Jeyan Mahfi Ayral Tözüm’e veda

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kent Tiyatroları sanatkarı ve Bakırköylü Sanatkarlar Derneği (BASA D) onur üyesi Jeyan Mahfi Ayral Tözüm son seyahatine uğurlandı. Sanatçı, dün Zincirlikuyu Camisi’nde kılınan cenaze namazının akabinde Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

'MÜCADELEMİZİN NEFERİYDİ'

A. İlhan Gülek (BASAD Başkanı): Jeyan Tözüm, Türk sinemasının ve Bakırköy’ün en değerli sanatçılarındandı. Gerçek ve çok disiplinli bir işçiydi. Türk sinemasının pek çok ünlü bayan artistine ses oldu, hoca oldu. Onlara katkısı büyüktü. Babası Necdet Mahfi Ayral ile birlikte Bakırköylü Sanatkarlar Derneği’nin (BASAD) kuruluşundan itibaren yanımızda yer aldı. İki yıl evvel binamızdan çıkarıldığımız süreçte, 92 yaşında olmasına karşın uğraşımızın bir neferiydi. Bilhassa büyük emek verdiği Kent Tiyatroları’na vefasızlığı nedeniyle kırgındı ve bu kırgınlığını daima lisana getirdi. Hayatı boyunca aldığı bütün mükafatları bana teslim etti. Onları layığıyla sergilemeyi ve sayın Jeyan Tözüm’ü unutturmamayı kendime bir vazife biliyorum.

Işıklar içinde yatsın.

KİMDİR?

6 Ağustos 1928’de İstanbul’da doğdu. İbsen’in Pergünt (Peer Gynt) piyesi ile Kent Tiyatroları’na başladı. Tözüm sanat seyahatini şöyle anlatıyor:

“1938-1983, evet 45 yılım tiyatroda geçti. Mesleğimi kendim seçmedim, meslek beni seçti. Şöyle ki Muhsin Ertuğrul, babama bir rol için küçük bir kız çocuğu aradığını söylemiş. Babam da beni elimden tutup Tepebaşı’ndaki Dram Tiyatrosu’na Muhsin Bey’e götürmüş. Başlayış o başlayış tam 45 yıl. Babam Necdet Mahfi Ayral beni tiyatroya çalışmaya götürdüğü vakit bu işin şuurunda değildim. Peer Gynt-Solveige’un hayali rolü ile başladığımda küçüktüm. Hem okuluma devam ettim hem de tiyatroya. Yıllar geçip de, doğal evvel çocuk oyunlarında, sonraları genç kız, genç bayan rollerini aldığım vakit bu işin şuuruna vardım. Tiyatro, çalıştığım yıllar boyunca benim için en ön plandaydı. Ek iş olarak seslendirme yaptım ve hâlâ da yapmaktayım. Yalnızca sekiz sinemada oynadım, bunlardan sonuncusu Zeki Müren’in birinci sineması olan ‘Beklenen Şarkı’ idi. Benim yetiştiğim evrede konservatuvar yoktu ve ben tiyatro dersleri görmedim. Ama o denli büyük tiyatro sanatkarları gördüm ki, onlar benim için hem okul hem de tiyatro dersi oldu. (...) Büyük ustalarla oynadığım için kendimi çok memnun hissediyorum. Arkadaşlarım bilir, oyuna da provaya da en erken ben giderdim. İşimi gerçek, dikkatli ve âlâ yapmaya çalışırdım. 39 derece ateş ve kısık sesle, zorlanarak oynadığımı anımsarım, oyunu aksatmamak için. Lakin büyük bir kelam söylemişim; ‘80 yaşıma da gelsem tiyatroyu bırakmam’ derdim. Lakin eşim ses mühendisi Rauf Tözüm’ü trafik kazasında kaybettikten sonra geçirdiğim buhran beni tiyatrodan ayrılmaya mecbur etti. Artık üzgünüm! Ne deva ömür şartları bunu gerekli kıldı.”

ROL ALDIĞI OYUNLAR

• Rüzgâr Esince
• Ben Çalmadım
• Her Şeyden Biraz
• Memişin Rüyası
• Büyük Cemaat
• Yalancının Mumu
• Memiş ile Abdi İstanbul’da
• Bir Komiser Geldi…
• Tebeşir Dairesi
• Deli Saraylı
• Don Juan
• İhtiras Tramvayı
• Şafakta Gelen Kadın
• Hep ve Hiç
• Eski Şarkı
• Ölü Kraliçe
• Rüya Ülkesi
• Cakomino Kendine Gel
• Küçük Reis
• Tehlikeli Dönemeç
• Vahşi Kız
• Liliom
• Gecikenler