SOL Partili Önder İşleyen: Suçu Altılı Masa’ya atarak sorumluluğumuzdan kurtulamayız

ANKARA - Türkiye solunun seçimlerden evvelki ağır mesailerinden biri hangi siyasi partinin hangi ittifakta, hangi şartta yer alacağına dair oldu. Seçime sayılı günler kala Emek ve Özgürlük İttifakı’nda yer alma ihtimali açığa çıkan ama yürütülen tartışmalar sonucunda seçime Sosyalist Güç Birliği ile girmeye karar veren SOL Parti’nin Liderler Konseyi Üyesi Lider İşleyen’e nazaran “Emek ve Özgürlük İttifakı’nın kendi iç çelişkileri” nedeniyle ittifak görüşmeleri olumlu sonuçlanamadı. İşleyen, CHP ve GÜZEL Parti’nin öncülük ettiği Millet İttifakı’nın da kendini Altılı Masa’ya hapsettiğini ve kazanmayı sağlayacak gerçek atakları yapamadığını söyledi.

‘AKP BİR DİZİ ATILIM İÇİN GÜÇ KAZANMIŞ OLDU’

Seçimin akabinde çıkan tabloya muhalefetin tesirinden ittifak süreçlerine, CHP içerisinde yaşanan değişim tartışmasının muhalefete tesirinden mahallî seçimlerde kurulması beklenen ittifaklara kadar farklı başlıklardaki sorularımıza SOL Partili Başkan İşleyen’in karşılıkları şu halde oldu:

Seçim sürecinde solda ittifakın nasıl kurulacağı tartışmaları uzunca mühlet yapıldı. Siz son kertede seçimlere Sosyalist Güç Birliği çatısı altında girdiniz. Seçim sonuçlarını ittifakınız ve Sol Parti açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ülke açısından kritik bir seçimdi. Bu seçimi rejimin oylanacağı bir referandum olarak nitelendirdik. Kaybedilmiş olmasıyla Türkiye açısından rejimin kendisini üstten aşağıya inşa edeceği, geri dönüş yollarını kapatmaya çalışacağı, direnç noktalarını etkisizleştirmeye çalışacağı bir periyoda girilmiş oldu. AKP, lokal seçimlerde kısmi özgürlük alanlarını yok etmekten yeni anayasanın hazırlanmasına bir dizi atılım için güç kazanmış oldu.

‘MUHALEFETTE BÜYÜK BİR ŞOK DALGASI VAR’

Önümüzdeki süreçte TELE 1’e, Merdan Yanardağ’a yapılan operasyonun da işaret ettiği üzere muhalefet mevzilerini düşürmek, etkisizleştirmek, rejime uygun bir muhalefet kanadı inşa etmek üzere çeşitli adımlar bizi bekliyor. ÇEDES projesinde görüldüğü üzere gericileştirme dalgası da sürat kazanacak. Muhalefette büyük bir şok dalgası var. İktidar tam da bu şok dalgasının üzerine bütün toplumu sindirecek formda üzerimize gelmeye başlıyor. Herkesin gayretten kopmadan dönüşümü arayacağı bir süreç olması gerekir.

‘MUHALEFETİN KAYBETTİĞİ BİR SEÇİM’

Seçimler aslında mutlak bir AKP hegemonyası göstermiyor. Kırık bir AKP hegemonyası var. Siyasal İslamcı hegemonyanın toplumu ikna etme kanallarının olabildiğince azaldığı, ekonomik toplumsal krizle AKP’den kopma eğilimlerinin güçlendiği bir devrin akabinde seçim kazanıldı. AKP’nin mutlak zaferinden değil muhalefetin kaybettiği bir seçimden kelam etmek zorundayız. Muhalefet böylesi bir durumda seçimi neden kaybettiğinin hakikat tahlillerini yapabilirse dönüşüm için de gerçek yolları bulabilir.

‘BAŞARISIZLIKTA BİZİM DE SORUMLULUĞUMUZ VAR’

Sol Parti açısından baktığımızda bizim için bu seçim öncelikle bu rejimden ülkenin kurtulması için aldığımız bir sorumluluğun seçimiydi. Bunun için var gücümüzle çalıştık, fakat ortaya çıkan başarısızlıkta kuşkusuz ki bizim de sorumluluğumuz var. Muhalefeti pek çok basamakta uyarmakla birlikte bu yanlışları ortadan kaldırmayı başaramadık, siyaset alanını etkileyecek ve dönüştürecek kâfi bir toplumsal güce sahip olmamaktan kaynaklanan sorumluluk da kuşkusuz ki bizim.

