Seyircileriyle uğraşan uçarı karakter: Feleknaz

Kahpe Feleknaz, 2020’de Emre Ozan Yıldız’ın yarattığı bir oyuncu. Yaptığı şey bir “doğaçlama varyete”. Yeri geliyor müzik söylüyor, yeri geliyor kanto yapıyor. Seyircilerle oyun oynayıp, kimi vakit ofansif kimi vakit cinsel içerikli şakalarıyla seyircileriyle uğraşıyor. 

İzlemeye gelenler korksa da gülmekten yorulmuş bir formda ayrılıyorlar şovdan.

- Emre Ozan’ı tanıyabilir miyiz?

- İnsan kendinden nasıl bahseder hiç bilmiyorum. 30 yaşındayım, yeni girdim 30 yaşıma. Antalya Devlet Konservatuarı oyunculuk kısmı mezunuyum. Mezun olduğumdan beri de oyunculuk yapıyorum. 3 yıldır da bizi buluşturan projeyi oynuyorum; Kahpe Feleknaz’la Doğaçlama Varyete. Ankara’ya yenice taşındım ve alışmaya çalışıyorum.

- Feleknaz, mesleğinize yeni bir yorum mu yoksa meslekten kopuş mu?

- Bu hususta çok ortadayım. Hala tiyatro mu yapıyorum yoksa tiyatroya benzeyen bir şey mi yapıyorum, çok emin olamıyorum. Feleknaz benim birinci oyunculuk işim de birinci doğaçlama işim de değil. Öncesinde doğaçlama tiyatro yapıyordum. Pandeminin bana getirdiği durağanlık içinde yetenekli taraflarımı keşfedecek vakti bulabildim. Öylece Feleknaz ortaya çıktı. Biraz Türk müziği yeteneği, azıcık kantolara ilgi, eski İstanbul, Beyoğlu cümbüşlerine duyduğum ilgi, Türk tiyatrosuna ve tuluata duyduğum ilgi birleşince Feleknaz ortaya çıkmış oldu. Ben hala kendimi oyuncu olarak tanımlıyorum. Feleknaz, benim için oynadığım başka projeler üzere. Ancak 3 yıldır sürüyor. Hiç bu kadar uzun bir iş oynamamıştım.

- Feleknaz’la tanışman nasıl oldu?

- 2013’ten 2020’ye kadar 7 yıl tiyatro alanında çalıştım. Sonra kimi rahatsızlıklarım gelişti bölümlü ilgili. Tiyatronun çok erkek bir dal olduğunu düşünüyorum. Bayan oyuncu-erkek oyuncu ortasında farklı bir rengin olmaması beni rahatsız ediyordu. Bu yüzden Feleknaz biraz da “queer” başkaldırı benim için. 

- Koronavirüsteki kapanmanın tesiri var mı?

- Evet. O sırada çıldırdım, terapiye başladım. Pandemi bana çok uygun gelmedi. Sahne alan biri için sahne bağımlılık. Mahrum kalmak yeterli gelmiyor. Alkışa, beğeniye bağımlı hale geliyorsunuz. Tekrar olsun, bir kez daha çıkayım istiyorsunuz. Pandemide bunu yapamadık. Performans sanatkarları için en zoru buydu. O sırada Diyanet İşleri Lideri, Ayasofya açıldıktan sonra kılıçla çıkıp, felaketlerin sorumlusu olarak eşcinselleri gösterdi. O gün Twitter’dan çıktım ve nasıl bir delüzyon içinde yaşadığımızı anlamaya çalıştım. Yaralayıcı oldu. O gün bu ülkenin bir “queer” oyuncusu olacağım dedim.

- Yaptığınız işin Anadolu ve Avrupa’da farklı isimleri var. Feleknaz buralı mı yoksa üniversal bir karakter mi?

- Hiç o denli üniversal bir şey olsun diye oluşturulmadı. Büsbütün Anadolulu. Konutta, annem ve anneannemle büyüdüm. Onlar Akşehirli. Daha küçücük çocukken bile anneannemin kullandığı küfürlü atasözlerini, Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın verdiği atasözleri sözlüğünde arattığımı hatırlıyorum. Herkese Feleknaz çok tanıdık geliyor. Feleknaz yeni bir şey söylemiyor. Hepimizin hayatında alışkın olduğu narsisistik, ağzı bozuk, ortamı denetim etmeyi seven bir kişi. Bence herkesin meskeninde o denli bir kişi var. O yüzden bu kadar gülünüyor. 

- Feleknaz’ın kahpeliği nereden geliyor?

