Zeyyat Ceylan: Ortak irademizi sandığa yansıtabilmek başarıydı

Berzan Cihat Aykaç DİYARBAKIR - 14 Mayıs seçimlerinden sonra iktidar ve muhalefet partileri bir iç muhasebe sürecine yöneldiler. Hiçbir parti için tam manasıyla tatmin edici sonuçların elde edilmediği bu seçimde özeleştiri vermeye en çok davet edilen parti ise Yeşil Sol Parti ve hasebiyle HDP oldu. HDP, kapsamlı bir eleştiri-özeleştiri sürecini ve eş liderlerinin değişeceği bir kongreyi örgütlüyor. Öte yandan 14 ve 28 Mayıs tarihlerinde gerçekleşen seçimlerde Diyarbakırlı seçmenin hali merak ediliyordu. Aslında seçmen çok şaşırtmadı, Milletvekili Seçimi'nde Yeşil Sol Parti'yi ve Cumhurbaşkanlığı Seçimi'nde partisinin kararını gözetenler Kemal Kılıçdaroğlu'nu destekledi. Buna karşın HDP'ye ve Yeşil Sol Parti'ye yönelik tenkitlerden ve belirli bir oy kaybından kelam etmek de mümkün. HDP Diyarbakır Vilayet Eşbaşkanı Zeyyat Ceylan ile yaşanan oy kaybının nedenlerini ve HDP’ye yönelik tenkitleri konuştuk. Yeşil Sol Parti’nin 14 Mayıs seçimlerinde başarısız olduğunu, parti yöneticileri dahil birçok kesim lisana getirdi. Bu başarısızlığın nedenleri üzerine de hâlâ konuşuluyor. Siz seçim sonuçlarını ve münasebetlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Her şeyden evvel muvaffakiyet ve başarısızlığı neye nazaran değerlendirdiğimizi söz etmekte fayda var. 7-8 yıldır HDP kitlesi üzerinde devletin, AKP-MHP iktidarının yürüttüğü siyasetler var. Demokratik siyaseti tasfiye etme tezleri vardı. Sonuçta politik aksiyonlarını de bu çerçevede gerçekleştirdiler. Mevcut iktidar hukuku da, kolluğu da, devletin tüm dinamiklerini kontrolüne alarak ve bunları da kullanarak bizi kriminalize etmeye, kıskaç altına almaya çalıştı. Binlerce arkadaşımız gözaltına alındı, cezaevine atıldı, yeniden binlerce arkadaşımız sürgüne gitmek zorunda kaldı. Haliyle başarıyı da başarısızlığı da değerlendirirken bu süreçlerden bağımsız değerlendirirsek sağlıklı bir sonuca ulaşamayız. Bu kadar zulme, haksızlığa, anti-demokratik seçim ortamına karşın milyonlar tarafından desteklenmişsek, onlarca kişiyi parlamentoya gönderebilmişsek, hatta seçime bile girebilmişsek bir muvaffakiyettir. Zulme karşı direniş noktasında ortaya çıkardığımız sonuç bizim için bir muvaffakiyettir. Kendimize koyduğumuz çıta açısından ise kendimizi başarılı görmüyoruz. Vekil sayısıyla ilgili, oy oranıyla ilgili kendimizi başarılı görmüyoruz. Cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili de argümanlarımız vardı. Bu savlar çerçevesinde seçmenimizi sandığa götürebilmeyi başardık. Bir irade ortaya çıktı. Zulme karşı dik duruşun irade beyanıydı bu. AKP-MHP iktidarını değiştirmede kâfi olmasa da kıymetli bir hal gösterildi. Kürtler verdikleri beyanın gereğini yerine getirdiler diye düşünüyoruz. 14 Mayıs ve 28 Mayıs seçimleri ortasında da çok büyük oyunlar oynandı. Çok milliyetçileri alana sürerek Kürtleri ve HDP seçmenini sandıktan uzaklaştırma üzerine çok önemli uğraşlar kelam konusu oldu. Çok milliyetçiler ile Kılıçdaroğlu’nun buluşturulmasından sonra halkımızı ‘siz milliyetçileri destekliyorsunuz’ sözleriyle oy vermekten caydırmaya çalıştılar. Meğer bizim sloganımız başından beri aşikardı; biz kendimizi destekliyoruz. Kendi politikalarımızı hayata geçirmek için çaba ediyoruz. AKP-MHP iktidarının, maddi-manevi manada, Kürtlere ve topluma verebilecekleri bir şeylerinin kalmadığını tez ediyorduk. Kılıçdaroğlu’nun duruşu, beyanları yeterlilik arz etmese bile demokratikleşme noktasında müspet işaretler içerdiğini tabir ediyorduk. Diğer alternatif olmadığından ötürü da Kılıçdaroğlu’nun desteklenmesi gerektiğini tabir ediyorduk. Kılıçdaroğlu’nun desteklenmemesi için birçok argümanı devreye koydular. Çok milliyetçilerin devreye konulmasının asıl nedeni buydu. Bu mevzuda kısmen başarılı da oldular fakat Kürtleri ve HDP seçmenini sandıktan uzaklaştırmayı başaramadılar. Bizim seçmenimiz sıradan bir seçmen kitlesi değildir. Şuurlu bir seçmendir, tarihî şuurunu şimdiki siyasetle buluşturabilen bir seçmendir. Bu nedenle tüm oyun ve entrikalara karşın ortak irademizi sandığa yansıtabilmek kendi başına büyük bir başarıydı. 