Ucuza ürün için pazar sıraları: Kuruş hesabı yapar hale geldik

Hande Öztürk

ANKARA - Yapılan son artırımlardan sonra hayat pahalılığın artması ve alım gücünün düşmesi, semt pazarlarında uzun sıraların oluşmasına neden oldu. Pazarın toplanmasına yakın saatlerde artan kalabalığın nedeni fiyatların bir nebze de olsa aşağı çekilmesi. En uzun sıralar konserve için kullanılan domates ve patlıcan tezgâhlarında.

'PAZARLARDA KURUŞ HESABI YAPAR OLDUK'

Akşam pazarına alışverişe gelen 4 çocuk annesi 38 yaşındaki konut hanımı Aynur Sönmezer "Kış için domates, patlıcan üzere sebzeler alıyorum ki salça yapayım, erzak depolayayım. Domatesin kilosu 7.50 TL'den satılırken pazar bitimine 5 TL'ye düşürülüyor. Bu nedenle ben de akşam vakitlerinde pazara geliyorum. Ancak bu sefer de aldığım sebze-meyvenin birçok çürük yahut olgunlaşmamış çıkabiliyor. Fakat yapacak bir şey yok. Mevcut kaideler, cebimizi çok zorluyor. Biz de mecburen kuruş hesabı yapar hale geldik" tabirlerini kullandı.

Aynı halde alışverişe gelen ve geçinemediklerinin altını çizen emekli öğretmen C. Ş. ise, "Biz eşimle ikimiz yaşıyoruz yalnızca. Çocuklarımız kendi ailelerini, yuvalarını kurdular. İki kişi için fazla alışveriş yapmamıza gerek kalmıyor. Ancak kira artışları, yapılan son artırımlar ve alım gücünün düşmesiyle birlikte biz, iki emekli maaşıyla geçinemez olduk. Neresi uyguna satıyorsa mecburen oraya gidiyoruz. Bu yüzden pazarlarda sıra bekler olduk" dedi.

‘GEÇEN YIL 30 KİLO DOMATES ALIRKEN BU YIL 10 KİLO ALABİLDİM’

60 yaşında ve 3 çocuk annesi olan Zekiye Karayılan ise 11 yıldır babasından kalan yetim aylığıyla geçinmeye çalıştığını ve geçen seneye kıyasla bu yılki mutfak masraflarını yarı yarıya azalttığını belirtti. Geçen sene 4 bin TL olan maaşının bu sene 6 bin 300 TL olduğunu ve güç geçinebildiklerini ekleyen Karayılan, "Geçen sene 3 liraya 1 kilo domates alırken bu sene 10 liraya alıyoruz. Ben kışlık için geçen sene 30 kilo domatesle 15 kavanoz salça yapmıştım. Bu bize 2.5-3 ay yetmişti. Artık lakin 10 kilo domates alabiliyorum, artık kaç kavanoz konserve çıkarsa kış için o kadarını kullanabileceğiz" tabirlerini kullandı.

'HEM UCUZ HEM DE KALİTESİ DÜŞÜK ESER ALIYORLAR'

Pazar tezgahları ortasındaki fiyat farkının eser kalitesine bağlı olduğunu söyleyen pazarcılar, sıra bekleyen bölge halkının meyve-sebzeleri ucuza alırken tıpkı vakitte düşük kaliteli eser aldıklarının da altını çizdi. Tezgah önlerindeki yoğunluğun bilhassa akşam 17.00-19.00 ortası arttığını ve birçok vakit pazar alanının dışına kadar uzadığını söyleyen pazar esnafı, bu kümelenmenin çoklukla geliri düşük ve alım gücü zayıf semtlerde oluştuğunu söylüyor.

15 yıldır pazarcılık yapan 36 yaşındaki Hüseyin Ş. Yıldırım, "Bazen sırada bekleyen herkese eser kalmıyor; vatandaş, öbür pazarcıların eserlerini de birebir fiyata düşürmesini talep ediyor. Ancak bizim meyve-sebze halinden aldığımız eserlere daima artırım geliyor. Yani bizim de kendimize nazaran kar-zar hesaplaması yapıp yararımızı buna nazaran belirlememiz lazım. Bu yüzden vatandaşın talebini karşılayamıyoruz" dedi.

PAZAR ESNAFI DA DERTLİ

Pazar esnafının ekonomik durumu da vatandaşlardan farklı değil. "Evlerimize çoğunlukla 1-2 kasa domates, salatalık, biber, kabak ve patlıcan üzere 'yemeklik' zerzevat götürüyoruz. Zira artık biz de marketlerden zeytin, peynir ve yumurta alamaz olduk, çok pahalılar" diyen pazarcı esnafı, "Geçen yıllarda konutlarımıza 15-20 kilo zerzevat götürürdük, bu 4 kişilik bir aileye yaklaşık 1 ay yeterdi. Artık 30-40 kilo sebzeyi 2-3 hafta tüketmek zorundayız. Zira öteki besinleri alım gücümüz bizim de çok düştü" tabirini kullanıyor.