Erdoğan'dan 25 Kasım genelgesi: Kadına şiddet uygulayanlara 6284 kapsamında "öfke kontrolü ve etkili iletişim" çalışması yapılacak, "kanıta dayalı" politikalar geliştirilecek

T24 Ankara

Erdoğan'ın imzasıyla 25 Kasım gece yarısı "Kadına Yönelik Şiddetle Gayret ile İlgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi" yayımlandı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren genelgeyle, "Kadına Yönelik Şiddet İzleme Komitesi"nin ismi, "Kadına Yönelik Şiddetle Gayret Uyum Kurulu" olarak değiştirildi. Türkiye'de bayana yönelik şiddetle ilgili uzaklaşma kararları ve muhafaza önlemleri kâfi halde sürece konulmazken, genelgede '"şiddete sıfır tolerans' anlayışı ile önlemler alınmaya devam edileceği" belirtildi. Erken evlilik, zorla evlendirme, dijital şiddet üzere hususların ayrıntısına inilmeyen genelgede, ŞÖNİM'in kapasitesinin de genişleteceği belirtildi. Genelge, şiddet mağduru bayanlar dışında "şiddet uygulayanlara" yönelik yapılacak çalışmalar dikkat çekti. Erdoğan imzalı genelgeye nazaran, 6284 sayılı Kanun kapsamında, şiddet uygulayanlara yönelik öfke denetimi, tesirli bağlantı ve gerilimle başa çıkma konularında ferdî ve küme çalışmaları yapılandırılacak. Genelgeyle, bayana yönelik şiddetle gayret alanında ispata dayalı siyasetlerin geliştirilmesi temel alınacak. 

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Lideri Recep Tayyip Erdoğan imzalı "Kadına Yönelik Şiddetle Uğraş ile İlgili 2023/16 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi" Resmi Gazete'de yayımlandı. 25 Kasım 2023 tarihli yeni genelgenin yayımlanmasıyla, 2006/17 sayılı Genelge de yürürlükten kaldırıldı.

Kadına Yönelik Şiddete Karşı Memleketler arası Uğraş Günü olan 25 Kasım'da gece yarısı yayımlanan  genelgede, bayana yönelik şiddetle gayrette öncelikli siyasetlerin belirlendiği üç ulusal aksiyon planının hayata geçirildiği, 2021-2025 yıllarını kapsayan Bayana Yönelik Şiddetle Uğraş IV. Ulusal Aksiyon Planı'nın, Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının uyumunda ilgili tüm tarafların katkı ve iştirakleriyle hazırlanarak yürürlüğe konulduğu hatırlatıldı.

'"Şiddete sıfır tolerans' anlayışı ile önlemlere devam" denildi

Bu kapsamda, bayana yönelik şiddetin önlenmesi, şiddet mağdurlarının korunması ve güçlendirilmesi maksadıyla belirlenen önlemlerin hatırlatıldığı genelgede, şöyle denildi:

"Şiddetle gayrette mevzuatın aktif uygulanmasına ve mağdurların adalete erişiminin kolaylaştırılmasına yönelik gerekli türel ve idari önlemlerin alınmasına devam edilecektir. Ulusal Hareket Planı'nda yer alan faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde ilgili bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından 'şiddete sıfır tolerans' anlayışı çerçevesinde gerekli hukuksal, idari ve mali önlemlerin alınmasına devam edilerek her türlü işbirliği sağlanacaktır. Tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından 8 Mart 2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Bayana Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında hakkında önlem kararı bulunan şiddet mağdurları ile beraberindekilere yönelik hami ve önleyici hizmetlerin ulaşılabilir olması sağlanacak ve bu şahısların zımnilik ve güvenliklerinin sağlanması emeliyle gerekli idari ve mali önlemler alınacaktır.

"Toplumsal hassaslığı artırmak üzere bilinçlendirme çalışmaları sürdürülecek"

Kadına yönelik şiddetle gayret alanında ispata dayalı siyasetlerin geliştirilmesine temel oluşturacak ve milletlerarası standartlarda istatistik üretilmesine imkan sağlayacak bilgilerin elde edilmesi hedefiyle nüfus temelli saha araştırmaları gerçekleştirilecektir. Bayana yönelik şiddetle çaba siyasetlerinin ve hizmetlerin izlenmesi, kıymetlendirilmesi ve geliştirilmesine kaynak oluşturacak ve memleketler arası standartlarda istatistik üretilmesine imkan sağlayacak idari bilgilerin üretilebilmesi ile data entegrasyonu sağlanabilmesi için kamu kurum ve kuruluşlarının bilgi idare sistemlerinde gerekli düzenlemeler yapılacaktır."

