Sulama için yapılan gölet tarihi köyü, tarihe gömmeye hazırlanıyor

Duygu Kıt

DERSİM- Dersim’in Hozat ilçesine bağlı Kalecik köyü, 2012 yılında hazırlanan ve 2021 yılında üretimine başlanan gölet projesinden kaynaklı sular altında kalacak. Arıcılık, hayvancılık ve tarım faaliyetlerinin yapıldığı köyde Yeşil Segedik kaya mezarları, Surp Kevork Kilisesi ile kırsal alanlarda yol üzerinde ibadet yeri olarak yapılan şapeller dahil olmak üzere birçok tarihi eser bulunuyor.

'SADECE YERLER DEĞİL MANEVİ TARİHİMİZ DE SULAR ALTINDA KALACAK'

Tabasu Proje Mühendislik tarafından ihalesi alınan Cevizlidere Barajı Sulama Projesi ile Cevizlidere, Bozağaç, Ulukale, Doğan, Payamdüzü, Akçapınar, Sarıbalta, Uzungöl köylerine ilişkin toplam 26.360 dekar tarım yerinin sulanmasına hizmet edileceği bilgisi kamuoyuyla paylaşılmış. Lakin Kalecik köyü muhtarı Celal Varo, proje kapsamında yapılacak kamulaştırma ile "İnsanların meskenlerini, tarım topraklarını, mezarlıklarını bütün ömür alanlarını büsbütün yok edecekler" sözlerini kullanıyor. Varo 2012 yılında başlayan ve gelinen süreci şöyle anlatıyor, "Esasen birinci planlanan yer Çemişgezek'e bağlı Cevizlidere isminde bir köy. Oradaki siyasi baskıdan kaynaklı projeyi bizim tarafa almışlar. Vaktiyle gelen memurlar köylüleri cezbetmek için projeyle yüksek ölçüde meblağlar ödeneceğini söylemişler. Biz 2019 yılında yürütmeyi durdurma davası açtık. Proje sulama göleti olarak geçiyor lakin çok büyük bir gölet. Bütün köyü büsbütün sular altında bırakabilecek bir proje. Köylülerin tamamı projeye karşı. İnsanların mezarları bile sular altında kalacak. Maddi ziyan bir yana manevi manada da önemli ziyanları var."

'TARIM ÖLECEK HAYVANCILIK YAPMAMIZ İÇİN YER YOK'

Kamulaştırma kararı ile kendilerine yeni bir yerleşim alanı gösterilip gösterilmediğine dair ise Varo şu bilgileri veriyor, "Yerleşim yeri noktasında birtakım taleplerimiz oldu. Madem köy sular altında kalacak insanları tekrardan yerleştirecek bir yerleşim alanı bulun o vakit dedik. Önerdikleri yerler öteki yakın köylerdeki yerler oldu. Projeyle tarım öleceğine nazaran elimizde hayvancılık kalacak, bu sebeple köyün merasından faydalanabilmek için yeni bir yer istedik. Onlar da mevcut yerlerin orman yeri olduğunu belirterek özel kanunlar dışında veremediklerini söylediler. Bu bahiste ısrar ediyoruz. Onlar da çalışma yürütüyor ancak hala sonuç yok."

'PROJE HAYAT ALANLARINI VE KÜLTÜR VARLIKLARINI SULAR ALTINDA BIRAKACAK'

Köylülerin vekili avukat Özgür Ulaş Kaplan projenin iptaline ait açılan davanın Danıştay evresinde olduğu bilgisini vererek ilgili topraktaki mülkiyet sahiplerinin alanlarına devlet tarafından kamulaştırma süreçleriyle el konulacağı bilgisini veriyor. Kaplan "Cevizlidere Baraj Projesi ve Sulama Göleti, kum ocağı ve birçok tesisin bir ortada yapılacağı bir baraj projesi. Proje alanları birkaç köyü kapsıyor ve imal olan köylerde önemli etraf tahribatı meydana gelecek. Ziraî alanlar ve arıcılık faaliyetleri olumsuz istikamette etkilenecek. Bölgede doğal sit alanı olarak kültürel manada korunması arkeolojik buluntular kaya mezarları ve şapeller var. Bunlara çok yakın bölgede baraj yapılması tarihi alanlara da önemli ziyan verecek. Ziraî alanların su altında kalması sebebiyle de köylünün bir kısmı göç etmek zorunda kalacak. Bu manada köylü hayat alanlarına müdahale edeceği için projeye karşı. Fakat açtığımız davalar daha evvelki yıllarda alınan ÇED raporlarının hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kabul edilmedi. Türel süreci bekliyoruz." sözlerini kullandı.