13 Mayıs 2026 — 15:40
Sağlık

Antibiyotikler Hapı Yutmak Üzere!

Genç bir şirket çalışanı, kreşe giden ikiz çocukları var, gözleri kıpkırmızı, mecalsiz girdi kapıdan. Elinde iki torba, birinde sayfalarca tetkik, başkasında kutularca antibiyotik. İki hafta evvel ateşi çıkmış ateşle birlikte eklem, kas ağrısı ve ...

Editor · 29 Ekim 2023 — 10:36 · 5 dk okuma · 6 okuma
Antibiyotikler Hapı Yutmak Üzere!

Genç bir şirket çalışanı, kreşe giden ikiz çocukları var, gözleri kıpkırmızı, mecalsiz girdi kapıdan.

Elinde iki torba, birinde sayfalarca tetkik, başkasında kutularca antibiyotik.

İki hafta evvel ateşi çıkmış ateşle birlikte eklem, kas ağrısı ve halsizlik olmuş.

Hayatımıza yeni giren COVID-19, daima olan grip ve pek çok viral infeksiyonun yapacağı ve birinci basamak sıhhat hizmetleri tarafından karşılanıp, istirahat ve ateş düşürücülerle giderilebilecek ,özellikli
hastalarda da ayaktan izlemi yapılaması gereken bir tablo.

Artık Türkiye’de pek çok şirket çalışanlarına özel sigorta yapıyor.

Özle sigortalar da ülkenin en ücra köşesinde dahi ikişer üçer serpilen özel hastanelerle anlaşılıyor.

Anlaşmaların birden fazla ayaktan hizmetleri sınırsız kapsıyor.

Peki özel hastaneler bu sınırsız ayaktan hizmetleri nasıl bir sistem ile karşılıyor.

Geçici bir devir, Gazi’de işler yeterliden uyguna sarpa sardığında, Ankara’da açılan bir özel hastanede kısmi
zamanlı çalışmıştım.

Akşam üzeri ben gidene dek üstte tariflediğim bulguları olan hastalar göğüs hastalıkları, kulak burun boğaz, radyoloji kısımlarına uğramı;, akciğer tomografileri çekilmiş, içine vitamin, kortizon karıştırılmış sarı serumlar yapılmış, ellerine de kesinlikle antibiyotik reçetesi tutuşturulmuş olurdu. Bu hasta da muhtemelen işten müsaade almamak ya da alamadığı için bu on beş gün içinde tam dört sefer geceleri, özel ve kamu hastanesi acillerine gitmiş ve her keresinde tetkikler yapılarak her keresinde farklı antibiyotikler verilmiş.

Bu esnada kreşe giden ikiz çocuklarına da rotavirüs ishali teşhisi konulmuş, kendisinden bir hafta sonra eşinde de birebir bulgular belirmiş.

Bu hikaye toplumda sirkülasyonda bulunan bulaşıcı hastalık etkenleriyle sıkça karşılaşan bireylerin tipik olağan seyri.

Olağan olmayan ise tipik viral teneffüs yolu infeksiyonu bulguları olan bu şahısların acil servisleri gece polikliniği niyetine kullanmaları.

Elbette ,türlü şiddet ve basınç altında çalışan ve gerçek acillere yetişmekte zorlanan acil hekimlerinin
de bu üzere hastaları başlarını kaygıya sokmadan savuşturmak için çokça tetkik yapıp, çokça antibiyotik
vermeleri de olağan değil.

Özetle ne hasta ne tabip sisteme itiraz etmeksizin birbirlerine kötülük yapıp duruyorlar.

Antibiyotik kullanımındaki bu savrukluk ve eli bolluk bizi Avrupa ve Doğu Avrupa bölgesindeki antibiyotik direnci en yüksek ülkelerden biri yapıyor.

