13 Mayıs 2026 — 17:26
Ekonomi

Ertuğrul Özkök: Dosso Dossi tipi patron

Ertuğrul Özkök: Dosso Dossi tipi işveren

Editor · 17 Aralık 2023 — 10:24 · 12 dk okuma · 13 okuma
Ertuğrul Özkök: Dosso Dossi tipi patron

Ertuğrul Özkök | Vaktin Ruhu

Türkiye'de yeni bir profilin doğuşu: Dosso Dossi tipi patron

Geçen cuma günü Antalya’nın bir fuar merkezi…

Yukarıdan aşağı simsiyah giydirilmiş postmodern bir koridordan geçerek salona gerçek yürüyoruz.

Koridorun her iki yanında çok hoş kızlar dizilmiş.

Salonun bir tarafı baştan sona dijital ekranla kaplı.

Müthiş bir müzik sistemi, oturduğumuz yerde titreşimler halinde bedenimize yayılıyor.

Ve biraz sonra ekranda muazzam bir dijital görüntü gösterisi başlıyor.

Kendi halinde küçük bir Las Vegas Sphere atmosferine giriyoruz.


Ertuğrul Özkök ve Hikmet Eraslan (ortada)

Lazer ışınları altında bir silüet yükselmeye başlıyor

Lazer ışınları salonu her taraftan taramaya başladığı anda müzik kreşendo yapıyor ve  dijital bir sisin gerisinden gecenin kahramanı, sahnenin üzerindeki DJ platformunun üzerinde yükselmeye başlıyor…

Aynı anda dev dijital ekranlarda o ismi okuyoruz:

Mr. Dosso Dossi…

Aynı anda girişte bileklerimize takılan plastik  halkalar, ışıktan bileziklere dönüşüyor.

Artık bir Coldplay konseri atmosferindeyiz…

Ve birebir anda Türk iş dünyasının yeni işveren tipinin silüeti ekranları kaplıyor…

Dosso Dossi yahut TC kimliği ile Hikmet Eraslan

Mr. Dosso Dossi…

Veya TC kimliğindeki ismiyle Hikmet Eraslan karşımızda…

O andan itibaren salonun his idaresini ele alıyor ve bir David Guetta edasıyla DJ’lik başlıyor.

Dosso Dossi Holding’in her yıl Antalya’da iki sefer düzenlediği “moda fuarı” işte bu sahne ile açılıyor.

O andan itibaren üç gün sürecek yeni ve çok yaratıcı bir iş modelini izleyeceğiz…

150 giysi şirketi, 5 bin butik sahibi

Şöyle tanım edeyim…

Dünyada eşi görülmemiş bir “hazır giysi fuarı…”

Hepsi Türkiye’de faaliyet gösteren 150 hazır giysi üretici ve markası…

Rusya, Ukrayna, Balkanlar, Kafkaslar ve Asya cumhuriyetlerinden gelen 5 bin butik yahut mağaza sahibi…

Öyle büyük zincirler değil, daha çok küçük yahut orta uzunluk hazır giysi dükkanı sahipleri bunlar.

İşte bu beşerler, dükkanlarında, butiklerinde satacakları eserleri almak için Antalya’ya geliyor.  

Beş yıldızlı otellerde farklı bir Las Vegas modeli

Bütün bunları düzenleyen şirketin ismi “Dosso Dossi…”

Dünyanın en farklı fuar modelini yaratmış.

Yurt dışından gelen 5 binden fazla alıcı Antalya’daki otellerle yerleştiriliyor.

Her şey dahil oteller ve beş yıldız kalitesinde.

Gelen alıcılar otellere hiçbir para ödemiyorlar.

Yapmaları gereken tek şey, en az 15 bin dolarlık mal almak.

Her alıcıya bir barkod ve 15 bin dolar kredi

Dosso Dossi mal alacak butik sahiplerinden  para da istemiyor.

Her birine geçmiş sicillerine nazaran kredi açıyor.

Bu krediler en az 15 bir dolar.

Her alıcının boynunda bir badge (kimlik kartı) var…

Her kartın bir de barkodu bulunuyor. Fuardan sipariş verenler yalnızca bu barkodu okutuyor.