- Ben daima muzip bir oyuncuydum. Feleknaz’a başladıktan birkaç ay sonra konservatuvardaki kısım liderim aradı, Murat Çağlar. “Sen bunu yapmaya başladıktan sonra düşündüm, bu çocuk okulda da çok muzipti, herkese laf atardı” dedi. Biraz kahpelik oradan geliyor. Kahpenin dönek, oynak, değişken diye bir manası da var. Doğaçlama da çok kahpe bir şey. Birebir oyunu oynuyorsun; bir gün çok hoş geçiyor, başka gün berbat. Kahpenin hem bireye hem şova çok yakıştığını düşünüyorum. Ayrıyeten afişe +18 yazmaktan daha uygun bir yol.

- Toplumda cinsellik hala bir tabu. Feleknaz’ın da muzip tarafı var. Kör göze parmak mı sokuyor? Nasıl karşılanıyor?

- Feleknaz bir yetişkin gösterisi. Bu türlü görmek lazım. Kimileri çok edepsiz buluyor, bu kadar küfredilmez diyor. Burası Beyaz Show değil. Edepsiz olmak üzere yola çıkmış bir proje aslında. Herkese hitap edecek değil; beğenenin, arzulayanın, isteyenin izleyeceği bir şey. Feleknaz’ın, cinselliği sahnede göz önünde konuşması, hatta bazen göstermesi, üzerine latife yapması, aldığı her şeyi cinsellik filtresinden geçirmesi… Aslında toplumda tabu olduğu için komik oluyor. Bu yüzden gülüyoruz. 

- Doğaçlamanın zorluğunu yaşıyor musun?

- Çok gerilimli bir şey. Kimi beşerler benimle karşılaştığında “Geleceğiz lakin korkuyoruz, ya bize de bulaşırsan” diyor. Onları çok güzel anlıyorum lakin onların anlamadığı bir şey var. Ben de hiç tanımadığım insanların karşısına çıkıyorum. Hiç bilmiyorum hangi 80 kişi bilet aldı. Karşılarına çıkıp interaktif şov yapmak korkutucu. Artık bu kaygıya bağımlı oldum. Kulisin ağzından sahneye geçeceğim anda “bungee jumping” yapıyor üzere heyecan oluşuyor; hiç bilmediğim suya atlayacakmışım üzere geliyor.

- Feleknaz’a ve sana nasıl yaklaşıyorlar? Bir fark görüyor musun?

- Evet görüyorum. Feleknaz’ı görüp çok düzgün şeyler söyleyen ya da hiçbir şey söylemeyenler var. Meskene gidip ileti atanlar var. Her biri data. Ekseri olumlu datalar. Aslında bu türlü olmasa 3 yılda 150 şov yapamam. Her hafta bir şova denk geliyor. Feleknaz benden daha ünlü. Günlük hayatta peruk, makyaj dolaşmadığım için insanların tanıması vakit alıyor. O ana kadar çok da ilgilenmeyen beşerler, Feleknaz olduğumu öğrendiğinde ilgilenmeye başlıyor. Çok komik buluyorum. Aslında ne değişti? Hala tıpkı şahısım.

- Feleknaz bir başkaldırı mı? Yoksa yalnızca iç yansıman mı?

- Bu ülkede çok güçlü bayanlar, kadın+ bireyler var. Onlardan feyz aldığımı söyleyebilirim. Bir seks çalışanı bayanın hayatta kalmak için ne kadar güçlü kararlar almak zorunda kaldığını varsayım edebilir misin ya da bir trans bayanın kendini var etmek için ne kadar güçlü kararlar almak zorunda olduğunu? Onlardan çok ilham alıyorum. Latifelerim da çoğunlukla onlar üzerine.

- Sanata yönelik yasaklama, engelleme, iptaller yaşıyoruz. Şovlarında politik latifeler yapıyorsun. Korkun oluyor mu? İşin sence baskı altında mı?

- Kendimi baskı altında hissetmiyorum dersem palavra olur. En başta arkadaşlarım, beni sevenler bu baskıyı oluşturuyor; ‘O latifeyi yapmasan mı acaba’ diyerek. Yapacak bir şey yok. Orası benim alanım. O alanda ben istediğimi yapacağım, isteyen de izleyecek. İtiraf etmek gerekirse öteki birinin alanında sahneye çıkıyorsam birtakım kurallara da uyuyorum. İptallere ve yasaklara gelirsek; örneğin yeni mezun olduğumda özel tiyatro yapıyordum. Konutun kirasını, harçlığımı çıkarayım, meslekten uzak kalmayalım uğraşı vardı. Hiç unutmuyorum, bir Arap hükümdarı ölmüştü. 3 gün ulusal yas ilan edildi. Biz kiramızı ödeyemedik. Ben niçin kiramı ödeyemedim? Sanat yalnızca cümbüş değil. Bu bir iş. İş olarak görülmemesi bazen kendimi kıymetsiz hissettiriyor. Sanatkarlar da hayat uğraşı veriyor. Sanatçı deyince A+ sanatkarları düşünüyorlar. Bu çok küçük bir yüzde. O günkü oyunun yevmiyesiyle çocuğunun muhtaçlığını karşılayacak çok sayıda oyuncu var.