‘MUHALEFET İKTİDAR PAYLAŞIMINA MEYLETTİ’

Seçimlerin referandum niteliğinde olduğunu söylediniz. Kazanmak ve kaybetmek iki seçenek üzere duruyor. Ortaya çıkan tabloyla birlikte muhalefet seçimlere kaybetmeye kendini hazırlamış mıydı, ya da hazırlamalı mıydı?

Muhalefetin aslında AKP’nin atılımlarını görerek bunları boşa düşürerek kazanacak yolları araması gerekiyordu. Kazanmaya hazırlayamadı. Halbuki daha bir buçuk yıl öncesinden anketlerin yarattığı yalancı bahar havasında seçim kazanılmış görülmeye başlandı. Ekonomik buhranın iktidarı otomatikman düşüreceği varsayıldı. Toplumun önüne problemlerini çözebilecek alternatifler koymak bir yana süratle bütün muhalefet iktidar paylaşımına meyletti. Şahsî hırsların ön plana çıktığı süreç yaşanmaya başlandı.

‘MUHALEFET KAZANACAK GERÇEK ATAKLARI YAPAMADI’

Solun makul modüllerini da içine alacak biçimde gelişen, bir kısmı parlamentoda nasıl yer alınacağı bir kısmı bürokrasinin nasıl paylaşılacağına kadar, bir dizi akıl tutulması sürece damga vurdu. Tam bu sırada AKP süratle seçimi kazanacak atakları yapmaya başlamıştı. Seçim sistemini değiştirdi, HDP’ye kapatma davası açarak öteki bir partiyle girmeye zorladı, Ekrem İmamoğlu üzere potansiyel bir adayın engellenmesi teşebbüsünü gerçekleştirdi. AKP taşları döşerken muhalefetse AKP’nin atılımlarına karşılık verecek bir uyanıklık bir tarafa, seçimi kazanılmış olarak gördü ve kazanacak gerçek atılımları yapamadı.

‘MUHALEFET KENDİNİ ALTILI MASA’YA HAPSETTİ’

Toplumun en geniş kısımlarının birleşik ve faal gayretinin örgütlenmesi gerekiyordu. Fakat bu yapılarak başarılabilirdi. Muhalefetse kendini kapattı ve Altılı Masa’ya hapsetti. Oradaki iktidar oyunlarıyla bütün ülkeyi heba edecek bir süreç yaşandı. Seçim iki manada referanduma dönüştürülemedi. Bir; bütün seçim boyunca rejime dönük hiçbir tenkit yapılamadı. İkincisi de en geniş kesitlerin pasif, mecburî bir dayanağı ortaya çıktı zira muhalefet ülkenin ilerici dinamiklerini dışlayan ve bunun sokakla bağını kesen bir stratejiyi önüne aldı. Bu mevzuda bizim ortaya koyduğumuz ihtarlar ise kâfi olmadı.

‘UYARICI MİSYON ÜSTLENMİŞTİK’

Altılı Masa’yı ve tartışmaları vurguladınız. Emsal tartışmalar sol ittifak çalışmaları sürecinde de yaşandığını görüyoruz. Emek ve Özgürlük İttifakı’nın milletvekili adayı belirleme sürecindeki tartışmaları, Sosyalist Güç Birliği’nin bu ittifakta yer alıp almayacağı üzere süreçler de yaşandı. Pekala, sol bu süreçten ne cins dersler çıkardı?

Emek ve Özgürlük İttifakı’nın kurulması sürecinde Sol Parti’nin katılmaması bir taşlamaya dönüşmüştü. Bu mahiyetinden de uzaklaştırılarak bize karşı bir çeşit Kürt probleminden uzak durma üzere ezber, liberal akınların toplumsal medyada nasıl pervasızca yapıldığı hatırlanır. Meğer biz o gün, “Koşulları şimdi aşikâr olmayan bir seçime, parlamentoda nasıl yer alınacağını merkeze alan bir ittifakla girmek, bu türlü başlamak büyük bir kusur olur” demiştik. O devirde solun HDP aracılığıyla 20 vekil elde ederek küme kurması tartışması, tekrar tıpkı biçimde Selahattin Demirtaş’ın Evrensel’de yazdığı bir yazıyla bürokrasinin paylaşılması için strateji geliştirilmesi gerektiği istikametinde bir tartışma üzerine bu ittifak çerçevesi oluşuyordu. Biz burada uyarıcı bir vazife üstlenmiştik.

