Körfez’de para arayışı: Erdoğan’ın Suudi Arabistan, Katar ve BAE gezisinde hangi işletmelerin satılacağı merak konusu

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) kapsayan gezisi büsbütün ekonomik kaynak arayışına kilitlenmiş durumda. Suudi Arabistan’ın başını çektiği Arap ülkeleriyle Katar ortasındaki soğukluk şimdi tam giderilemediği için temasların istikrarlı yürütülmesi gerekiyor. Bir öbür mevzu ise Arap ülkelerinin, Batılılar üzere öteki ülkelere yatırım yapmaması. Getirileri yüksek işletmeleri para karşılığı alıyor, yani “hazır alım”a yöneliyor. Erdoğan’ın temaslarda hangi işletmeleri gözden çıkaracağına ait beklentiler büyük.

KARMAŞA SÜRÜYOR

Ziyaret öncesinde Arap dünyasına kısaca bakalım. Tunus’ta Müslüman Kardeşler niyetinde ve AKP’ye yakınlığıyla bilinen Ennahda’yı siyasette yasaklayan Kays Said idaresi, AB ile göçmen mutabakatı imzalıyor. Türkiye’yi daha çok ilgilendiren Libya’da karmaşa sürüyor. Trablus idaresinde yer alan Mışri ve Dibeybe’yi Türkiye bile barıştıramıyor. En son Dibeybe, kurul üyelerinin Ankara’ya yapacağı ziyareti engelledi. Mısır’la Türkiye ilgileri nihayet düzeldi. Suriye’de Esad Şam Havaalanı’na yatırım daveti yapıyor. Lakin Türkiye şimdi Esad’la konuşamıyor.

YENİ ARAYIŞLAR

Ekonomik sorun yaşayan Türkiye, seçimlerden sonra birinci iş Körfez’deki Arap ülkelerine başvurdu. Lakin yeni kaynak bulmak için uğraş gösteren tek ülke biz değiliz. Hindistan’ın Lideri Narendra Modi de bölgeyi turluyor. Kapsamlı mutabakatlar imzalıyor. Daha çok ABD siyaseti tesirinde olduğu bilinen Suudi Arabistan, BAE ve Katar’ın son periyotta daha özgür hareket ettikleri de gözlemleniyor.

Türkiye’nin bölgede ilgilerinin en âlâ olduğu ülke elbet Katar. Kaşıkçı cinayeti nedeniyle Suudi Arabistan ile gerilen bağlar bir seviyeye getirildi. Ankara’nın en önemli sıkıntılar yaşadığı BAE ile de yeni arayışlar var. Libya’daki Watiyye Üssü’nün vurulması, FETÖ darbe teşebbüsünün finansörlüğü, “Casus Dahlan operasyonları” üzere iki ülkeyi geren gelişmeler yaşanmıştı.

TÜRKİYE'NİN ZORLUĞU

Türkiye’nin şu anki zorluğu ise kaynak arayışına çıkılan ülkelerin birbirleriyle yaşadıkları sıkıntılar. Katar’ın öteki Arap ülkeleriyle yaşadığı problemler büsbütün çözümlenebilmiş değil. Bu saflaşmada Türkiye, Katar’ın yanında yer almıştı. Artık hepsine birebir ölçüde sıcaklıkla yaklaşım her ülkede yeni tereddütlerle karşılanacak. Körfez’den bu tarafta net bir hava geliyor.

Mehmet Şimşek’in iktisadın başına getirilmesi ikna için pek kâfi görülmedi. Batılı fonlar, bekle gör yaklaşımını tercih ediyor.

Erdoğan’ın, İsveç’in NATO üyeliğini “U dönüşü” yaparak desteklemesinin en büyük nedeninin de Batılı fonların ülkeye gelmesi olduğu bedellendiriliyor. Lakin bu yaklaşımların, “Rusya ile bağlantıların tadını kaçırmaması” gerekiyor. Tahıl koridoru ve ertelenen bir yıllık doğalgaz faturası üzere yaşamsal mevzular akıllarda... Arap sermayesinin tavrı alışılagelmiş Batılıların yaklaşımından farklı. Örneğin Batılı sermaye, üretim hedefli yatırım yapabiliyor.

HAZIRA KONUYORLAR

Ancak Arap ülkeleri daha çok yüksek getirisi olan hazır işletmeleri almayı tercih ediyorlar. THY’nin bir kısmı, İzmir Alsancak Limanı üzere işletmelerin periyodu senaryoları gündemde. Önümüzdeki lokal seçimler düşünüldüğünde, iktidarın muhtaçlıkları, doğal olarak “hazır devirler” de artabilir...