Hacer Foggo: Yoksul kesime yalnız olmadıklarını hissettirmemiz gerekiyor

14 Mayıs ve 28 Mayıs'ta düzenlenen 28. Periyot Milletvekilliği ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerine Millet İttifakı çatısı altında giren Cumhuriyet Halk Partisi'nde hedeflenen sonuçların alınamaması "değişim" tartışmalarını beraberinde getirdi.

Cumhurbaşkanı adayı belirleme süreci, milletvekili aday listeleri, ittifak dışındaki partilerle kurulan diyaloglar ve açıklanan siyaset metinleri seçim devrinde tenkitlere neden olan mevzular olmuştu. Seçimlerin akabinde partide MYK üyelerinin büyük kısmı değişirken Kemal Kılıçdaroğlu da istişarelerinin tamamını misyondan aldı. Bununla birlikte yaklaşan lokal seçimler öncesi partinin kurultaya gidip gitmeyeceğine ve CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun koltuğunu devredip etmeyeceğine yönelik tartışmalar da sürüyor.

CHP'nin 14 Mayıs seçiminde 7 milletvekili çıkardığı İzmir 2'inci bölgede 8'inci sıradan aday gösterilen Hacer Foggo ile muhalefetin elde ettiği sonucun nedenlerini, seçim kampanyasının eksiklerini, adaylık sürecini, CHP içerisindeki değişim tartışmalarını ve Türkiye'deki yoksulluk problemini konuştuk.

'MUHALEFETİN EKSİKLERİ SEÇİM SÜRECİYLE HUDUTLU DEĞİL'

Muhalefet seçimlere tezli girmişti lakin hem Millet İttifakı hem Emek ve Özgürlük İttifakı hedeflediği oy oranının altında kaldı. Sizce muhalefet neden başarılı olamadı, neleri yanlış ya da eksik yaptı?

Bu sorunun tek bir cevabı yok. Ülkenin mukadderatını değiştirecek bir değişim yaşanmamasının pek çok nedeni var. Çabucak herkesin üzerinde fikir birliğine vardığı, “seçimde muhalefet partileri ile iktidar partilerinin eşit şartlarda yarışmadığı”, “sandık güvenliğinin sağlanamadığı” , “yalan siyasetinin” tesirleri üzere nedenleri sıralamayacağım. Bunların dışında direkt tüm muhalefet partilerinin kendi içinde masaya yatırması, üzerinde baş yorması gereken nedenlere odaklanmamız gerektiğini düşünüyorum.

Açıkçası Millet İttifakı'nın, seçmen karşısına bütünlüklü ve ikna edici bir programla çıkmadığına ait tenkitlere katılmıyorum. Lakin bu programı kitlelere ulaştıracak düzeneklerin yetersizliğinden kelam edebilirim. Seçim çalışmaları sırasında da gördüğüm bir gerçek var ki, Millet İttifakı’nı oluşturan partilerin bilhassa fakir kitlelerle organik bağı az. Halkla aşağıdan üste tertipli, uzun soluklu, itimada dayalı bir alaka kurulamadığı gerçeğini kabul etmeliyiz. Yalnızca seçim devirlerine sıkıştırılmış, oy istemeye dönük bir çalışma itimat vermediği üzere sonuç da alınamıyor.

Televizyonda ya da toplumsal medyada en güzel kelamı söyleyen, en kalabalık mitingi düzenleyen, en çok afiş asan, broşür dağıtan seçimi kazanır, üzere yanlış bir algının peşinden gitmemek gerekiyor. Sizin programınızı, gelecek vaatlerinizi kitlelere ulaştırmanın en faal yolu medyadan evvel örgütünüzün uzun soluklu çalışması. Seçimden iki ay evvel kapıları çalıp, broşür bırakan örgütten kelam etmiyorum. Seçmenle sistemli alaka içinde olan, onun günlük hayatında, onunla inanç bağı kurmayı beceren, sıkıntılarını ve bu problemlerin tahlillerini uygun bilen ve seçmenle gerçek bir duygusal bağ kuran bir örgütten kelam ediyorum. Bu da örgütlenme ünitelerini tekrar gözden geçirmeyi gerektiriyor aslında. İlçe binalarına sıkışmamış, mahalle örgütlerini, iş yeri temsilciliklerini, gençlik örgütlenmesini etkin çalıştıran, sivil toplum örgütleri ile gerçek bir bağ kuran merkezden bilgi akışının ve merkeze geri bildirimlerin tertipli sağlandığı ve takibinin yapıldığı bir parti örgütlenmesinin masaya yatırılması gerektiğini düşünüyorum.