Alınan eserleri Dosso Dossi şirketi ulaştırıyor.

Alıcılar ödemeleri Dosso Dossi’ye yapıyorlar.

Yani bütün fuar boyunca kimse nakit bir para görmüyor.

Anlayacağınız, hazır giyside tam manasıyla bir Las Vegas modeli oluşturulmuş.

Hani Las Vegas’da belirli ölçüde kumar oynayanlara otel ve yiyecek ücretsiz sağlanıyor ya, işte o model.

Burada kumar yok, hazır giysi alışverişi var.

Bir şirket bu türlü bir kredi riskini nasıl alabilir?

İki gün boyunca bu sistemi hayretler içinde izledim ve çözmeye çalıştım.

Düşünün, 5 bin şahsa en az 15 bin dolar kredi açılıyor.

Toplam kredi ölçüsü 75 milyon doları buluyor.

Bir şirket yılda en az iki sefer bu riski nasıl yüklenebilir?

Yönetim Şurası Lideri Hikmet Eraslan anlatıyor:

“Sistem uzun yıllardır kurulan bir itimat bağlantısına dayanıyor. Aldığı malın parasını ödemeyen yahut ödeyemeyen çok az insan var. Zati onlar da bir daha fuara kabul edilmiyor, davet edilmiyor.“

Bir sefer daha anlıyorum ki, iktisat ve ticaret yalnızca marka yaratmak, mal üretmek ve satmaktan ibaret değil. Birebir vakitte yaratıcı finansman modelleri de bulmalısınız.

İzmir mermer ve gelinlik fuarları aklıma geldi

İzmir’de her yıl mermer ve taş fuarları ile gelinlik fuarlarını izliyorum.

Fuarlar yalnızca bir ticaret yeri değil, birebir vakitte inanılmaz bir sosyolojinin de showroom'u benim için.

Bu fuarda gördüklerimi de şöyle anlatabilirim.

Bir sefer Türkiye’de ismini hiç duymadığım hazır giysi şirketlerini gördüm.

Her alanda çok başarılı eserler yapıyorlar.

Sadece üretim değil, tıpkı vakitte dizaynda da çok ileri gitmişler.

Mesela “Candy Angel” isimli çok başarılı bir sportif giysi markası çok ilgimi çekti.

Street fashion denilen yeni sokak modasının şahane örnekleriydi.

“Gizia” markasının dizaynda nerelere geldiğini  gördüm.

Hayatımda birinci sefer büyük vücut defilesi izledim

Bugüne kadar Paris’te, Milano’da oldukça podyum gösterisi ve defile izledim.

Ama birinci sefer bir “büyük vücut kadın” defilesi gördüm.

Meğer Türkiye’de kilolu bayanlar için büyük vücut olağanüstü giysiler üreten çok şirket varmış.

Büyük vücut modellerin de olağanüstü catwalk yapabileceklerine de birinci kez şahit oldum.

Benim için çok sevindirici  iki gündü.

Türkiye’nin hazır giyside orta fiyat kategorisinde argümanlı bir ülke haline geldiğini çok hoş anlatıyordu bu fuar.

Dünya podyumu artık Milano, Paris, New York'tan büyük

İkinci kıymetli müşahedem ise şu.

Fuarı gezerken Rusya, Ukrayna ve Asya Cumhuriyetlerinden gelen alıcı profillerinin çok çarpıcı bir kozmopolitizm yarattığını fark ediyorsunuz.

Fuarı gezen alıcılar ortasında şortla dolaşanlar var…

Bazı Asya cumhuriyetlerinden gelen alıcılardan anlıyorsunuz ki,  oralarda daha uzun etekler ve elbiseler tutuluyor.

Başörtülü bayanlar var… Ve Fuar, müşterisinin bu çeşitliliğine her santimetrekarede yanıt verecek eserlerle dolu.

Kendimi aydınlık bir Blade Runner sinemasında hissettim.

Bu fuar vaktimizin Babil Kulesi gibi…

Anlıyorsunuz ki artık bu dünyada yalnızca bildiğimiz Elle, Vogue, Cosmopolitan giysi stili ve estetiği yok.

