RTÜK Üyesi Taşcı'dan 'Ebubekir Şahin' açıklaması: 'Onun döneminde iktidara yakın bir tek kanalla ilgili rapor yoktur'

Radyo ve Televizyon Üst Şurası (RTÜK) Üyesi İlhan Taşcı, Ankara Gazeteciler Cemiyeti’nin bugün düzenlediği ve moderatörlüğünü gazeteci Yıldız Yazıcıoğlu’nun üstlendiği “Seçim Atmosferinde TV Yayıncılığı” isimli söyleşiye katıldı.

"CEZALAR O DENLİ YENİLİR YUTULUR ORANDA DEĞİL"

Kamu yayıncılığını, RTÜK’ün iç yapısını, işleyişini ve gündemi pahalandıran Taşcı, şunları söyledi:

“RTÜK’ün yasası maalesef çok berbat hazırlanmış. Çok subjektif sözler var, yoruma çok açık. Mesela ‘Milli ve manevi kıymete muhalif olmak’, ‘genel ahlaka alışılmamış yayın’… Ahlak dediğimiz şey ülkelere, toplumlara, hatta toplumları bırakın aile bireyleri içinde bile farklı yorumlanabilecekken ‘genel ahlak’ diye bir kavramı baz alıp bir yayıncıya ceza kesiyorsunuz.

Bu cezalar da o denli yenilir yutulur oranda değil. Meblağlara baktığınız vakit, milyarlarca liralık meblağlardan kelam ediyoruz. Olağan ki büyük aktörler bunun altından kalkabilir ancak çok daha küçük olup özgün yayıncılık yapmaya çalışan, Anadolu tabiriyle kendi yağında kavrulmaya çalışan yayıncılar açısından çok ağır."

"YAYIN ANINDA BİLE BİR YETKİSİ YOK"

Taşçı, şöyle devam etti:

"Mesela RTÜK Lideri ve Saray’daki avanenin hukuka bakışıyla ilgili bir örnek vereyim. Geçen yıl, ülkemizin Akdeniz’inden Trakya’sına kadar bütün kıyı şeridinde ortalık yangın yerine döndü. Ne yaptı RTÜK Lideri? Tuttu, yangınların gösterilmemesi için televizyonlara talimat gönderdi. Bu türlü bir yetkisi yok aslında. RTÜK’ün misyonu nerede başlar? Yayın bittikten sonra. Yayın anında bile bir yetkisi yok. Bu talimatı verdi. Ben de dedim ki ‘Bundan sonra yanan yerleri göstermeyin. Fahrettin Altun ve Ebubekir Şahin’in fotoğrafını gösterin’. Bunun üzerine, kanunda olmayan ve tüzel olmayan bir münasebetle Üst Konsey toplantısından çıkarıldım.

Düşünün; parlamentoda seçilmişim, 317 milletvekilinin oyuyla seçilmiş bir üyeyim, fakat oradaki altı kişinin el kaldırmasıyla toplantı salonundan çıkarılıyorsunuz. Mahkemeye gidiyorsunuz, alt derece mahkemelerde hâlâ hukuka uygun kararlar alabiliyorsunuz. Ancak istinafta, bu sefer karşınızda, teğe bir takip ederek evrakları, bütün hukuksal haklarınızın önünde pürüz olmaya çalışan bir anlayış var."

“RTÜK, SİYASİ İKLİMİN TESİRİNDE KALMIŞTIR”

"Her periyot RTÜK, siyasi iklimin tesirinde kalmıştır. Bu gerçek. Yalnızca AKP ile hudutlu bir periyot olarak bakmamak gerekiyor" diyen Taşçı, şöyle devam etti:

"Ama direkt doğruya siyasetin yapıldığı, yayıncıların nefesinin kesilmeye çalışıldığı devir, bu periyottur. Ortadaki temel fark bu. Ben, üyeliğim periyodunda iki lider gördüm. İkisi de AKP kontenjanından seçilmiş şahıslardı. Öteki lider,

ayda yılda da olsa 1-2 tane, nazar boncuğu niyetine, farklı kanallardan raporlar getirirdi. Ebubekir Şahin periyodunda, çok net söylüyorum ki -bu aşağı üst 4 yıla yaklaşan bir süredir- iktidara kendini yakın pozisyonlandırmış olan bir tek kanalla ilgili rapor yoktur. Aslında ceza verilmiş hiçbir belge yok. Yalnızca bir tane var. Onu da mahkeme zoruyla vermek zorunda kaldı. Mahkeme ‘Bu kararınızı düzeltin’ dediği için ATV kanalıyla ilgili, elleri titreye titreye bir yaptırım çıktı."

