Kulis: AKP, AYM’nin yetkilerini yasa yoluyla daraltmayı planlıyor; taslak hazırlandı

Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında hata duyurusunda bulunmasının akabinde, 'AYM'nin yetkilerini sonlandırma teşebbüsü'nün hızlandığı öne sürüldü. Daha Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Lideri Recep Tayyip Erdoğan yüksek yargının liderleriyle toplantı yapmadan AKP’de taslak metin konuşulduğu; AYM’nin yetkilerini sonlandırma, yerinde kontrollük yapmasını tedbire ve kişisel müracaatları daraltma hedefi taşıyan taslak hazırlandığı belirtildi.

Gazete Pencere'den Nuray Babacan'ın edindiği kulis bilgilere nazaran, MHP başkanı Devlet Bahçeli’nin başlattığı, Cumhurbaşkanlığı sarayındaki danışmanların dayanak verdiği AYM’nin yetki tartışması, partinin hukukçu milletvekillerinin büyük kısmının takviyesini almasa da devam edecek. Yargıtay’ın çıkışı ile siyasalların yaptığı açıklamaların, değişiklikleri gündeme getirmek için bir hareket olduğunu öne sürenler de var.

AKP’de mevzunun, yasa ve Anayasa’da yapılacak değişiklikleri içeren iki boyutu olduğu bedellendiriliyor. Anayasa değişikliğine muhalefetin takviye vermeyeceği, uzlaşmanın mümkün olmayacağı kabul ediliyor. AKP, AYM’nin Anayasa’dan aldığı yetkileri, yasa yoluyla daraltmayı planlıyor. Tartışılan düzenlemelerin ana başlıkları şöyle:

Yasayla operasyon

AKP, AYM’nin kişisel müracaata ait kararları içeren yasa unsurlarına sınırlama getirmeyi planlanıyor. Ferdi müracaat kararlarında AYM’nin temyiz mahkemesi olamayacağına ait yeni kararlar hazırlanması, çerçevenin daraltılması tartışılıyor.

AYM’nin yerindelik kontrolü yapmasının önüne geçilmesi planlanıyor. AYM’nin yalnızca hak ihlali kararı verileceği ve buna bağlı olarak sonucun AİHM olduğu üzere tazminat hudutlu kalması gerektiği üzerinde duruluyor. AYM’nin Yargıtay kararlarını ortadan kaldıran, mahkemelere talimat veren bir karar çıkartamayacağına ait düzenlemeler yapılması planlanıyor.

Ayrıca, AYM’nin kendi çalışma yöntemlerini kendi çıkardığı bir yönetmelikle belirlediği belirtilerek, bunun değiştirmesi gerektiği argüman ediliyor. AYM’nin çalışma metotlarının yönetmelik değil kanun ile belirlenmesi düşünülüyor.

Gerekçe oluşturuyorlar

Parti kurmayları, 2012 yılından itibaren getirilen kişisel müracaat hakkının, 6216 sayılı Anayasaya Mahkemesi Kuruluş ve Yargılama Metotları Hakkındaki Kanunun 50’nci maddesinin kimi kararları yürürlükte olduğu surece emsal problemler yaratmaya devam edeceğini öne sürüyorlar.

Değişikliği dayanak veren AKP’liler, “‘Hak ihlali mahkeme kararından kaynaklanmışsa evrak tekrar yargılama yapılmak üzere mahkeme gönderilir’ kararı olduğu surece, Yargıtay ve Danıştay’ın temyiz incelemesi üzerine verdiği kesin kararları, AYM’nin adeta bir harika temyiz mahkemesi üzere incelemesi sonucunu doğuruyor. Bir düzenleme yapılmazsa tartışma ve huzursuzluk devam edecek. Hasebiyle bu hususun yine düzenlenmesi gerekir.

Ayrıca, yasama organı, kendisinin ve başka organların da sonlarını çizen erkler ayrılığında en üst organdır. Yasamanın verdiği bir kararın AYM’nin müzakereye katılan üyelerinin eşitliği halinde liderin oyu ile iptali üzere demokratik temsili ipotek altına alan bir karar alma adabı kabul edilemez” argümanını savunuyor.