‘DİKKATE ALINMADI’

Bütün siyaseti parlamentoda yer almak ve çeşitli erklerin paylaşılması sıkıntısı olarak görmenin önümüzdeki sürecin zorluklarını kavramaktan uzak olduğunu, temel yapılması gerekenden toplumu ve solu uzaklaştıracağını, seçim şartları oluştuğunda ittifakın tartışılabileceğini söylemiştik. O gün bu çok dikkate alınmadı. Hani, biz ‘referandum’ dedik seçimlerde de herkes ‘referandum’ dedi lakin seçimde, muhalefetin solun da pek çok kesitini içine alacak biçimde rejime karşı çaba etmesi bir yana adeta -bu rejim altında hiçbir manası olmayan- parlamentoda yer almak ön plandaydı. Seçimin kaybedilmesinde bu anlayışın da hissesini unutmamak gerek. Bu faşist rejime karşı çaba ikinci plana atıldığı, adeta birbirinin üstüne basa basa girilen parlamentonun da bir şov salonundan öbür mana taşımadığı ortada.

‘EMEK VE ÖZGÜRLÜK İTTİFAKI İÇİ ÇELİŞKİ’

Sonraki sürece baktığımızda Emek ve Özgürlük İttifakı içi çelişkinin de bütünüyle parlamentoda yer alma üzerinden, sayılar üzerinden, seçimin matematiğe dönüştürüldüğü düzleme çekilmesi üzerinden geliştiğini gördük. Seçimin kaybedilmesinin en değerli nedenlerinden bir tanesi siyasetin matematikleştirilmesi, siyasetin siyasetsizleştirilmesi oldu. Soldaki bütün tartışmaların da buna önemli bir katkısı oldu. Münasebetiyle bütün kabahati Altılı Masa’ya ve CHP’ye, izlediği sağ siyasetlere atarak da kendi sorumluluğumuzdan kurtulamayız.

‘MUHALEFET SINIRI ALTILI MASA’YI ÖBÜR BİR YERE İTEBİLİRDİ’

AKP’den sıtkı sıyrılmış toplum son kertede tekrar AKP’yi ve Erdoğan’ı tercih ettiyse bu siyasetsizliğin değerli hissesi var. Topluma onların sıkıntılarını çözebilecek, emniyetli bir iktidar alternatifi sunulamadı. Sonunda beşerler gitti ve bir belirsizlik karşısında, inanmasa bile statükoyu tercih etmek zorunda kaldı. O periyotta bizim yapmamız gereken öbür bir şeydi. Toplumun taleplerine sahip çıkan, toplumsal uğraşları örgütlemeye çalışan ve itimat verici bir alternatifin inşasına yönelmiş bir muhalefet sınırı CHP’yi de Altılı Masa’yı da öteki bir yere hakikat itebilirdi. Bunu başaramamış olduk.

‘EKONOMİK KRİZLERİN İKTİDARLARI YIKACAĞI KENDİ BAŞINA GERÇEK DEĞİL’

Seçimlerden evvel de AK Parti iktidarının zayıfladığı belirtilerek buna münasebet olarak ekonomik darboğazdan bahsedilmişti. Bu ekonomik tabloda sol ve sol kıymetlerin yükselmesi üzere bir beklenti de bir yandaydı. Lakin bunun seçimler özelinde karşılık bulmadığı bir durum kelam konusu.

Eğer böylesi bir buhran içerisinde bunu devrimci bir yola kanalize edecek örgütlenme yoksa boş tencerenin daha gerici ve faşist akımlara yöneleceği de bir gerçekliktir. Ekonomik krizin iktidarlar yıkacağı varsayımı kendi başına zati hakikat değil. Burada sınıf çabaları olmaksızın kitlelerin sola ve muhalefete yönelmesini beklemek büyük yanılgı. Dünyada da 2008 krizi sonrası devrimci hareketlerin içerisinde olduğu kitle aksiyonları olmakla birlikte bir sol siyasi alternatifin ortaya çıkartılamadığı, bilakis faşist akımların güçlenmeye başladığı bir gerçeklik içerisindeyiz.

‘MUHALEFETİN POZİSYONU YOKSULLUĞA BAKAN BİR KONUM’

Bütün bu muhalefetin temel pozisyonu izleyici bir pozisyona geçmiş bir durumda. Yoksulluğa bakan bir pozisyon. “Bakın burada büyük bir yoksulluk var” diye göstermekle yetinen lakin bunu örgütlemekle ilgili kimsenin bir atak yapmadığı büyük bir konfor alanında yürütülen muhalefet anlayışının geçersizleştiğini görmemiz mümkün. Türkiye’nin önümüzdeki devir en değerli gereksinimi şu; tahminen de daha da artacak buhran içerisinde toplumun acısıyla birleşerek uğraş eden devrimcileri.

