İYİ Parti’nin ittifaksız seçim stratejisi: Birleşe birleşe kazanamadık, ayrışa ayrışa kazanma ihtimali var

Ayşe Sayın
BBC Türkçe

İYİ Parti Genel Lideri Meral Akşener’in mahallî seçimlerde Ankara ve İstanbul dahil kendi adaylarıyla yarışacaklarını açıklaması, siyaset gündemine damgasını vurdu.

Akşener’in gazeteci Fatih Altaylı’ya verdiği röportajda, “seçim işbirliklerine” kapıları büsbütün kapatması muhalefet cephesinde, bilhassa de CHP’de lokal seçim hesaplarının değişmesine yol açacak.

İYİ Partililer ise Akşener’in lokal seçimlerle ilgili tavrını netleştirmesinden son derece mutlu. DÜZGÜN Parti’de yeni periyodun stratejisi, ittifakla girilen seçimlerde kullanılan “Birleşe birleşe kazanacağız” sloganına atıfla, “Birleşe birleşe kazanamadık, ancak iktidar alternatifi olmak için ayrışa ayrışa kazanma ihtimalimiz var” kelamlarıyla özetleniyor.

Akşener seçimlere tek başına girme kararını 13 Eylül Çarşamba günü toplanacak Genel Yönetim Kurulu’na (GİK) götürerek, parti kararı haline getirecek.

Mayıs seçimlerinden sonra seçim hezimetinin nedenlerine ait “iç değerlendirme” süreci başlatan ve kendi deyişiyle “tefekkür sessizliğine” bürünen ÂLÂ Parti Genel Lideri Meral Akşener, bu sessizliğini partisinin Olağan Kurultayı’ndan tam 2 ay sonra, 26 Ağustos’ta Afyonkarahisar’da, Büyük Taarruz’un yıldönümünde bozmuştu.

İktidar ve muhalefet partilerine yaptığı “Bu ittifak sistemi Türkiye’yi uçuruma sürüklüyor. Gelin mahallî seçimlere her birimiz farklı girelim” daveti karşılık bulmayan Akşener “her yerde seçime kendi adayları ile girecekmiş üzere hazırlandıklarını” lakin lokal işbirliklerine açık olacaklarını da söylemişti.

Akşener’in bu çıkışları siyasi kulislerde “ittifaka kapıları büsbütün kapatmadığı, el yükseltme hamlesi” olarak yorumlanmıştı.

Ancak Akşener, gazeteci Fatih Altaylı’ya verdiği röportajda, ittifaklara büsbütün kapıları kapatıp, Ankara ve İstanbul’da kendi adaylarıyla seçime gireceklerini açıkladı.

Oysa CHP’de “Akşener, Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş’a karşı aday çıkarmaz” beklentisi hakimdi.

‘İmamoğlu ve Yavaş’ın adaylık açıklaması Akşener’in güzeline gitmedi’

Afyonkarahisar’daki açıklamasının bilakis, Akşener’in son açıklamasıyla seçim işbirliklerine büsbütün kapıları kapatması da soru işaretlerine neden oldu.

İYİ Parti’de bu hususta birden fazla neden gösteriliyor lakin en kıymetli etkenin İstanbul Büyükşehir Belediye Lideri Ekrem İmamoğlu’nun “İstanbul ittifakını kurma” Ankara Büyükşehir Belediye Lideri Mansur Yavaş’ın “rozetsiz aday olarak yola çıktığı” tarafındaki açıklamalarından duyulan rahatsızlık olduğu tabir ediliyor.

İki belediye liderinin ve CHP’nin, Afyon’da verilen iletileri gerçek okuyamadığı düşünülüyor:

“Akşener’in Afyonkarahisar’daki konuşması bir rest çekme, el yükseltme değildi. Oradaki bildirileri gerçek okuyamadılar. Genel Lider, kimi yerlerde işbirliği olabilir derken, kastettiği aslında, Ankara ve İstanbul’du.

“Ama güya buna karşı bir atılım üzere iki belediye lideri da adaylıklarını açıkladı, bizimle istişare edilmedi, bir şey sorulmadı. Bir manada bize hareket alanı bırakmadılar ve ‘İYİ Parti esasen cepte’ diye düşündüler. Bu da Genel Başkan’ın güzeline gitmedi.”

