Fehmi Koru: “Özgür Özel nasıl oldu da seçilebildi?” sorusuna cevabım, kurultayın havası zaferi getirdi…

Fehmi Koru*

Yazımın başlığındaki soruyla gün uzunluğu çok karşılaştım.

CHP’deki başkan değişiminin delegeler eliyle gerçekleşmesi elbette üzerinde durulmayı hak ediyor. Özgür Özel sırf Kemal Kılıçdaroğlu’nu yerinden etmekle kalmadı, siyasi hayatımızın çok uzun vakittir yoksun kaldığı bir özelliğini hatırlamamıza da sebep oldu.

Siyasi hayatın içerisinde dirsek çürütmüş bir dostumla konuşurken onun yönlendirmesiyle daha âlâ hatırladım: Evvelce partilerin kongreleri siyasetin nabzının en canlı attığı yerlerdi.

Tıpkı evvelki gün CHP kurultayında yaşandığı üzere.

Gidenler yerinde gördü: Salon tıklım tıklımdı.

Salondaki heyecan ekranlara da yansıyordu.

Partinin öndegelenleri, milletvekilleri, delegeler, çeşitli vilayetlerden partilerinin bu kıymetli gününde yaşanacaklara tanıklık etmek için gelenler…

En değerlisi gerçek manada rakipler ortasında bir yarış vardı kurultayda.

Konuşmak isteyen herkes kürsüye çıkabildi. Kürsüye çıkan herkes, zülfü yare dokunmaktan çekinmeden, destekledikleri adayı överken de, rakibini eleştirirken de minimum nezaketi elden bırakmadan konuştu.

Siyaset en üst seviyede kurultayda kendisini tabir imkanı buldu.

Dostum, biraz da hayıflanarak, “Bu cins kongreleri özlediğimi fark ettim” dedi bana.

Partilerin kongrelerine hazırlık aylar öncesinden başlardı.

Babam 1960 sonrasında İzmir’de Adalet Partisi’nden uzun yıllar vilayet genel meclis üyeliği yaptı. Parti vilayet delegesiydi. Milletvekilleri, senatörlerden yine seçilmek isteyenler vilayet kongresinden bir mühlet evvel dükkanına kesinlikle uğrar, hal hatır sorarlardı.

Bir oy bile pahalıydı onlar için; milletvekili ve senatörlerin kimler olacağına partilerin vilayet delegeleri oylarıyla karar verirlerdi zira.

Parti merkezleri belirli vilayetlerde bir-iki kontenjan kullanmakla yetinir, öteki adaylık sıralarını bütünüyle vilayet delegelerinin değerlendirmesine bırakırdı.

Heyecanın ilçelerden vilayetlere, oradan Ankara’ya taşındığı bir süreçti partilerin kongreleri… 1980 askeri darbesine kadar…

Darbeci askerler, kendileri idareye el koyana kadar varlığını sürdüren bütün partileri kapattılar. Yine siyasi hayata geçiş için müsaade verirken de, kurulacak partilerin kurucu listeleri üzerinde oynamayı hakları gördüler.

İstedikleri iki partili bir siyaset alanıydı. Bir sağ parti, bir de sol parti. Sağ partiyi başında bir emekli orgeneral –Turgut Sunalp– olarak kurdurdular, sol partinin başına da vaktiyle İsmet İnönü’ye özel kalem müdürlüğü yapmış bir bürokratı –Necdet Calp– getirdiler…

Turgut Özal ne yapıp etti, birkaç kurucusu veto edilse bile partisinin seçime katılmasını ve kazanmasını sağladı.

Siyaset alanı Özal tarafından heyecanı az tutulacak formda belirlendi.

Önseçim kaldırıldı, adayları parti merkezleri -genellikle liderler- belirler oldu.

Yeni kurulan partilerin delegelerini parti merkezleri belirledi, onların belirlediği delegeler de önderi ve parti idarelerini seçtiler. Önder ve yöneticilerin karşısına rakip çıkması bu yüzden imkansız hale geldi. Başkanlar tarafından belirlenmiş delegeler doğal olarak kendilerini delege yapan başkan ve onun seçilmesini istediği yöneticiler için oy kullandılar.

Kongreler ortaokul müsamerelerine döndü. Kürsüye başkan tarafından konuşmakla görevlendirenler ile kendilerini başkana beğendirmek isteyenler çıktı, önderler uzun mu uzun konuşmalarla delegeleri bayılttılar.

Tayyip Erdoğan’ın cumhurbaşkanı adayı olmak üzere genel başkanlığı ve başbakanlığı Ahmet Davutoğlu’na bırakmak için topladığı 2014 yılı AK Parti kongresini düşünün. Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanlığında son günü toplanan o kongrede her şey vardı lakin heyecan yoktu. Uzun konuşmalar sıcak havayı daha da sıkıcı yapmıştı.

İyi biliyorum, oradaydım zira.

CHP’nin kurultayları da farksızdı.

Kemal Kılıçdaroğlu kendisinden evvelki önder Deniz Baykal’ın bir kasedi çıkmasının akabinde doğan boşlukta genel lider seçildi ve o da tıpkı sistemi uygulayarak son kurultaya kadar geldi. Karşısına çıkan rakipleri de, atadığı delegelerin her halükarda kendisine vefa hissiyle sadık kalacağı teminatıyla fazla önemsemedi.

Son kurultayda, “Değişim diyorlar, partideki kalıcı tipleri göndererek birinci değişimi ben gerçekleştirdim” diye bir cümlesi oldu. Doğrudur. Yüzlerce partili ortasında kendisini arayıp bulan ve genel lider seçilmesini sağlayan partinin ileri gelenlerini kısa müddette fonksiyonsuz ve sandalyesiz bırakan odur.

Nasıl oldu da bu kurultayda istediği sonucu alamadı ve rakibi karşısında yenildi?

Galiba bunu kurultayın dışarıya da yansıyan havasına bağlamak gerekiyor.

Kılıçdaroğlu’nu eski günlerdeki heyecanlıları hatırlatan kurultayın havası mağlubiyete uğrattı. 

Umarım, muhalefetin CHP’deki bu başarısı diğer partilerde ve hatta öteki platformlarda da yansımasını bulur.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.