EMEK VE ÖZGÜRLÜK İTTİFAKI’NDA NEDEN YER ALMADINIZ?

Seçim sürecine geri dönecek olursak, Emek ve Özgürlük İttifakı’nda yer alma ihtimalinizin açığa çıktığı bir periyot de yaşanmıştı. Neden ittifakta yer almadınız?

Seçim şartları oluşunca üç kıymetli faktörü dikkate aldık. Bunlardan bir tanesi AKP’nin HÜDA PAR’dan Yine Refah’a bütün gerici yığınağı bloğunda toplamaya başlamasıydı. Bu Türkiye’nin seçim sonrasına ait de uyarıcı nitelik taşıyordu. İkincisi, Altılı Masa’nın olabildiğince sağa gerçek bükülmesi toplumda bir ümitsizlik dalgası yaratabileceğini gördük. Üçüncüsü, sarsıntı sonrası büyük bir dayanışma seferberliği örgütlendi bu kısmen siyasete de taşındı.

‘İTTİFAKIN KENDİ İÇ ÇELİŞKİLERİ NEDENİYLE GÖRÜŞMELERİMİZ OLUMLU SONUÇLANMADI’

Bunların toplamında Sosyalist Güç Birliği ile Emek ve Özgürlük İttifakı hudutlarını aşabilecek daha geniş bir ittifak çizgisinin alternatif olarak ortaya çıkmasının olumlu olacağını düşünerek davet yaptık. Bu çerçevede hem sosyalist örgütlerle hem HDP’yle görüşmeler yaptık. Milletvekilliği pazarlığı hiç yapmaksızın, alan boşaltma talebinde bulunmaksızın bir ittifakın kurulabileceğini söyledik. O gün Emek ve Özgürlük İttifakı’nın kendi iç çelişkileri, tek liste ile girme noktasındaki gayretleri nedeniyle bizim bu görüşmelerimiz olumlu sonuçlanmamış oldu.

HDP’Lİ TÜRKMEN’İN AÇIKLAMALARI

Siz bu süreçte görüşmeler yaptığınızı söz ettiniz. HDP Eş Genel Lider Yardımcısı Emirali Türkmen’in geçtiğimiz günlerde bir söyleşisinde SOL Parti’ye dönük kelamları dikkat cazipti. Türkmen, “HDP, Yeşil Sol Parti ismiyle seçime girdi. Pusulada Sol Parti de vardı. Birtakım vilayetlerde isim karmaşası Sol Parti’ye oy kaptırılmasına sebep olmuş. Hiç gitmedikleri Kürdistan kentlerinden otuz bin oy aldılar. Hatta bu oylardan ötürü Batman’da bir milletvekili bizden Hüda-Par’a gitti…” tabirlerini kullandı. Bu kelamları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kürt halkı içindeki sol, devrimci birikimlerin varlığını hatırlamam gerekir sanırım. Ötesinde üzerine çok konuşmaya kıymet bir bahis değil.

OLUMSUZLUK İÇİNDEKİ OLUMLULUK

Yakın tarihte bir de lokal seçim var. Bugün farklı noktalarda duran partilerin yan yana olabileceği durumları seçim sürecinde görebiliriz. Siz HDP ile Sol Parti ortasındaki alakayı nasıl tanımlıyorsunuz? Bundan sonra nasıl bir yol haritası benimsenmeli ki sol içerisinde daha bütüncül bir ittifak açığa çıksın?

Seçim tarafının tahminen de düzgün tarafı, bugüne kadar bizim HDP ile sosyalist hareket ortasında ortaya koyduğumuz samimi, dayanışmacı çizginin ne kadar manalı olduğu. Biz her periyotta bir diğer hareketin gücünden yararlanarak, onun gücünden bir şey elde etme halinin her iki taraf açısından da hakikat olmadığını, HDP’nin de bunu toplumsal muhalefet ve sosyalist hareket üzerinde hegemonya aracına dönüştürdüğünü, zıddından de sosyalist hareketin kısa yoldan muvaffakiyet elde etme konusunda bir yaklaşımla kendi kıymetlerinden uzaklaştığını ve dejenere olduğunu tabir ediyorduk. Tahminen bugün bütün bu yaşananlardaki aksiliklerin içinde görülebilecek olumluluk da tüm bunların diğerlerince da anlaşılmış olmasıdır.

