15 Mayıs 2026 — 03:43
Kültür Sanat

Ertuğrul Özkök: Koğuşta yemek değil de, ölüm orucu mu yapsaydı?

Ertuğrul Özkök: Koğuşta yemek değil de, vefat orucu mu yapsaydı?

Editor · 23 Ağustos 2023 — 10:21 · 6 dk okuma · 0 okuma
Ertuğrul Özkök: Koğuşta yemek değil de, ölüm orucu mu yapsaydı?

* Küçük Hoş Şeyler Dükkânı
Ertuğrul Özkök

Koğuşta yemek değil de, mevt orucu mu yapsaydı?

Umudumu kesmek üzereydim…
Büyük bir düşkırıklığı içindeydim.
Çünkü sanmıştım ki, "Gezi koğuşundan gelen" bu sesi herkes fark edecek, üzerine atılacak, yayacak.
Gezi Davası tutuklularından Çiğdem Mater koğuşundan yemek tanımları vermeye başladı.
Cezaevi kantininde bulunan gereç ile yapılan yemeklerdi bunlar.
Çok hoşuma gitmişti…
Bir insanın en haksız durumlarda bile, sesini hayata ilişkin hoş şeylerle duyurmaya çalışmasını çok umut verici bulmuştum. Seyahat'in yaratıcılığına uygun bir buluştu.
İşte o his ve beklenti ile yazmıştım bu haberi…

***

Tek söz ses gelmedi bizim mahalleden.
Oysa yemek yapmak yerine, vefat orucu yapsaydı herkes anında atılırdı üzerine.
Aydınlar oralara kadar masraf, görüşürler, seslerini duyururlardı.
Ama derin bir düşkırıklığı ile bir defa daha anladım ki, bizim ülkemizin genetik itiraz biçimi vefatla oluyor.
"Şehitlik" kültürünü yalnızca dindar ve milliyetçi kısmın ruh hali zannediyordum, meğerse hepimize sirayet etmiş bir hismiş bu…
Haksız yere tutuklanan bir insan itirazını, hayata bağlılık biçimindeki bir aksiyonla duyurmaya kalktığı vakit, kimse kulağını vermezmiş o eyleme…
Dün nihayet bir ses geldi.
Hem de çok hoşuma giden, bana çok umut verecek bir yerden.

TIKLAYIN | Tarihimizde bir birinci: Siyasi koğuştan yemek tarifleri

İkinci yazı

Sakıncalı Küratör'ün bir kabahati de "koğuştaki şefle" dayanışması mıydı?

Eski Hürriyet çalışanı Cansu Çamlıbel mükemmel mülakatlar yapıyor.
Yaptığı her mülakat gündeme damgasını vuruyor.
Dün de İKSV'deki bu krizle ilgili olarak Defne Ayas'la konuştu.
Hani şu, Müşavere Heyeti tarafından İstanbul Bienali'ne küratör seçilen lakin, İKSV idaresi tarafından "sakıncalı" bulunarak diğerine verilen sanat uzmanı…
Çok hoş bir mülakat. 

***

Bir kültür beşerinin sanatla siyaseti, sanatla günlük hayatı nasıl yaratıcı formatlarla bir itiraz haline getirdiğini çok hoş ve şık bir lisanla anlatıyor.
Hayranlıkla okudum.
İşte o mülakatta Çiğdem Mater'in Seyahat Koğuşu'da başlattığı bu eforun nasıl global bir sanata dönüşebileceğini anlatıyor.


***

Ondan aktarıyorum:
"Acının içinde, ortasında nasıl durabiliriz ve acıları nasıl dönüştürebiliriz? Sanatın buradaki fonksiyonel işlevi nedir? Acının ortasında durmak ve acıyı dönüştürmek. Çiğdem Mater'in kettle ile yaptığı yemekler de budur. Bir acıyı dönüştürme projesidir, o şartlar içinden üretmeye devam etmektir. Sonuçta bizim ülkemizde daima bir kutuplaşma oluyor; her şey ya siyah ya beyaz algılanıyor. Bizim arayışımız ise gri alanlara nasıl oksijen alanı açabiliriz üzerine şurası."
Evet problem bu…
Acıyı vilayetle de vefatla mi anlatmalıyız…
Yoksa hayata bağlılıkla da anlatabilir miyiz…

***

Okurken düşündüm.
Acaba onun "sakıncalı küratör" sınıfına sokulmasının bir nedeni de bu olabilir mi…
Yani Seyahat Koğuşu'ndaki şefle bu dayanışması…