Hele ki, her mahallede devlet teşkilatlarını, devletin her türlü imkanını ve mescitleri parti teşkilatı üzere kullanan bir iktidar partisiyle uğraş ediyorsanız, toplumun kılcal damarlarına kadar nüfus etmenin araçlarını da yaratmak zorundasınız. Bunu sağlayamadığınız vakit en parlak kelamı söylemeniz, en başarılı programı yazmanız bir şey tabir etmiyor. Değerli olan bu kelamı bu programı seçmene ulaştırmanın sistemlerinin yaratılması. O programın gerekliğini seçmenin meskeninde hissetmesi. İktidarın neredeyse bütün medyayı inhisarına aldığı ve bu medyanın halkın yanlışsız haber alma hakkını zerrece umursamadığı bir ortamda kendi araçlarınızı yaratmak en temel misyonlarınızdan biri olmalı. Yoksulluğun bu kadar derinleştiği şu anda sabahtan akşama kadar muhalefet partilerinin ve aktörlerinin ekranda daima tartışılıyor olması kiraların yüksek olduğu, besin fiyatlarının arttığı bir periyotta evsiz kalma ihtimali yüksek olan kitlelere inanç vermiyor.

Ben nerede yanlış yapıldı, diye sorulmasından çok neler eksikti sorusuna karşılık aranmasının gerektiğine inanıyorum. Bu eksik de ne yazık ki seçim süreciyle sonlu değil. Türkiye siyasi hayatının yapısal bir sorunu haline gelmiş durumda.

Öte yandan, merkezden belirlenen siyasetlerin örgütünüzün en alt ünitesine kadar ulaştırılması, tartışılmasının ve sahip çıkılmasının sağlanması üzere değerli bir misyon var.

Partiyi bir bütün olarak oluşturulan siyasetler etrafında seferber etmenin yolu da her türlü mevzunun her seviyede tartışılmasını sağlamaktan geçiyor. Son 20 yılda değil, 12 Eylül’den bu yana, yani 40 yıldan fazla bir müddette toplumun apolitikleştirme sürecini kırmak, toplum için öngördüğümüz demokratikleşme, örgütlenme perspektifini muhalefet partilerine hâkim kılmak üzere bir büyük sorumlulukla karşı karşıyayız.

'ADAY OLDUĞUM SIRA RİSKLİYDİ FAKAT O SIRALARDAN DA BİRİLERİ ADAY OLMALIYDI'

CHP'nin milletvekili aday listesi, ittifak ortağı partilere fazla kontenjan verildiği gerekçesiyle seçim sürecinde ağır tenkitler aldı. Liste tartışmalarını nasıl yorumluyorsunuz?

Türkiye’de gibisi görülmemiş, ideolojik olarak ve siyaseten bir ortaya gelmesi son derece güç 5 partiyi ortak müştereklerde buluşturmak ve ortak bir program çerçevesinde seçime sokmanın bir karşılığı vardı.

Sizin de kamuoyuna yansıyan birinci listelerde isminiz yoktu, sonrasında da riskli bir sıradan aday gösterildiniz ve seçilemediniz. Milletvekili adaylığı beklediğiniz bir şey miydi, sizin adaylık süreciniz nasıl gelişti?

Aday olduğum sıra riskliydi, evet lakin o sıralardan da birileri aday olmalıydı. Ben ve grubumdaki arkadaşlar gece gündüz çalıştık “hiçbir çocuğun yatağa aç girmeyeceği bir Türkiye” için çalıştık. Şu anda da fakir bölgelerde kent ve kırsal yoksulluğu önlemeye yönelik projeleri yerelde yaygınlaştırmak, yoksullukla çaba konusunda toplumsal siyasetler ve projeler oluşturmak için Genel Lider Başdanışmanı olarak görevlendirildim. Yani yeniden ülke çapında alanda fakir mahallelerde olacağım. Ayrıyeten yeniden Sıhhat ve Toplumsal Siyasetlerden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Aylin Yaman ve Lokal İdarelerden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Ahmet Akın ile bu hususta birlikte çalışacağım. Nizamlı olarak da Genel Liderimiz Kemal Kılıçdaroğlu’nu bilgilendireceğim.

