‘Eyüp’, ‘Haliç’ ve Naile Akıncı

Türk fotoğraf sanatının değerli bayan ressamlarından Naile Akıncı’nın, altmış yıl boyunca resmettiği, İstanbul’un en ilham verici semti olan Eyüp görüntülerinden oluşan “Bir Kendilik Hikayesi: Naile Akıncı (1953-2013) Retrospektif” standı 16 Temmuz’a kadar Müze Gazhane’de görülebilir.

Sanat tarihçisi Ebru Nalan Sülün küratörlüğünde, hazırlanan stant kapsamında; Naile Akıncı’nın şahsî, özel ve devlete ilişkin kurumsal koleksiyonlarda yer alan 200’e yakın yapıtı izleyiciye sunuluyor. Küratöryel kurguda toplam 7 farklı tarih kısmına ayrılan stantta yapıtlara sanatkarın sanat hayatı mühletince kaleme alınan referans sanat eleştirisi metinleri, sanatkarlar tarafından yorumlanan Naile Akıncı otoportreleri eşlik ederken stant; periyoda dair bu bağlamda kapsamlı, kıymetli bir perspektifi sunmayı hedef ediniyor.

‘KENDİLİK’ OLGUSU

Akıncı’nın çocukluğundan yetişkinliğine uzanan trajik hayat öyku¨su¨ ile sanat üretimi ortasında var olan ilgiyi “kendilik” olgusu perspektifinden ele alan Sülün, Akıncı’nın “Eyu¨p” fotoğraflarını sanatkarın u¨slup dönu¨şu¨mlerine paralel bir yaklaşımla periyotlar eşliğinde sunuyor. Stantta yapıtlara periyotlar ortası kurulan kronolojik bağlarla eşlik eden sanat eleştirisi metinleri fotoğraflar aracılığı ile de bir yaşam/sanat döngu¨su¨ inşa ediliyor.

Naile Akıncı, akademiden mezun olduktan çabucak sonra 1953’te “Eyüp” semtini tuvale aktarmaya başlamıştı. Standın ana temasını oluşturan “Eyüp” ve “Haliç” üretimleri; sanatkarın hayatının sonuna dek dönüşerek ve değişerek Naile Akıncı’nın hayatı ile birlikte mana kazanıyor. “Bir Kendilik Hikayesi: Naile Akıncı” standı; sanatkarın kronolojik olarak estetik tasalarının tartışıldığı ve ayrıyeten tecrübenin de öncelendiği yedi başka kısım üzerinden izleyenlere bir okuma sunuyor; “Eyüp’ü Keşfetmek: 1953-1980”, “Ufuksuz/Boşluksuz: 1980’ler”, “Ufuksuz ve Tek Rengin Hâkimiyetinde: 1990’lar”, “Değişen Form&Dönüşen Yüzey&Deneysel Devir: 2000’ler”, “Naile Akıncı’ya Hürmet: Portreler”, Akıncı’nın sanat üretim alanının yine inşa edildiği “Naile Akıncı Odası” ve “Piyer Loti’den Eyüp’e Bakma Alanı”.

SANATLA GEÇEN BİR ÖMÜR!

Cumhuriyet tarihinin birinci bayan ressamlarından olan Naile Akıncı, Hoş Sanatlar Akademisi’nin 1938 yılında açtığı giriş imtihanını kazanarak “Resim Bölümü” orta kısmına kaydoldu. Nurullah Berk ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun öğrenciliği yanında Şefik Bursalı idaresindeki Cour de Soir çalışmalarını sürdürdü. Léopold Lévy ve Zeki Kocamemi atölyelerinde çalışarak 1943’te Akademi’nin Fotoğraf Kısmı orta kısmından mezun oldu. Bir devir rahatsızlığı nedeniyle tahsiline altı yıl kadar orta veren Akıncı, 1949’da yine akademiye dönerek 1952’de yüksek fotoğraf Kısmı “Zeki Kocamemi Atölyesi”nden mezun oldu. Birinci ferdî standını 1964 yılında İstanbul’da açan Naile Akıncı, o tarihten günümüze kadar İstanbul, Ankara, İzmir, Atina ve Niigata’da 50 şahsî stant açtı. Yapıtlarıyla, yurtdışında açılan, 13 ulusal ve 14 memleketler arası stantta Türkiye’yi temsil eden Akıncı, 7 memleketler arası mükafata paha görüldü. 1977’de üst üste kazandığı memleketler arası mükafatlar nedeniyle Fransa’nın Riom kentindeki, Mandet Müzesi tarafından düzenlenen “Günümüzün Bayan Ressamları Sergisi’ne” ismen davet edildi. 2 Nisan 2014’te hayatını kaybeden ressam, Piyer Loti zirvesinden gerc¸ekles¸tirdigˆi eskiz ve fotoğrafları aracılıgˆıyla Eyu¨p ve c¸evresinin dogˆal bitki o¨rtu¨su¨nu¨, mimari dokusunu ve atmosferini kendine o¨zgu¨ bir yorumla kayda geçirdi. “Eyüp Çeşitlemeleri” ile 1950’lerden başlayarak Türk fotoğraf sanatı tarihinde haklı bir üne kavuştu ve sanatkarın ismi adeta Eyüp ile özdeşleşti.