHP’de bayanların sayısının artması gerekiyor, yeni süreçte bu sayının artacağına inanıyorum. Bizim de bayan sayımızı arttırmak ismine vereceğimiz çaba devam edecek. Bir erkek hâkim toplumda yaşıyoruz, bayanlar olarak büyük bir uğraşın içindeyiz. Tabi ki CHP’nin içinde de bu çaba var. Demokrasi yapısı ne olursa olsun, erkek hükümran fikir bizim partimizde de var. Bu nedenle bayanların aşikâr noktalarda muhakkak yerlere gelmesi engelleniyor. Fakat genel liderimizin partinin her kademesinde bayanların sayısının arttırılması konusunda samimi olduğuna ve uğraşına inanıyorum. Kurultayda da bunun değişileceğine inanıyorum. Parti Meclisinde daha çok bayanın yer alacağını ve değişimin buradan başlayacağını düşünüyorum.

Zeynep Erdoğan Sarıca / CHP Erzincan Vilayet Lideri

Doğu Anadolu’da tek bayan vilayet lideriyim. Erzincan Vilayet Lideri olmam olumlu karşılandı. Benim sürecim bayan kolları ile başladı, öğretmenim, sendikadan gelen sürecim var… Erzincan’da bir şeyler yapabiliriz, biz de alanlarda, sokaklarda olabiliriz, bayanlar bunu gördü. Bayanlarla birlikte alandaydım. Bu insanlarca olumlu karşılandı ve bayanların sayısının arttığını gördüm.

Hafta sonu yapılacak kurultay kıymetli. Seçim sonrası süreçte yaşanan hayal kırıklıkları, iç çekişmeler sonrası partimiz hayli yıprandı. Lakin vilayet kongrelerinden partimiz güçlenerek çıktı. Herkes özeleştirisini yaptı. Kurultaydan da partimizin güçlenecek çıkacağını ve genel lider Kemal Kılıçdaroğlu’nun kazanacağını düşünüyorum ve diliyorum. Fakat sonuçta bu bir seçim, kaybeden olmayacak ve müsamaha, barış kazanacak. Zira biz sevgi ve kardeşlik ile bütünleşebilmeyi biliyoruz.

‘KADIN KOTASI, BAYANLARIN SEÇİLEMEYECEK SIRALARA YERLEŞTİRİLMESİ İLE YERİNE GETİRİLDİ’

CHP Uşak Vilayet Lideri Sevinç Soyer Yazgan: CHP’nin yürürlükte olan tüzüğünde yüzde 33 bayan kotası var. Fakat bu durum bugüne kadar sağlıklı bir formda hayata geçirilemedi. Bayan kotası, bayanların seçilemeyecek sıralara yerleştirilmesi ile yerine getirildi. Bu durumun toplumsal demokrat bir partiye ve Atatürk’ün kurduğu bir partiye yakışmadığını düşündüğümden yıllardır çaba ediyorum. Genel Liderimiz vilayet başkanlığı seçimleri bittikten sonraki süreçte ‘’Adaylar belirlenirken eşit temsil imkânı sağlanmalı’’ diyerek fermuar sisteminden bahsetti. Geldiğimiz noktada elbette tüzük kurultayından çıkacak sonucun beklenmesi gerektiğini düşünüyorum. Her iki genel lider adayının da samimi olup olmadıklarını tüzük kurultayında göreceğiz. 80 milyonluk bir ülke nüfusunun 40 milyonu bayan. Elbette CHP üzere bir partide en az 40 bayan vilayet lideri olması gerekirken yalnızca 3 tane olması partimizin ilerlemesine de manidir. Bayan sayısını artırmak için çabamıza devam ediyoruz.

Sevinç Soyer Yazgan / CHP Uşak Vilayet Lideri