'SEÇMENİMİZ DIŞANDAKİ DİNAMİKLERE ULAŞMAKTA EKSİK KALDIK' Yoğun emekler vererek bir seçim süreci yürüttüğünüzü söylediniz. Ancak vilayet ve ilçe örgütlerinin seçim çalışmalarını yetersiz bulan, bu mevzuda tenkitlerde bulunanlar oldu. Sizce yetersiz mi kaldınız? Seçmenimizin bize yönelttiği tenkitlere hürmet duyuyoruz, o tenkitlerin bizim için değeri çok büyüktür. Yeniden dostlarımızın, sevenlerimizin bize yönelttikleri tenkitlerin büyük değeri var. Bizler hiçbir vakit kendisini kâfi görmeyen bir gelenekten geliyoruz. Hiçbir vakit çalışmalarımıza hudut koymuyoruz ve yeterlilik beyanında bulunmuyoruz. Bu nedenle biraz evvel başarı-başarısızlık tabirleriyle ilgili de söz ettim; önümüze bir çıta koyuyoruz ancak çıtayı fazla yüksek tutmanın hayal kırıklığını da beraberinde getirebileceği gerçeğini de göz arkası etmemeliyiz. Münasebetiyle biz elimizden gelenin en düzgününü yapmaya çalıştık diyebiliriz. Hem teknik açıdan hem örgütsel manada hem halkımıza ulaşıp harekete geçirme noktasında elimizden geldiğince çalıştık. İstanbul’dan, Edirne’den tutalım Hakkari’ye kadar… Hem Kürdistan’da hem Türkiye alanında gücümüzün tümünü devreye koyduk diyebiliriz. Bu bahiste bir badire yoktu. Sarsıntı sürecinden çabucak sonra seçim çalışmalarına başladık. Sarsıntının yaralarını sarma noktasında önemli çalışmalarımız olmuştu ve o psikoloji ile seçim sürecini, seçim çalışmalarını başlatmak da kolay olmadı. Tekrar de seçimlere adaptasyon konusunda önemli çalışmalarımız oldu. Yüzbinlerin emeği, milyonların takviyesi kelam konusu oldu. Ama ürettiğimiz politikayı toplumsallaştırma, onun telaffuzunu topluma ulaştırma, toplumla ortaklaştırma konusunda, seçmenimiz dışındaki halk dinamiklerine ulaşabilme konusunda tüm gayretlerimize karşın eksik kaldığımızı kabul ediyoruz. 'CHP'NİN ALDIĞI OYLAR KALICI DEĞİL' Yeşil Sol Parti’nin Cumhurbaşkanlığı Seçimi'nde aday çıkartmamış olmasının kendi özgün siyasetini yürütmesine imkan tanımadığını, sırf Erdoğan tersliğinde telaffuz üretildiği söyleniyor. Partiniz bir Cumhurbaşkanı adayı göstermeli miydi sizce? Bu bir tartışma bahsidir. Olabilirdi. Aday çıkarmanın riski ve bedeli ne olabilirdi? Birinci çeşitte Erdoğan kazansaydı tek müsebbip Kürtler ve hasebiyle HDP olacaktı. Muhalif toplum kesitlerinin HDP’den beklentisi vardı. Bizim de korkularımız ve hassasiyetlerimiz bu beklentiyle örtüşünce aday çıkarmama üzere bir durum kelam konusu oldu. Tabi her kararın kendi içerisinde barındırdığı olumlu ve negatif tesirler mevcuttur. Aday çıkarmanın ve çıkarmamanın avantajları ve dezavantajları vardı. Erdoğan’ın birinci cinste kazanması ihtimalinde sürecin tüm günahlarının Kürtlere ve HDP’ye yükleneceği riskini de göz önünde bulundurarak bir karara vardık. CHP’nin bölge genelinde oylarını katbekat arttırmasını ve Diyarbakır’dan bir vekil çıkarabilmelerini nasıl yorumluyorsunuz? Yeşil Sol Parti’nin Cumhurbaşkanı adayı göstermemesi ve Kılıçdaroğlu’nun desteklenmesi CHP’yi bölgede bir alternatif haline mi getirdi? Biz sürecin başından beri CHP ile bir ittifak içerisinde olmadığımızı onlarca sefer deklare ettik. Sadece Kılıçdaroğlu’na oy vereceğimizi tabir ettik. Bugün sonuçlara baktığımızda topluma bu tavrımızı izah etmekte eksik kaldığımızı görüyoruz. Büyük oranda geçersiz oy kullanımı oldu. Birebir pusulada hem YSP’ye hem CHP’ye oy verilmiş olması bizim eksikliğimizdir. Bizim CHP ile ne perde gerisinde ne de perde önünde bir mutabakatımız, muahedemiz kelam konusu