Çok çeşitli ve kültürel açıdan daha güçlü bir dünyada yaşıyoruz artık.


Ertuğrul Özkök ve Hikmet Eraslan

Lehçe dahil beş lisan bilen yeni bir işveren tipi

İşte bu fuarı yaratan beşerler, birebir vakitte yeni bir işveren profilini de çiziyor…

İki gün boyunca fuarı birlikte dolaştığım Hikmet Eraslan’ı gözledim.

Rahatlıkla Netflix dokümanı konusu olacak bir karakter…

Doğu Beyazıtlı bir ailenin çocuğu.

Zaten Dosso Dossi de bir aile şirketi.

Tam bir “self made” profil.

Eşi İtalyan ve Roma’da oturuyor.

Türkçe, Kürtçe, İtalyanca, İngilizce, Rusça ve Lehçe konuşuyor.

Sahnedeki Türkçe ve Rusça anonsları o yapıyor.

Dünyada paralel fashion dünyasının yeni işveren modeli

Çok yaratıcı bir işveren modeli.

Kendisinin bir üretimi yok.

Yani bir moda dizayncısı yahut giysi markasının sahibi değil.

Ama dünyada pek bilinmeyen paralel bir fashion dünyasının yöneticisi…

“Modada dünya beşten büyüktür” teorisinin fikir ve uygulama babalarından.

En üst moda kategorisi kendini Paris, Milano ve New York fashion show'larında gösteriyor.

Dosso Dossi ise Antalya, Semarkent ve bu bölgenin ve coğrafyanın alternatif “fashion dünyası…”

Günde, yakası taşlı en az beş kostüm değiştiren patron

Ama bu işveren profilinin Milano, Paris, New York üçgenindeki işverenlerden bir farkı var.

O birebir vakitte bir DJ…

Günde en az 5 kostüm değiştiriyor.

Yakası taşlı smokinlerden, rengarenk podyum ekiplerine kadar günün saatlerine nazaran değişen “pop” bir defile izliyorsunuz üzerinde.

Her fuar birebir vakitte onun harika hazırlanmış bir DJ’lik gösterisine dönüşüyor.


Fotoğraf: AA

Dev dijital ekranda dünya problemlerine ayarlı video

Dev dijital ekranlardaki görüntü show'larını dünyanın trendlerine nazaran ayarlıyor.

Bu yıl, ekranda akan sulardı ana tema.  

Susuz bir dünyaya gidiyoruz ve su kullanımında şuurlu davranmalıyız.

Dev hoparlörler salonu inletirken birebir vakitte toplumsal bir sorumluluk kampanyasının aktörleri haline getiriyor sizi.

Bir de “bad girl’ler…”

Tim Burton’un  sinemasının kahramanı Wednesday’e benzeyen manga  karakterler akıyor ekranda.

Her şey fashion haline geliyor bu ekranda.

Floransa'daki Piti Uomo erkek giysi fuarından ilerde

Size şöyle anlatayım.

Daha evvel iki kere Floransa’daki “Piti Uomo” erkek giysi fuarına gittim.

Dünyanın en ünlü erkek giysi fuarıdır.

Abartmıyorum, Antalya’daki sahne; ışığı, modernitesi, tertibi, dinamizmi ve cümbüşü  ile oradan çok daha ileriydi.

Bu fuar Türkiye’nin ekonomik yaratıcılıktaki bilinmeyen gücünü anlatan en hoş örneklerden biri bence.

* * *

Otelde beni şaşırtan şarküteri vitrini

Bu ortada, bir parantez açıp, Antalya ile ilgili birkaç gözlemimi de aktarayım.

Belek’de fuara gelenlerin ağırlandığı golf oteli “Cullinan’da” kaldım.

Geçen yıl Arka Basel fuarı için Miami’ye gittiğimde South Beach’in otellerini de gördüm.

Cullinan bana nazaran oradaki Four Seasons kalitesinde bir otel.

Her şey dahil ve kahvaltı salonları, barları şahane.

Hayatımda birinci kez her şey dahil bir otelde böylesine varlıklı bir şarküteri kısmı gördüm. Üstelik en az 25 çeşit şarküteri vardı ve o anda kesilip servis ediliyordu.