Bunun toplumdaki tüm bireyleri ilgilendiren çevresel hasarını şöyle anlatabiliriz:

Bir gün büyük ölçekli bir operasyon geçirmek zorundasınız ya da bağışıklık sisteminizi zayıflatan diyabet üzere bir metabolik hastalık ya da kanser, romatizmal hastalık nedeniyle sizi kırılganlaştıracak bir ilaç kullanımınız var ve sıklıkla hastanelere gitmek zorundasınız.

Her iki örnekte de çok antibiyotik kullandıkları için direnç potansiyeli olan mikroorganizmaları taşıyan hastaların ağır bulunduğu hastanelerde etrafta dahi yerleşik hale gelen bu dirençli mikroorganizmalar ile en uygun ihtimalle tedavisi güç hatta ölümcül infeksiyonlarla müsabaka riski büyük.

Öğrenci derslerimde daima “antibiyotikler ateş düşürücü değildir “cümlesini kullanır, neden yüzeysel, delilsiz antibiyotik kullanmamaları gerektiğini anlatırım.

Çünkü nedense “ateş” infeksiyoncu olmayan doktorları de ziyadesiyle telaşlandırır.

Ateş bedenimizin yangın alarmıdır.

Bir tehlike sinyali ile uyarılarak ortaya çıkan ve aslında savunma düzeneklerine da katkısı olan bir
bulgudur.

Ateşi ortaya çıkaran en yaygın tehlike sinyali ise virüslerdir.

Antibiyotiklerin virüslere zerre tesiri olmadığı üzere viral infeksiyonlar sırasında kullanılmalarının da ayrıyeten ziyanı vardır.

Antibiyotikler sırf bakterilere tesirlidir.

Viral infeksiyonlarda antibiyotik kullanmak, başta antibiyotiklerin metabolize edildiği böbrek ve karaciğer olmak üzere, tüm yan tesirlerin sekiz-on misli artması demektir.

Çünkü, COVID-19 örneğinde yaygınca anlatmaya çalıştığımız üzere viral infeksiyonlar sistemiktir.

Erişkin yaşlarda bir kişinin ateş ve beraberinde boğaz ağrısı ve/ yahut ishal eklem ağrısı üzere bulgularının nedeni yüzde doksan virüslerdir.

Ateş bizi, hamilede , ileri yaştaki şahıslarda ve bağışıklık sistemi kırılgan şahıslarda korkutur.

Ateş beraberinde teneffüs yetmezliği, şuur bulanıklığı, döküntüler varsa süratle hastaneye alınarak müşahede altında tetkik ve tedavi edilmesi gereken bir bulgudur.

Viral teneffüs yolu ya da mide,bağırsak hastalıklarında ateşin düşmesi üç ya da beş günü bulur.

Bu müddet içinde düşmezse yahut düşmüşken yükselirse o vakit antibiyotik kullanmayı gerektiren bakterilerle alakalı bir infeksiyon mümkünlüğünü düşündürür.

Bir sıhhat sistemi doktorların beş dakikada hasta görmesiyle övünüyor, acillerin gece poliklinikleri üzere çalışması ile telafi ediliyorsa, o sistem sizi iyileştireceğine, sizi hastalandırır.

Ülkelerdeki sıhhat sistemleri birinci basamak yaklaşımların düzgün, kâfi ve hasarsız olmasıyla ölçütlendiriliyor.

Düşünüyorum da bundan yüzyıl evvel İskoç bir bakteriyolog olan Alexander Fleming , mikrop ürettiği o petri kabına tesadüfen düşmüş mantarların ürettiği penisilinle bağlı birinci bulgusunda kim bilir nasıl
heyecanlanmıştı.

Şimdi de ben birebir heyecanı kolay bir idrar yolu infeksiyonundan izole ettiğim bir bakteride yaşıyorum..

Hooop ediveriyor yüreğim, hassas olduğu iki antibiyotik var ikisi de damardan verilecek, böbrek ve
sinir sistemini de antibiyotikten müdafaam gerekecek.