Çoksesli müziğimiz ve Cumhuriyet

100 yıl geriye baktığımızda müzikte, tablonun epey kısıtlı özeti şöyle: Ülkemize has modelle 1924’te açılan ve Atatürk’ün “benim okulum” dediği, “müzik alanında seslendirebilir ve öğretebilir ustalık” hedefleyen Musiki Muallim Mektebi (MMM); resmen kapatılmadı ancak fonksiyonsuz hale getirildi. Yatılı sistemi sayesinde Ankara Devlet ve İstanbul Belediye Konservatuvarları ise sanatçılığa yönelikti. Günümüzde çok sayıda konservatuvarla benzeri fakülte var, eğitim ve öğreten imkanları çok kısıtlı!

MÜZİK ÖĞRETMENLİĞİ

Müzik öğretmenliği alanı, anabilim koluna sıkıştı. Diğer branşlardan formasyonla, müzik öğretmenliğinin manası olumsuz formda değişti, geç yıllara planlanan müfredatta çok değersiz hale geldi. Ulu başkan “Bu gün dinletilmeye çalışılan müzik yüz ağartacak kıymette olmaktan uzaktır. Bunu açıkça bilmeliyiz. Ulusal ince hisleri, niyetleri anlatan, yüksek deyişleri, söyleyişleri toplamak, onları genel son müzik kurallarına nazaran işlemek gerekir” diyor. Bu iş, bestecilerle seslendirilenlerin şahsî duyarlıkları ve eğitimlerine kaldı. “Güzey” sözünün “az güneş alan, çok gölgeli kuzey yamaç” manasını dikkate alarak Ata’nın sonraki cümlesini okuyalım: “Ancak bu güzeyde Türk ulusal müziği yükselebilir, kozmik musiki içinde yerini alabilir. Kültür İşleri Bakanlığı’nın buna, değerince itina vermesini, kamunun da bunda ona yardımcı olmasını dilerim.” Yetkili bakanlığın kamuyla işbirliği; değerlendirilmeli! Bu günlerde 4B’li süreksiz takımlarla destek edilmeye çalışılan orkestra ile opera-balelerin durumları, sağlıklı idare ve gelişimden uzak kalışı, yurdun her karesine nüfuz edecek imkandan mahrum kalması kelam konusu... Kurslarla özel eğitim sayesinde ferdî gelişim sürdü. Engelli tahsili yeni yeni imkan buldu. Müzik bilim ise müziğin ve halkın gereksinimlerine yanıt verecek kurumsal anlayıştan çok, ferdî gayretlere emanet edildi. Askeri müzikle gelişen armonik orkestralar; 1960’tan bu yana marş odaklı hale geldi. MMM’de en değerli kolu teşkil eden koro; genişleyip alan açtı, fakat eğitimden mahrum kaldı, nihayet korist (Kocatepe Ün.) ve şef (Ankara Müzik ve Hoş Sanatlar Ün.) tahsiline yakın vakitte kavuşabildi. Belediyeler, özel kuruluşlar yöneticiye nazaran ehemmiyet verse, müziksever oranı artsa da müzik bilgisi ve kültürünün gelişimine daha çok gereksinim doğdu.

‘SANATÇI ARADI, ÇALGICI BULDU’

Cumhurbaşkanlığı İncesaz Heyeti üyesi Burhaneddin Ökte; “Büyük insan, sürekli sanatçı aradı, ancak karşısında çalgıcı buldu. O vakitler inkılabın manasını güzel kavrayamamıştık” demişti. Manası, yeterli kavrayan birçok müzik insanı var, kurumsallaşma bu yüzyılda gereken niteliğe kavuştu mu; uzmanların takdirine... Bu ülkenin tarihi, bir bakıma ferdî muvaffakiyetler tarihidir. Cumhuriyetin birinci yıllarından bu yana müzik alanının kabul görmüş başarılı gençliği, büyük başarılara ülkemizde ve yurtdışında imza atmaya, gurur vermeye devam ediyor. Çağdaş uygarlıkların düzeyinin üzerine çıkma yolunda, ödevimizin şuurunda ve gereğinde yol almayı sürdürüyoruz! Müzik alanında bilimle ilerlemek, deneyim ve bilgiden yararlanmak, uygunluk ve ahlak tabanında kurumsal anlayışta birleşmek; Cumhuriyetin yeni yüz yılına dair ödevimizdir. Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılı kutlu olsun!

([email protected])