‘ÇİZGİYİ SÜRDÜRECEĞİZ’

Elbette önümüzdeki periyot tüm muhalefetle, HDP’yle çeşitli birleşik gayret şartlarının örgütlenmesi için çekincemiz olmaz. Gereksinimler çerçevesinde bu adımlarımızı atmaya devam edeceğiz. İki farklı programa sahip, bir tarafta kendini radikal demokrasi olarak söz eden, ulusal niteliği temel belirleyen olan bir hareket bir taraftan da bizim üzere sınıf temelli sosyalist dönüşümü hedefleyen bir hareket var. Bunlar ortasında çeşitli dayanışmalar ve ittifaklar kuşkusuz olabilir. Fakat bu bir pragmatizme dayanmayan, ülkenin gereksinimlerini temel alan bir çizgide gerçekleşmelidir. Biz bugüne kadar uyguladığımız çizgiyi sürdüreceğiz.

‘CHP’NİN TEMEL KRİZİ İDEOLOJİK KRİZ GİBİ’

Yerel seçimler öncesi belirleyici olacak bir ögenin da CHP’de yaşanan değişim süreci olması bekleniyor. Cumhurbaşkanlığı seçiminde Kılıçdaroğlu’na açık takviye vermiştiniz. CHP’deki değişim süreci muhalefetin genelini nasıl etkileyecek?

Bizim siyaset düzlemine en değerli tenkidimiz bütün partilerde başkanlık sisteminin var olması. Aslında bizde olan ve çok anlaşılmayan Liderler Konseyi diye kendimizi tabir ettiğimiz şey, siyaset düzlemindeki tek adam rejiminin bir tenkidinin sözüydü. Bugün dönüşüm tartışmalarına da baktığımızda tek adamlığın nasıl bir şey olduğunu görüyoruz. Toplumun, örgütün hiçbir inisiyatifinin olmadığı, siyasete, süreçlere tesirinin olmadığı bir siyaset düzlemi var. Değişim, dönüşüm elbette muhtaçlık ancak hangi siyaset? Tekrar hangisinin daha âlâ tek adam olacağı, hangisinin daha düzgün bir performans göstereceği üzerinden yapılan tartışmadan da değişim çıkmaz. CHP’nin temel krizi bir ideolojik kriz üzere de birebir vakitte. Zira seçimin birinci cinsinde olduğu üzere muhafazakarlığa yatmış, ikinci tipinde olduğu üzere Zafer Partisi üzere ırkçı faşizmin sözcülüğünü yaslanmış bir şey var. Hangi siyasetin eleştirisi ve hangi siyasete yönelim olacak?

‘MASAYA 16 DEĞİL 56’YI DA TOPLASAN BİR SONUÇ ALINAMAZ’

Yerel seçimlere giderken muhalefetin dağınık ve içinden çıkılmaz görünen hali boşluk yaratıyor. Burası temel olarak dönülmesi gereken yer. Bütün insanları sürecin izleyicisi olarak gören siyasetten bir dönüşüm ve mahallî seçimde de strateji çıkmaz. Masaya 16 değil 56’yı da toplasan bir sonuç alınamaz. Toplumun geniş değişim dinamiklerinin etkin olabileceği, lokal topluluklara ve taban örgütlülüklerine dayanan bir birleşik lokal seçim siyasetinin izlenmesi gerekiyor. Lokal seçimin bir seçim sıkıntısından öte bu rejime karşı üstten aşağıya direniş alanı olarak kurulmasına gereksinim var.

‘ELEŞTİREL İNŞA SÜRECİ’

Sol Parti olarak biz bir süreç başlattık. Bu süreci “eleştirel inşa” diye söz ediyoruz. Hem kendi açımızdan hem sosyalist hareket açısından hem de toplumsal muhalefet örgütleri açısından bunların içerisinde bulunduğu zayıflıkları aşacak çeşitli atılımların nasıl yapılacağına dair hem aydınların katılacağı forumlarla hem de kendi içimizdeki toplantılarla kıymetlendirme sürecindeyiz. Önümüzdeki süreçte toplumun örgütlü muhalefetinin nasıl başarılacağına ait temel strateji üzerine düşünmemiz gerekiyor. Mahallî seçimleri de onun ayaklarından bir tanesi olarak görmemiz gerekiyor. Seçimi sandıktan değil toplumsal gayretten sandığa giden bir eksene çevirirsek muvaffakiyet kazanılabilir görünüyor.