değildi. Cumhurbaşkanlığı Seçimi'nde Kılıçdaroğlu’nu destekleyeceğimize dair beyanımız ve münasebetlerimiz vardı. Hasebiyle hem Yeşil Sol Parti’yi tanıtma noktasında hem CHP ile olan hukuku tüm kitlemize ulaştırma konusunda ve nihayetinde oyların nasıl kullanılması konusunda çok önemli gayret sarf etmemize karşın sonuçlar üzerinden baktığımızda eksik kaldığımızı görebiliyoruz. CHP’nin Kürdistan’da oy oranlarını arttırmasına gelirsek… Takdir edersiniz ki bu sırf CHP’nin gücü ile ilgili bir durum değildir; iktidara gelme potansiyeli olan bir partiye her devirde yönelimler olmuştur. Bu duruma teknik eksiklikler, aksaklıklar, istismar noktaları ve bizim gereğince kendimizi anlatamamış olmamız da eklenince kısmi bir yükselişten bahsedebiliriz. Bu yükselişin kalıcı olacağını düşünmüyorsunuz yani… Yüksek beklentinin ortaya çıkardığı bir durumdan bahsedebiliriz, beklenti gerçekleşmeyince mevcut oy oranını muhafaza durumu ve kalıcılığı da ortadan kalkıyor. 'SONUÇ DAHA OLUMLU OLABİLİRDİ' Diyarbakır listesi başta olmak üzere Yeşil Sol Parti’nin milletvekili adayları çokça tartışıldı. Oy kaybında milletvekili adaylarının bir tesirinin olduğunu düşünüyor musunuz? Her milletvekili adayımız bizim için kıymetlidir. Hiçbir arkadaşımızın ismi üzerinden bir tartışma yürütmedik, yürütmeyeceğiz de… Aday belirleme süreçleriyle ilgili ve teknikleriyle ilgili eksiklerimiz oldu. Onlara yönelik aleni tenkidimizi ve özeleştirilerimiz yapıyoruz. Süreç belirlenirken, bu irade ortaya konurken lokal örgütlerimiz, lokal inisiyatiflerimiz ve halkımızla daha fazla tartışmalar yürütülmeliydi. Halkla ve yerelle daha varlıklı tartışmalar yapılsaydı adaylar noktasında yapılan tenkitler daha minimize edilmiş olabilirdi. Birebir vakitte sonucun daha da müspet olmasına da sebebiyet verebilirdi. Sizce adaylar kendilerini seçmenlere yahut il/ilçe örgütleriniz adaylarınızı seçmene gereğince tanıtabildi mi? Seçim kampanyasının müddetinin kısalığı ile ilgili ıstıraplar yaşadık, parti kapatma tehdidinden kaynaklı Yeşil Sol Parti ismiyle seçime girmekle ve yeni partimizi halka tanıtmakla ilgili vakit ezası yaşadık. Hem vekil tanıtımı hem de seçim çalışmalarının tümü ile ilgili elimizden gelenin en uygununu yapmaya çalıştık, haklı münasebetleri olsa bile yapılması gerekenlere karşı yaptıklarımızı kâfi görmüyoruz. 'HALKIMIZA KARŞI SORUMLULUKLARIMIZ VAR' Yeşil Sol Parti’nin ve HDP’nin eleştiri-özeleştiri sürecinden geçeceği söylendi. Bu süreç başladı mı? Vilayet ve ilçe örgütleri bu sürecin bir modülü olacak mı? Halk toplantıları yapılacaksa örneğin bunları nasıl düzenleyeceksiniz? Partimiz çok güçlü bir gelenekten gelen ve tenkide, özeleştiriye çok büyük mana atfeden bir partidir. Dikkat ederseniz son devirlerde, bilhassa de seçimlerden sonra, tartışmalarımızın bir kısmını da basın önünde, halkımızın önünde, aleni bir biçimde yapıyoruz. Bunu toplumsallaştırmamız gerekiyor. Bu çabanın sahibi halkımızdır, tüm toplumsal dinamiklerdir. Bizim bu toplumsal dinamiklere karşı halkımıza karşı bir sorumluluğumuz bulunmaktadır. Bu noktada samimi bir eleştiri-özeleştiri süreci de işletiyoruz, işleteceğiz. Hesap sorma ve hesap verme sürecini de işletiyoruz, işletmeye devam edeceğiz. Bizim genel merkezimizle yürüttüğümüz tartışmalarımız, toplantılarımız bitti. Bölge toplantılarıyla birlikte vilayet toplantılarımızı gerçekleştireceğiz. Bu vilayet toplantılarımızda nerede başardığımızın, nerede eksik kaldığımızın muhasebesini halkımızla, kurumlarımızla, il/ilçe örgütlerimizle ve ilgili kurullarımızla yapacağız. Hem yaşadıklarımızı sağlıklı bir değerlendirmeye tabi tutacağız, hem de çıkan sonuçla bundan sonraki süreçte çalışmalarımızı nasıl şekillendirebileceğimize dair güçlü tartışmalar yürüteceğiz. Bu çalışmalar tıpkı vakitte halkımıza özeleştirimizdir.