'DEĞİŞİM TARTIŞMASI DAĞILMAYI DEĞİL, SEFERBER OLMAYI SAĞLAMALI'

Sonuçların akabinde CHP'de 'değişim' tartışmaları başladı. Parti MYK'sı birkaç isim dışında büsbütün değişti. Kemal Kılıçdaroğlu'nun da koltuğu devretmesine yönelik bir tartışma devam ediyor. Ekrem İmamoğlu ve Özgür Özel'in de bu tarafta açıklamaları oldu. Siz parti içindeki gelişmeleri nasıl görüyorsunuz, sizce seçimlerden sonra atılan adımlar kâfi mi yoksa genel başkanlık koltuğu da değişmeli mi?

Şurası bir gerçek ki, herkes bir değişimin gerekli ve zarurî olduğunu söylüyor. Ben "değişime gerek yok, bu türlü devam" diyen kimse olduğunu düşünmüyorum. Lakin bu değişimin nasıl olması, nerden başlaması gerektiği konusunda bir görüş birliği olmadığını söyleyebiliriz. Bunu sağlamanın yolu da daha evvel de belirttiğim üzere, seçim sonuçlarına ait tartışmayı örgütün tümüne ve lokal idarelere yaymak. Parti idaresinin önünde, bu kıymetlendirme sürecinin en demokratik ve en yaygın biçimde örgütlenmesini sağlamak üzere kıymetli bir misyon bulunuyor. Bu tartışmanın; bir dağılmayı değil tekrar derlenip toparlanmayı, ortak amaçlar etrafında kilitlenmeyi ve tarihi bir sorumluluğu yerine getirmek için seferber olmayı sağlaması gerekiyor. Hepimizin bu sürecin, kendi şahsî ikbal ve beklentilerimizi bir kenara bırakarak örgütlenmesine takviye olmak üzere değerli bir vazifesi bulunuyor. Benim için en değerli mevzu derinleşen yoksulluk ve iktidarın bu yoksulluğu çoğaltan siyasetlerine dur demek. Jenerasyonlar ortası süren yoksulluğu ve çocuk yoksulluğunun önüne geçecek projeleri ve programları insan hakları temelli siyasetleri hayata geçirecek bir değişimi yaratmak.

Kemal Kılıçdaroğlu, seçimden sonra sizin de ortalarında olduğunuz bütün danışmanlarına teşekkür ederek yollarını ayırdığını açıklamıştı. Kılıçdaroğlu'nun danışmanlarıyla nasıl bir bağlantısı vardı, danışmanlar karar alma süreçlerinde ne kadar tesirliydi?

Öncelikle belirtmeliyim ki, benim danışmanlığım partimizin Yoksulluk Ofisi çalışmalarının örgütlenmesi, alandaki çalışmalar, bunlardan çıkan sonuçların Genel Başkan’a raporlanması. Bundan sonrada bu çalışmalara devam edeceğim. Üstte söylediğim üzere, yoksulluğun önüne geçecek projeleri hayata geçirmek. 20 yılı aşkın saha çalışmalarımı örgüte anlatmak ve birlikte bu sorunun üstesinden gelecek siyasetleri hayata geçirmek.

'İNSANLARI 'BEKLE İKTİDAR OLALIM, SIKINTILARI ÇÖZECEĞİZ' DİYEREK İKNA EDEMİYORSUNUZ'

Seçim sonuçlarının akabinde iktidarın toplumsal yardım düzeneğinin fakir ailelere ulaşmakta başarılı olduğu ve oy kaybını bu formda önlediği tarafında değerlendirmeler yapıldı. Siz bu mevzuda ne düşünüyorsunuz, sizce muhalefet fakir bölüme ulaşmakta ve muteber iletiler vermekte yetersiz mi kaldı?

Hiç kuşkunuz olmasın bundan. AK Parti uzun yıllardır, devletin bütün imkanlarını parti imkanları olarak kullanıyor. Fakirlere, devlet yardımları parti eliyle yapılıyor. Bugünün konusu değil bu, yıllardır bu formda örgütleniyor. Toplumsal takviyeler, parti çıkarları gözetilerek dağıtılıyor, parti faydasına bir imkân ve yeri geldiğinde bir baskı aracı olarak kullanılıyor. Son seçimde bu daha fazla kullanıldı.