CHP başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun, Ankara’da Mansur Yavaş’ın GÜZEL Parti’den aday olmasına dönük formüllere “CHP’li belediye liderlerinin olduğu yerde CHP’li belediye liderleri vardır, devam eder. Bunun ortası olmaz. Her halükarda Ankara’da da İstanbul’da da dominant olan parti CHP’dir” açıklamasının da Akşener’in ittifaka büsbütün kapıları kapatma kararını hızlandıran neden olarak gösteriliyor.

İYİ Parti neden tek başına seçime girmek istiyor?

İYİ Parti kurmaylarına nazaran Akşener’in “ittifaksız seçim” kararının en değerli nedenlerinden birisi, seçim ittifaklarının “kutuplaşmayı” daha da sertleştirmesi ve kutuplaşmanın kazananının da iktidar partisi olması.

Ayrıca ittifakların muhalefetin oylarını büyütememesi, ittifaklar nedeniyle GÜZEL Parti kimliğinin ortaya konulamaması ve büyüyememesi, aday belirleme ve ittifak süreçlerinde CHP ile itimat ilgisinin zedelenmesinin de tek başına seçime girme kararında tesirli belirtiliyor.

14 ve 28 Mayıs seçimlerinde AKP’nin yüzde 7,5 oy kaybetmesine rağmen, Cumhur İttifakı’nın oylarını kendi havuzunda tutabildiğine dikkat çeken bir parti yöneticisi, “Ama bizde bu türlü bir durum olmadı. Diyelim ki CHP’den YETERLİ Parti’ye geçiş oldu, CHP’de çabucak ‘İYİ Parti’ye karşı kaybediyoruz’ telaşı başlıyor. Halbuki aday CHP’den olacak ve bize gelen oy nihayetinde CHP’nin olacak ancak CHP’nin bu stratejik bakışı yok” görüşünü lisana getiriyor.

İYİ Parti’de Akşener’in son çıkışıyla, “belediye başkanlığı pazarlığında el yükselttiği dedikodularının da önünün kesildiği” düşünülüyor.

Meral Akşener, seçimlere tek başına girme kararını 13 Eylül’de toplanacak Genel Yönetim Kurulu’nun onayına sunacak. GİK’ten sürpriz bir karar çıkmayacağı belirtilirken, Akşener’in kararının parti kararı haline gelmesi bekleniyor.

Tek başına seçime girme kararıyla birinci kademede mahallî seçimlerde muvaffakiyet sağlayarak “Refah Partisi’nin geçmişte ortaya koyduğu hizmet belediyeciliği” anlayışını yine canlandırma gayesi lisana getirilirken, asıl maksadın 2028 seçimlerinde iktidar alternatifi haline gelmek olduğu belirtiliyor.

2018’den bu yana tüm seçimlere ittifakla girilmesine rağmen muhalefetin toplam oyunun artmadığına dikkat çeken parti kurmayları, GÜZEL Parti’nin iktidar kanadından oy alabilmesi için de seçimlere tek başına girmesinin gerçek bir tercih olduğuna işaret ediyorlar.

Partide bundan sonra izlenecek strateji ise şöyle özetleniyor:

“Birleşe birleşe kazanacağız güzel bir slogandı fakat değişen sistem nedeniyle muvaffakiyet sağlanamadı. Birleşe birleşe kazanamadık fakat iktidara alternatif olabilmek için ayrışa ayrışa kazanma ihtimalimiz var.”

İYİ Parti’de GİK kararından sonra, yine ittifak masasına dönülmesi sıkıntı görülüyor. Lakin bunun tek istisnasının ittifak isteyen karşı tarafın, örneğin CHP’nin “fedakarlık yapması” olacağı tabir ediliyor:

“Diyelim ki CHP bizimle işbirliği yapmak istiyor. Neden daima bizim onların adayını desteklememiz gerekiyor? Tahminen bizim adayımız kazanacak, madem seçim işbirliği istiyorlar, örneğin Ankara’da bizim adayımız lehine adaylarını çekebilirler.”

Seçime ayarlı zamanlama

GİK toplantısından sonra UYGUN Parti aday belirleme sürecini başlatacak. Akşener de GİK toplantısından sonra aday belirleme ve seçim çalışmaları için alana inecek.

Akşener’in tek başına seçime girme kararını, seçim takvimini de dikkate alarak erkenden kamuoyuna açıkladığı tabir ediliyor:

“Yerel seçimlere hazırlanmak için kâfi bir müddete muhtaçlığımız vardı. Bu süreyi kazandık. Zira belirleyeceğimiz adayların kamuoyunda tanınmaya muhtaçlığı vardı. Kararı şimdiden açıklayarak, bunun için de vakit kazanılmış oldu.”