TIKLAYIN | Küratör Defne Ayas: İstanbul Bienali için antidepresan işlevi uygun görüldü sanki

Üçüncü yazı

Operadaki Hayalet İKSV'de pandoranın kutusunu açtı

Bu ortada Çiğdem Mater, İKSV'de, İstanbul Bianeli'nde, daha evvel Venedik Bieanali'ndeki Türk pavyonunun kapalı kapıları arkasında yaşananları da pek bilmediğimiz farklı olaylarla anlatıyor.
Tam bir "Thriller" gibi…Meğer neler yaşanmış o sırada…
Anlıyorum ki, "Operadaki Hayalet", artık İstanbul Bienali'nin salonlarında dolaşmaya başlamış, Pandora'nın kutusunu açmış.
Bundan sonra o hayaletin dolaştığı salonları daha çok konuşacağız.
Her şeyden evvel de şu sorunun karşılığını tartışacağız:
"İstanbul Bienali kimindir?"
Sponsor ailelerin mi?
Yöneticilerin mi?
İstanbul'un mu?
Devletin mi?
Kültürün mü?
Yoksa bir kültür nomenklaturasının mı?
Tam New York Times'lık konular…

Dördüncü yazı

Son dakika, Gebze'deki kapalı "Mumo" hazinesi, küratür engelli İstanbul Bianeli'nin önüne geçebilir

Gebze'de bir depo…
Kültür ve sanat etraflarından çok az insan orada bir depoda gizli duran saklı hazineyi bilir.
Bilenler ortasında çok azı da o hazine dairesine girmiştir.
Burası tahminen de Türkiye'nin en büyük "Çağdaş Sanat Galerisi'dir…"
Ne kadar mı büyük?
İçindeki sanat yapıtı çeşitliliği bakımından tahminen de İstanbul Çağdaş Sanat Müzesi'nden çok daha büyük.

***

Bir cins "depo müze" burası…
Ben ona, New York MoMa'dan esinlenerek, "MuMo" diyorum…
Mudo mağazalarının kurucusu Mustafa Taviloğlu'nun 50 yıldır topladığı Türk çağdaş sanat yapıtlarından oluşan çok varlıklı bir koleksiyondur bu.
Bence koleksiyon demek yanlış.
Çünkü o söz işin boyutunu küçültüyor.


***

Taviloğlu, tanıdığım en dayanılmaz çağdaş sanat trend avcısıdır.
Yeni çıkan bir sanatçıyı herkesten evvel o keşfeder.
Onu yıllardır takip ediyorum, daha kimse tanımazken, keşfettiği sanatkarların her biri sonradan Türkiye'nin, hatta dünyanın kıymetli sanatkarları ortasına girmiştir.

***

Mudo artık yıllardır hayal ettiği bir şeyi gerçekleştiriyor.
Topladığı bütün yapıtları bir "bienal espirisiyle" sergileyecek.
Eserler, İstanbul'un 5 başka büyük yerinde birinci sefer sanatseverlere açılacak.
Hem de ardına İstanbul Bienali kadar güçlü bir sponsoru da almış.
İstanbul Bienali küratör krizi ile boğuşurken, Mudo kendi bienaline hazırlanıyor.
Önümüzdeki periyotta bu stant İstanbul Bienali'nin bile önüne geçerse hiç şaşırmam.


Beşinci yazı

Gaye Su Akyol'un mehterli Fesupannallah'ına kaç puan

Gaye Su Akyol'un yeni müziği "Love Buzz'i" dinliyorum geçen cumadan beri.
Şöyle tanım edeyim:
(*) İçinde bir mehter marşı var.
(*) Bir de Erkin Baba'nın "Fesuphanallah'ı…"
(*) Olağan Anadolu Rock'ı da unutmamak lazım.
(*) Kapak fotoğrafı derseniz bugüne kadar hiç görmediğimiz oryantal çizgileri taşıyan bir tıp "Kitsch…"
(*) Onun da içinde bir Asena var…
(*) Bir de Zenya…
(*) Bonus olarak da oryantal dansçı…
Diskolarda çok dinlenir bu şarkı…
Çok da dans edilir…
Ve bir defa daha anladım.
Gaye Su Erkin, Koray ve Moğollar sonrası Anadolu Rock'ın birinci asenası…
İsteyen kraliçesi de diyebilir.

* Ertuğrul Özkök’ün "Küçük Hoş Şeyler Dükkânı" başlığıyla "Newsletter" formatında paylaştığı yazısı.