“BİR TELEVİZYONUN NİTELİĞİ, İÇERİĞİYLE ORANTILIDIR”

"Bir kanalın çok izleniyor olması, onun çok nitelikli olduğu manasına gelmez. Bir televizyonun niteliği, içeriğiyle orantılıdır. Sorun şu; bu yüzde 5’lik kesim, 95’ten daha çok tesir yaratıyor. Özgül tartıları daha fazla. Bunu daha evvel de birkaç kere tabir ettim. Ben söylemiyorum, Sayın Cumhurbaşkanı söylüyor. Geçtiğimiz yıl, 14 Nisan’da Sayın Cumhurbaşkanı, ‘Bu medya bizim sesimizi, nefesimizi duyuramıyor’ dedi. Bana nazaran bu, 20 yıl boyunca inşa edilmiş, tek seslilik üzerine inşa edilmiş bir medya yapısının çöküşünün itirafıdır.

Devletin bankalarından milyonlarca doları kredilerle aktarıp televizyon yapılarının holdingler ortasındaki sermaye değişimine yol vereceksiniz, reklamlarla oluk oluk para akıtacaksınız, 20 yıl boyunca sizin dediğinizden diğer konuk bile çıkaramayacaklar, tencere seti üzere adam çıkaracaklar, sonra siz çıkacaksınız 20 yılın sonunda, ‘Bu medya bizim sesimizi duyuramıyor’ diyeceksiniz. Evet, izleniyor lakin kimse inanmıyor. Sahiden inandırıcılık değişik bir şey. Gazeteciler, aslında hakikatin yolcusudur. Büyük gelirler, beli başlı kanallardan ediniliyor. Natürel şu da var; bazen istatistiklerde çok farklılıklar görebiliyorsunuz.

Örneğin ben, bir çalışma yapıyorum ve diyorum ki ‘Bu yıl 50 milyonluk ceza kesildi’. Sonra bir bakıyorsunuz, diğer çalışmada bunu 100 olarak görebiliyorsunuz. Ben, o çalışmalarda şunu dikkate almıyorum. Kimi ilaç ismi altında eserler, kremler üzere şeylerin satışlarıyla ilgili de çok önemli cezalar kesiliyor. Hasebiyle o sayının yükselmesinin en kıymetli nedeni yahut sayılar ortasındaki farklılığın bir nedeni de budur. Bizim baz aldığımız şey şu; halkın haber alma özgürlüğü ve sözün yayılması özgürlüğü bakış açısıyla kanalları belirliyorum."

"RTÜK’ÜN DÜZENLEYİCİ BİR YETKİSİ DE VAR..."

"Belki şöyle bir itiraz gelebilir; ‘Ebubekir Şahin’i talimat verirken gördün mü, duydun mu’ diye. Görmedim ancak ispatlayabilirim. RTÜK, dokuz üyesi olan bir üst şura. Müzakeresini yapar, tartışma belirli bir olgunluğa geçtikten sonra oylamaya geçersiniz ve beş sayısını bulan tarafın görüşü kabul edilmiş sayılır. Sistem bu. Heyet halinde çalışıyorsa ve müzakere ederek bir sonuca gidiyorsa nasıl oluyor da bugüne kadar RTÜK’ün beş buçuk yıldır üst konsey toplantısına gelmiş olan ‘Hiçbir yaptırıma gerek yoktur’ diye gönderilen belge yok? Bir rapora da ‘Uzman bu türlü düşünmüş ancak burada ulusal ve manevi kıymetlerimize ters bir durum kelam konusu değil’ diyebilirsiniz.

Benim şahsen beş buçuk yıllık tanıklığımda, bir tane gönderilen evrak yok. Bu bile en baştan sistemin kurgusunun neye nazaran formatlandığını gösteriyor. Maksat, büsbütün kendisi üzere düşünmeyen, kendilerini övmeyen ya da eleştiren, sorgulayan, daha özgür ve özgün yayıncılık yapma anlayışının önünü kesmeye çalışmak. RTÜK şöyle zannediliyor; 12 Eylül sonrası bir kurum. Bu yanlış mesela ancak uygulamasına baktığımızda evet, 12 Eylül darbe periyodunun heyetlerini, kuruluşlarını yaşatacak bir anlayışa sahip. İkincisi; ben de ağırlaşırken denetleyici şapkasına daha çok tartı veriyorum. Yani cezalar üzerinden tartışıyoruz. Meğer RTÜK’ün düzenleyici bir yetkisi de var. Basın özgürlüğünün ve yayıncılıktaki rekabetin önündeki pürüzleri kaldırmak üzere düzenleme misyonu da var.”