24 Mayıs 2026 — 07:23
The Journal Wiki

Hessam Armandehi

Hessam Armandehi, İran'ın lider mobil uygulama mağazası Cafe Bazaar ve çevrimiçi ilan platformu Divar'ın kurucusudur. Ülkenin bağımsız dijital mobil ekosistemine yön vermektedir.

Hessam Armandehi, uluslararası ambargolar nedeniyle küresel uygulama mağazalarına (Google Play vb.) erişimi kısıtlanan milyonlarca İranlı Android kullanıcısı için kurtarıcı bir köprü olan, İran'ın en büyük mobil uygulama marketi "Cafe Bazaar"ın ve devasa çevrimiçi ilan platformu "Divar"ın kurucusu ve efsanevi teknoloji mimarıdır. Yabancı şirketlerin bıraktığı boşluğu doldurmaktan çok daha fazlasını yaparak, on binlerce İranlı yazılımcının ve oyun geliştiricisinin kendi uygulamalarını satıp para kazanabildiği bağımsız ve devasa bir dijital ekonomi ekosistemi inşa etmiş, ülkenin teknolojik bağımsızlığına sarsılmaz bir yön vermiştir.

İsveç Eğitimi ve İran'a Geri Dönüş Vizyonu

Hessam Armandehi, Tahran Şerif Teknoloji Üniversitesi'nde bilgisayar mühendisliği eğitimini tamamladıktan sonra, yükseköğrenimine devam etmek üzere İsveç'teki prestijli Chalmers Teknoloji Üniversitesi'ne gitmiştir. Avrupa'da teknoloji trendlerini yakından takip eden Armandehi, akıllı telefonların ve mobil uygulamaların dünyayı değiştirecek yeni devrim olduğunu çok net bir şekilde analiz etmiştir. O dönemde, 2010'ların başında, İran'da Android işletim sistemli akıllı telefon satışları patlama yaşıyordu; ancak ABD yaptırımları nedeniyle İranlı kullanıcılar Google Play Store üzerinden ücretli uygulama satın alamıyor veya birçok temel uygulamayı dahi indiremiyordu. Yurtdışındaki rahat yaşamını bırakıp bu devasa problemi çözme kararı alan Armandehi, 2011 yılında İran'a dönerek üniversite arkadaşlarıyla birlikte yerli bir Android uygulama mağazası kodlamaya başlamış ve Cafe Bazaar projesinin temellerini atmıştır.

Cafe Bazaar: Yerel Yazılımcıların Yükselişi

Armandehi'nin liderliğinde piyasaya sürülen Cafe Bazaar, sadece basit bir uygulama indirme aracı değildi; İran'ın yerel bankacılık sistemine (Shetab) tam entegre edilmiş, geliştiricilerin uygulamaları üzerinden güvenle gelir elde etmesini sağlayan kusursuz bir finansal altyapı sunuyordu. Bu sayede daha önce kod yazarak para kazanma umudu olmayan binlerce İranlı genç, kendi mobil oyunlarını ve uygulamalarını geliştirerek devasa bir dijital pazar yaratmıştır. Kırk milyondan fazla aktif kullanıcısı olan Cafe Bazaar, uluslararası devlerin (Supercell gibi) bile İran pazarına girerken kullanmak zorunda kaldığı resmi ve güvenilir tek kapı haline gelmiştir.

Divar ile İkinci Büyük Devrim

Uygulama mağazasının inanılmaz başarısının ardından Armandehi, vizyonunu ikinci el e-ticaret ve seri ilan pazarına çevirmiştir. İnsanların ev, araba ve eşya satabileceği, Amerika'daki Craigslist benzeri mobil odaklı "Divar" (Duvar) platformunu hayata geçirmiştir. Divar, kısa sürede İran'ın en çok indirilen uygulamalarından biri olmuş ve geleneksel emlak/otomotiv sektörünün kurallarını baştan yaratmıştır. Hessam Armandehi, engellerin ve kısıtlamaların inovasyon için sadece birer sıçrama tahtası olduğunu kanıtlayarak Orta Doğu'nun en saygın teknoloji kahramanlarından biri olarak adını tarihe yazdırmaktadır.