11. Engelsiz Filmler Festivali başlıyor: “Eşitliğe ve eşitsizliğe, adalet ve adaletsizliğe bugün nereden baktığımız tartışılacak”

“Bir ortada sinema izlemek mümkün” mottosuyla yola çıkan ve bu yıl on birinci sefer düzenlenecek olan Engelsiz Sinemalar Festivali başlıyor. Sinemaya eşit şartlarda erişim sağlamak maksadıyla 20-26 Ekim tarihleri ortasında Ankara’da ve tıpkı anda tüm Türkiye'de izleyiciyle buluşacak olan şenlik, 4-5 Kasım tarihlerinde Eskişehir’de devam edecek.

Bu yıl İnsan Hakları Üniversal Bildirgesi’nin kabulünün 75. yılına özel olarak, programına “İnsanlık Onuru” sinema seçkisini ve "Herkes İçin İnsan Hakları" forumunu da ekleyen şenlik idaresi, kendilerine has üslupları ile iz bırakmış sinemacılara yer verdiği yeni kısmı “Parmak İzi” ile Ken Loach’un farklı periyotlarından üç sinemasını perdeye taşıyacak.

Tüm bireyler için erişilebilir sinemayı, 11. Manisiz Sinemalar Şenliği programını, yeni eklenen “Parmak İzi” kısmını, “İnsanlık Onuru” ve Cumhuriyet’in 100. yılına özel hazırlanan “Cumhuriyete Doğru” sinema seçkisini, şenlik yöneticisi Kıvanç Yalçıner ile program koordinatörü Kaan Denk, T24'e anlattı.

Yalçıner, "Tüm bireyler için erişilebilir sinema, hatta erişilebilir kültürel hayat bir maksat olabilir, olmalı" derken program koordinatörü Denk, "Eşitliğe ve eşitsizliğe, adalet ve adaletsizliğe bugün nereden baktığımız tartışılacak" sözlerini kullandı.

“Tüm bireyler için erişilebilir kültürel hayat, bir amaç olmalı”

- 2013 yılından bu yana yapılan ve bu sene 11’incisini yapmayı planladığınız Manisiz Sinemalar Festivali’nden biraz bahseder misiniz? Şenliğin ismini birinci duyduğumuzda aklımıza yalnızca engelli bireylerin husus alındığı sinemaların gösterildiği bir şenlik geliyor ya da yalnızca engelli bireyler için düzenlenmiş bir festival… Lakin tam olarak o denli değil bu mevzuyu biraz açar mısınız?

Kıvanç Yalçıner: Manisiz Sinemalar Şenliği birinci yıldan bu yana yeni sinemayı erişilebilir olarak izleyiciye sunuyor. Görme mahzuru olan izleyiciler kulaklıklarıyla sinemaları sesli betimleme ile takip edebilirken, işitme manisi olan seyirciler için sinemalar detaylı altyazı ile gösteriliyor ve ortopedik mahzuru olan izleyicilerin gereksinimlerine karşılık veren yerlerde gerçekleşiyor gösterim ve etkinlikler. Sinema grupları ile söyleşiler, etkinlikler, ödül merasimi, şenliğin web sayfası, toplumsal medya paylaşımları ve izleyiciye temas ettiğimiz her noktada kapsayıcı uygulamaları kullanıyoruz ve bu mevzuda şenliği geliştirmek için daima efor sarf ediyoruz.

Böylece şimdiki sinema herkese tıpkı anda ulaşmış oluyor, izlediğimiz sinemalar üzerine daima birlikte konuşabiliyoruz. Örneğin bu yıl, dünya prömiyerini Mayıs ayında Cannes Sinema Festivali’nde yapan Kore-eda Hirokazu’nun Canavar (Monster) ve Ken Loach’un Umudunu Kaybetme (The Old Oak) sinemaları Ankaralı sinemaseverlerle birinci defa Manisiz Sinemalar Festivali’nde buluşacak. Bu iki sineması Ankara’da birinci sefer ve bir ortada izleyeceğiz.

VİDEO HABER | Manisiz Sinemalar Festivali’nin “Ulusal Uzun Sinema Yarışması”ndaki sinemalar açıklandı

- “Tüm bireyler için erişilebilir sinema” deyip iki nokta üstü üste koysak nasıl bir tarif yaparsınız?

K.Y: Erişilebilirlik çok geniş bir kavram elbette ve tüm bireyler için erişilebilir sinema, hatta erişilebilir kültürel hayat bir maksat olabilir, olmalı. Ama pek çok mahzur kümesi var ve her bireyin muhtaçlıkları da birbirinden farklı. Bu muhtaçlıkları bilerek, bir ortada sinema izlemek için gereken düzenlemeleri yapmanın yollarını daima birlikte aramamız gerekiyor.

Festival Yöneticisi Kıvanç Yalçıner

- Engelli bireylerin şenliğe iştiraki yıllar içerisinde nasıl seyretti? Bu yılki beklentileriniz neler?

K.Y: Şenliğin birinci yıllarına nazaran ilginin giderek arttığını söyleyebilirim. Bu beklenen bir durum elbette, Manisiz Sinemalar Şenliği bir manada daha evvel sinemayla ya da sinema şenliği ile tanışmamış bir topluluğa seslendi ve kendi izleyicisini yaratıyor. Elbette bu yıl da her yıl olduğu üzere dolu salonlarda sinema göstermeyi, söyleşiler, atölyeler yapmayı hedefliyoruz.