Muhalefet partilerinin derin yoksulluk içinde yaşayan bölümlere ulaşmakta bir zorluk yaşadığını söylemek yanlış olmaz. Bu beşerlerle yıllara dayalı bir dayanışma bağı kuramadıysanız şayet, sıkıntılarıyla sıkıntılanıp, günlük yakıcı problemlerine birlikte tahlil üretmediyseniz, “bekle iktidar olalım, meselelerini çözeceğiz” diyerek ikna edemiyorsunuz. Bu, onlar açısından bakıldığında son derece anlaşılır bir şey. Hakikaten aç olan, başında başını sokacak bir dam bulamayan beşerden, bu sıkıntıların tahlilini ertelemesini isteyemezsiniz. "Senin çocuklar aç, birkaç ay daha dayanırsanız, iktidara geldiğimizde karnınız doyacak" diyerek sonuç alamazsınız. Ya da bir bayana broşür verirken okuma yazması olup olmadığını bilmezseniz ya da 12 yaşında sizden çocuk parkı, halı saha isteyen bir çocuğa o verdiğiniz kelamı yerine getirmezseniz 5 yıl sonra diyecek bir sözünüz olmaz. Bugünden başlayarak sürdürülebilir projeleri, siyasetleri ve dayanışmayı hayata geçirerek inanç münasebeti içinde yalnız olmadıklarını hissettirmemiz gerekiyor.

Seçilseydiniz milletvekili olarak yoksullukla çaba konusunda nasıl çalışmalar yapacaktınız?

Yıllardır derin yoksulluk üzerine çalışıyorum. Bir yandan yasal düzenlemelerle toplumsal devletin gereklerinin yerine getirilmesi için çalışmak bir yandan da fakirlerin gereksinim ve taleplerini Meclis’e taşımak üzere bir maksadım vardı. Hedefim onların sesi ve kelamı olmak, kaynakların onların lehine kullanılmasını sağlayarak “hiçbir çocuğun yatağa aç girmemesini” hiçbir çocuğun istemediği yerlerde yoksulluk nedeniyle yaşamasını ortadan kaldıracak ve o çocukların yalnız olmadıklarını gösterecek bir dünyanın varlığını hayata geçirecektim. Tekrar yapacağım.

'ORTAK MUTABAKAT METNİ SİHİRLİ DEĞNEK DEĞİLDİ FAKAT KIYMETLİ BİR BAŞLANGIÇTI'

Millet İttifakı, 'Ortak Mutabakat Metni' ve iktisat kurmaylarının verdiği demeçlerle seçim kazanılsaydı nasıl bir ekonomik siyasetinin uygulanacağını açıklamıştı. Sizin yoksulluk konusundaki çalışmalarınızla ittifakın iktisat siyasetleri örtüşüyor muydu?

Ortada bir yangın var. Öncelikle bu yangının söndürülmesi gerekiyor. Yoksulluk ve çaresizlik Türkiye Cumhuriyeti tarihinde hiç bugünkü kadar yaygın ve can yakıcı olmamıştı. Devlet kaynaklarının fakirler lehine kullanılması, yoksulluğun kuşaktan nesile devredilen bir olgu olmaktan çıkartılması için öngörülen bu ortak program bir başlangıçtı. Bu program sihirli bir değnek üzere bütün sıkıntıların tahlili olmayabilirdi ancak bir başlangıç olarak son derece değerliydi. Aile Takviyeleri Sigortası, çocuk işçiliğinin bitirilmesi, yaşlı aylığının artırılması, toplumsal hizmet uzmanlarının mahallelere yaygınlaştırılması üzere çok kıymetli projeler vardı.

'ÖNÜMÜZDEKİ PERİYOTTA EVSİZLİK YAYGINLAŞACAK'

İhtiyaç sahibi ailelere maddi dayanak sağlayan Türkiye Aile Dayanağı Programı'ndan yararlananların sayısı bir yılda 2,5 milyondan 3,5 milyona yükseldi. Türkiye'de büyümeye devam yoksulluk problemini nasıl görüyorsunuz?

Daha evvel de belirttiğim üzere, Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca yoksulluk bu kadar can yakıcı ve yaygın olmamıştı. Yoksulluk derinleşiyor daha da derinleşecek. Önümüzdeki devirde evsizlik yaygınlaşacak. Daha bugün sokakta, tanıdıklarında ve bazen bir otomobilde kalan üç çocuklu bir aile görüştüm. Bu çocuklar çıkartıldıkları meskende ikametgah sahibi ve okula gidiyorlardı. Şu anda diğer ilçelerde mesken arıyorlar ve ödeyecekleri bir mesken bulamıyorlar. Ne olacak size söyleyeyim, önümüzdeki devir okula gidemeyecekler, büyük olasılıkla tahminen suça sürüklenecekler. Bu görünümlerle daha sık karşılaşacağız. Bu nedenle onların sesinden öteki hiçbir ses duymuyorum şu anda.