Uzmanlar uyarıyor: Asansörlerde kırmızı etikete, merdiven altı üretime, yetki dışı onarıma dikkat

ANTALYA - Aydın'da Kredi ve Yurtlar Kurumu’na bağlı Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu’nda Zeren Ertaş isimli öğrencinin hayatını kaybettiği asansör kazası, bu alandaki tehlikeyi ve alınması gereken tedbirleri gündeme taşıdı. Olayın akabinde gözler meslek odaları ve belediyelerin asansör kontrollerine çevrildi.

Antalya’da Makina Mühendisleri Odası (MMO) ile lokal idareler ortasında imzalanan protokol çerçevesinde kent merkezindeki asansörlerin periyodik denetimleri için ortak takımlar oluşturuldu. Asansörlü binalara ortak kontroller gerçekleştiren takımlar, güvenlik şartları, iç kapı mecburiliği üzere gereksinim duyulan denetimleri yaparak, renk kodları ile uygunluk düzeyini derecelendiriyor. Muhtemel bir afet sırasında asansörün en yakın kata gelip kapılarını açması için her binada sismik sarsıntı sensörü kullanılması da öneriliyor.

11 BİNE YAKIN ASANSÖR DENETLENDİ

Şehirde 10 yıl evvel yüzde 23 olan asansör uygunluk düzeyinin bugün yüzde 99’a ulaştığını lisana getiren Makina Mühendisleri Odası Antalya Şube Lideri Prof. Dr. İbrahim Atmaca, şöyle konuştu:

“Antalya’nın merkez ilçesi Muratpaşa’da 11 bin 396 asansör var, 476’sı şu anda kapalı. Geçirdiğimiz pandemi kaidelerine karşın 10 bin 923 asansör, MMO Antalya Şubesi kontrol ünitesi tarafından denetlenmiş ve yüzde 99.03’ü uygunluk almış durumda. Kontrollerde dört renkli etiket sistemi kullanıyoruz. Şayet asansör yeşil etikete sahipse, ‘güvenli asansör’ manasına geliyor. Mavi etiketliyse, ‘hafif kusurlu’, sarı etiketliyse ‘kusurlu’, kırmızı etiketliyse ‘güvensiz’ asansör manasını taşıyor. Bugün geldiğimiz noktada 10 bin 923 asansörün yarıdan azında 2’nci denetim gereksinimi duyuldu.”

İÇ KAPI ARTIK ZORUNLU

Tüm asansörlerde 1 Temmuz prestijiyle iç kapıların zarurî hale geldiğini hatırlatan Atmaca, kontrollerde iç kapısı olmayan asansörlere kırmızı etiket uygulandığını söyledi. Bina sakinlerinin güvenliği için nizamlı aylık ve yıllık periyodik bakımların kıymetini vurgulayan Atmaca, asansörlerin iç kapılarının mecburî hale getirilmesinin nedenlerini şu biçimde açıkladı: “İç kapılar, asansörlerin güvenliği için kritik bir kıymete sahip. Kapıların varlığı, asansör yolcularının iç kısımda inançlı bir formda seyahat etmesinin yanı sıra dışarıdan rastgele bir tehlikenin içeri girmesini de maniler. Bu nedenle Türkiye genelinde binalarda bulunan asansörlerin iç kapılarının eksiksiz bir formda güncellenmesi ve sistemli bakımlarının yapılmasını hedefliyoruz.”

YÖNETİCİNİN SORUMLULUĞUNDA

Yeni düzenlemelere nazaran asansörlerin bakımlarının yapılmadığı durumlarda uygulanan cezai süreçler hakkında bilgi veren Atmaca, “Asansör aylık ve yıllık yapılması gereken periyodik denetimlerden geçirilmiyorsa bina ya da site yöneticisi birinci derece sorumludur. Kırmızı etiketli asansörün kullanılmasından doğacak aksiliklerin sorumluluğu da yeniden site yahut apartman idaresindedir. Sanayi Bakanlığı ve vilayet müdürlükleri, sorumlulara cezai süreç uygulamakla yetkilidir. Kullanıcılar, asansörlere binmeden evvel etiketlerine kesinlikle baksın. Periyodik denetimleri sonucunda yeşil ya da mavi etiket almış asansörler itimatla kullanılabilir. Sarı ya da kırmızı etiketli asansörler aslında bina yöneticisi tarafından kapatılmış olmalıdır” diye konuştu.

MERDİVEN ALTI TEHLİKESİ

Standarda uygun olmayan asansörlerin montajının yapılıp hizmete alınması, güvenlik donanımlarının devre dışı bırakılması, yetkisiz şahıslarca yapılan bakım ve tamirat çalışmaları üzere sebeplerin kazalara yer hazırladığını belirten makine mühendisi Ayşen Hamamcıoğlu, “Bakım ve denetimlerin yapılmadığı, gerekli iş güvenliği tedbirlerinin alınmadığı durumlarda asansörler tehlikelere hayli açık oluyor” diye konuştu.

KAZALARA DAVETİYE

Asansör İşletme Bakım ve Periyodik Denetim Yönetmeliği çerçevesinde asansörlerin periyodik denetimlerinin yapılması gerektiğini aktaran Hamamcıoğlu, “Türkiye’de sıklıkla yaşanan kazalara bakıldığında hizmet yeterlilik dokümanına sahip olan yetkili servislerle bakım mukavelesinin yapılmaması göze çarpıyor. Periyodik denetimlerin A tipi muayene kuruluşlarınca yaptırılmamasının da kazalara davetiye çıkardığını görüyoruz. Bu hususta bir disiplin sağlanamadığı sürece maalesef kazalar yaşanmaya devam edecek” dedi.

DERME ÇATMA ASANSÖRLER

Hamamcıoğlu, ölçüsüz tasarlanmış yük asansörlerinin ortaya çıkardığı tehlikeye de dikkat çekti: Asansörü bulunmayan kimi apartmanlardaki daire sahipleri, üst katlara yük taşımak için binanın dışına yük asansörü yaptırıyor. Binanın dışına bilinçsizce yapılan bu yük asansörleri de büyük risk oluşturuyor. Vakit zaman yaşlı ya da hasta oldukları için üst katlara çıkamayanların taşındığı bu asansörlerde vefatla sonuçlanan kazalar da yaşanabiliyor.