Cullinan’ın sahibi olan Aygün ailesinin üyesi ve Aygün Şirketler Kümesinin İdare Heyeti Lideri Mehmet Aygün'ü, Almanya’daki birinci otellerinden ve Titanik kümesinin kurulmasından itibaren tanıyorum.

Nasıl bir iş modeli ve yaratıcılıkla büyüdüklerini görüyorum.

Land Of Legends, Las vegas ve Disney boyutlarına ulaşmış

Bu ortada birinci açıldığı yıl gezdiğim Land of Legends’ın yeni halini de gördüm.

Burası Türkiye’nin içinde bir Disneyland haline geldi.

Giriş kapısının büyüklüğü ve görünümü ile Las Vegas’taki dev Bellagio'ları aratmayacak bir tema parkı ve oteli haline gelmiş.

Fettah Tamince’yi de bu vizyonu nedeniyle kutluyorum.

Türkiye işte bu kasabalardan, köylerden gelip, tırnaklarıyla ve vizyonerlikleriyle devasa işler başaran insanların ülkesi haline geldi.

Mehmet Aygün artık dünyanın önde gelen iş insanları ile golf oynayan bir işveren.

Hikmet Eraslan, DJ hayallerini yaratıcı bir fuarcılığın entertainenment motoru  haline getirmiş.

Fettah Tamince, iktisatta ve cümbüşte “Büyüklük” kavramını, yalnızca ABD ve Körfez ülkelerine ilişkin bir imtiyaz olmaktan çıkarmış.

Bu insanlarımızla övünmeyeceğiz, övmeyeceğiz de ne yapacağız.

*


Fotoğraf: AA

Kurumuş çimler ortasından akan susuz ırmak üzerinde

Fuarın ikinci günü, öğlenden sonra klâsik hale gelen defileyi izliyoruz.

Bu yılki mevzu susuzluk tehlikesi…

Podyumun orta kısmında modellerin yürüdüğü kulvara, özel bir unsurla su görünümü verilmiş.

Onun iki yanı ise susuzluktan kurumuş otları sembolize ediyor.

Aslında sembolize etmiyor, 2 ton kurumuş gerçek çim kullanılmış…


Frida Aasen (önde) Fotoğraf: AA

Victorias Secret top modeli ile 100'üncü yıl catwalk'u

Ve defilenin sonunda Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmuşunun 100’ncü yılına teşekkür yürüyüşü yapılıyor.

Bütün modeller Türk bayrağının rengi olan kırmızı elbiseler giymişler.

Beyaz gömleklerinin üzerinde kravat var.

Hepsi birer Cumhuriyet öğretmeni gibi…

Hareketleri ve elbiselerin formu ise podyumda onlara sufi bir koreografi veriyor.

Ve hepsinin önünde bir top manken…

Victoria’s Secret’ın top modeli Frida Aasen…

Onun elbisesi de birebir lakin rengi beyaz…

Böylece bayrağımızın iki rengi ırmak halinde akan podyumun üzerinde birleşiyor.

* * *

Türkiye'nin ikinci Nusret'i bu DJ platformunda doğuyor

Biz salondan ayrılırken Dosso Dossi’nin işvereni Hikmet Eraslan, Asya cumhuriyetlerinden, Rusya’dan, Ukrayna’dan gelen alıcılar kuyruğunun önünde selfi seansı yapıyor.

İki gün boyunca en sık gördüğüm sahne buydu.

Sanki bu yaz Mikonos’ta gördüğüm Nusret üzereydi.

Demek ki diyorum;

O eski çeşit “Ağır ol da molla desinler” şekli işverenlik periyodu kapanıyor.

Modern Türkiye’nin işvereni artık hayal dünyasını, tutkularını, yaratıcılığını yaptığı işin modülü haline de getirebilen beşerler oluyor.

İşte bu yüzden fuarları seviyorum.

Onlar yalnızca ticaretin pazaryeri değil, birebir vakitte eğlenme hakkımızın panayır yeri, içimizdeki müziğin diskoları haline geliyor.

İnanın ticaret, iş, iktisat bu türlü çok daha hoş oluyor.