“100 yıl öncesinden Türkiye topraklarında kaydedilmiş sinemaları birinci kere erişilebilir gösterimle izleyiciyle buluşturacağız”

- Biraz da şenliğin programından bahsedebilir misiniz, bizi neler bekliyor?

Kaan Denk: Sinemaseverler için dolu dolu bir sinema programı bekliyor. Klasik sinemalardan, Türkiye’de birinci sefer gösterilecek yeni yeni sinema örneklerine uzanan bir seçki sunuyoruz bu sene. Kısa Sinema Yarışı kısmında dünyanın dört bir yanından epeyce ilgi alımlı 14 kısa sinema yarışacak. Bunun yanında yılın en çok beklenen tanınan üretimlerinden birkaçını Ankara seyircisiyle birinci sefer buluşturacağız. Forum ve atölye üzere yan etkinliklerimizle desteklenen tematik bölümlerimizin de bu yılki programımızı zenginleştiren en değerli etkenlerden biri olduğunu söyleyebilirim. Hollanda’daki EYE Filmmuseum’la işbirliğimiz sonucu ortaya çıkan Cumhuriyet’in 100. yılına özel hazırladığımız “Cumhuriyete Doğru” seçkisi 100 yıl öncesinden Türkiye topraklarında kaydedilmiş sinemaları birinci sefer erişilebilir gösterimle izleyiciyle buluşturacak.

VİDEO HABER | “Bir Ortada Sinema İzlemek Mümkün” diyerek 11'ncisi gerçekleştirilecek Manisiz Sinemalar Şenliği programı açıklandı

Program Koordinatörü Kaan Denk

- Bu yıl şenlik programına yeni eklenen “Parmak İzi” kısmında sinema tarihinde iz bırakmış direktörlerin sinemalarından seçkilerin yer alacağını duyurdunuz. Bu yılki direktör Ken Loach ve Loach’un 3 sinemasını göreceğiz. “Parmak İzi” kısmı için hem direktör hem de sinema seçiminde neler belirleyici oldu?

K.D: Evet, Parmak İzi’ni şenliğin önümüzdeki edisyonlarında da sürdürmeyi planlıyoruz. Lakin bu kısmı sırf direktörlerle hudutlu tutmayı düşünmüyoruz. Sinema tarihine kendi stiliyle damga vurmuş ve ismini imza hâline getirebilmiş bir oyuncu ya da kurgucu da bu kısmın konuğu olabilir bir gün. Ken Loach bu formatın birinci konuğu olmak için her açıdan çok uygun bir isimdi. Birleşik Krallık’ta bugüne karar oluşmuş ulusal sinema hafızasının en kıymetli noktalarında yer alan, birinci günden bu yana duruşunu koruma edebilmiş ve bildiği yolda kendi usulüyle unutulmaz sinemalara imza atabilmiş bir direktör. Bu sene tekrar Cannes’da ana yarış kısmında dünya prömiyerini yapan “Umudunu Kaybetme” ile mesleğini sonlandıracağını açıklaması da bu kısım için Loach’u birinci adayımız pozisyonuna getirdi. 60 yıllık böylesi bir mesleğe hürmetimizi göstermek için Parmak İzi epey uygun bir kısımdı. Bu sebeplerle bu yılki son sinemasının yanında mesleğinin birinci başyapıtı olan “Kerkenez” ve daha orta periyodunu temsilen de Türkiye’de daha evvel yaygın dağıtım imkanı bulamamış “Yağan Taşlar”ı ekleyerek bir seçki hazırladık. Bu sinemaların de hepsi birinci sefer sesli betimleme ve detaylı altyazıyla gösterilecek. Yeni sinemaların yanı sıra bilhassa bu türlü klasik sinemaları de engelli sinemaseverlerle buluşturabilmeyi hayli değerli buluyorum.

“Eşitliğe ve eşitsizliğe, adalet ve adaletsizliğe bugün nereden baktığımız tartışılacak”

- İnsan Hakları Üniversal Bildirgesi’nin kabulünün 75. yılına özel olarak, şenlik programına “İnsanlık Onuru” sinema seçkisini ve Herkes İçin İnsan Hakları forumunu eklediniz, forumdan da bahsedebilir misiniz?

K.D: Manisiz Sinemalar Festivali’nin en başından beri kullanmaya devam ettiği “bir ortada sinema izlemek mümkün” mottosuyla epey örtüşen bir kısım “İnsanlık Onuru”. Herkesin topluluğun kültürel ömrüne özgürce katılma, sanattan yararlanma ve bilimsel gelişmeye katılarak onun faydalarını paylaşma hakkına sahip olduğunu vurgulayan Bildirge’nin değerine odaklanan bir seçki hazırladık. Bu kısımda yer alan kısa sinema seçkisi gösterimimizin akabinde bağlantıcı ve engelli hakları savunucusu Selen Doğan, gazeteci Gökçer Tahincioğlu ve Türkiye Sağırlar Ulusal Federasyonu lideri Bülent Tekin’in konuşmacı olarak katılacağı bir forum düzenleyeceğiz. “Herkes İçin İnsan Hakları” isimli forumda Bildirge’den bu yana geçen 75 yıla, eşitliğe ve eşitsizliğe, adalet ve adaletsizliğe bugün nereden baktığımız tartışılacak.

SÖYLEŞİ | "Birbirimizi anlamadan yol alamayacağımızı düşünüyoruz"