"ŞÖNİM'in kapasitesi güçlendirilecek, yalnızca kriz odaklı davranılmayacak"

Genelgede, ladına yönelik şiddetle uğraş kurumsal hizmet üniteleri olan Şiddet Tedbire ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) ve bayan konukevlerinin kapasitesinin güçlendirileceği bildirildi. Bayana yönelik şiddetle çaba çalışmalarında yalnızca kriz odaklı değil tıpkı vakitte risk tahlili ve idaresi odaklı yaklaşımla şiddet mağduruna erken müdahale edilmesi sağlanarak aktif hizmet sunulacağı belirtildi.

Şiddet uygulayanlara yönelik" öfke denetimi, tesirli irtibat, stres" çalışması yapılacak

Genelgede, mahallî seviyede şiddetle çabada uyum ve işbirliğinin sağlanması için vali ve kaymakamlar tarafından gerekli önlemlerin alınacağı da belirtilerek, şöyle denildi: "Şiddet mağdurunun her evrede sıhhat hizmetlerine erişimlerinin kolaylaştırılması ve şiddet uygulayanlara yönelik 6284 sayılı Kanun kapsamında sıhhat önlemlerinin faal uygulanması için paydaş kurumlar eş güdüm içinde çalışmalar gerçekleştirecek, şiddet uygulayana yönelik öfke denetimi, tesirli bağlantı ve gerilimle başa çıkma konularında ferdi ve küme çalışmalar yapılandırılacaktır. Ülke geneline yaygınlaştırılan teknik metotlarla takip sistemlerinin aktif uygulanmasına yönelik önlemler alınacaktır." 

Dijital şiddet, zorla ve erken yaşta evlendirmelerle ilgili ayrıntıya girilmedi

Genelgede, bayana yönelik dijital şiddetle uğraş ve erken yaşta ve zorla evliliklerle gayret bahislerinde dijital okur-yazarlık eğitimleri başta olmak üzere toplumun tüm kısımlarına yönelik farkındalık çalışmalarının gerçekleştirileceği ve kurumlar ortası eş güdüm artırma çalışmalarına yönelik önlemler alınacağı kaydedildi.

Belediye Kanunu kapsamında bayan konukevi açma yükümlülüğü

Belediye Kanunu kapsamında bayan konukevi açmakla yükümlü belediyelerin Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı rehberliğinde, mevcut standartlara uygun biçimde bu yükümlülüklerini yerine getirmelerinin sağlanacağı bildirilen genelgede, "Kadınların iş gücüne iştiraklerini teşvik etmeye ve istihdam edilebilirliğini artırmaya yönelik faal iş gücü hizmetleri kapsamında faaliyetlerin yürütülmesine devam edilecektir. Bayanlara yönelik şiddetle gayret kapsamında yürütülen çalışmaların, hazırlanan plan ve programların tahlilleri yapılacak, izleme ve kıymetlendirme çalışmaları sistematik hale getirilecektir" denildi.

"Kadına Yönelik Şiddet İzleme Komitesi"nin ismi değişti

Genelgede, bu önlemler ile Bayana Yönelik Şiddetle Uğraş Ulusal Hareket Planları ve Bayana Yönelik Şiddetle Gayret Yıllık Faaliyet Planlarının uygulanmasında kurumlar ortası uyumun Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacağı belirtildi.

Resmi Gazete'de 4 Temmuz 2006'da yayımlanan 2006/17 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile düzenlenen "Kadına Yönelik Şiddet İzleme Komitesi"nin isminin "Kadına Yönelik Şiddetle Gayret Uyum Kurulu" olarak değiştirildiği bildirilen genelgede, bu heyetin, Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanı başkanlığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi Bayan Erkek Fırsat Eşitliği Komitesi Lideri, Adalet, İçişleri, Ulusal Eğitim ve Sıhhat Bakanları ile Diyanet İşleri Lideri, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Dışişleri, Gençlik ve Spor, Hazine ve Maliye, Kültür ve Turizm ile Ulusal Savunma bakanlıkları ilgili bakan yardımcıları, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Bağlantı Başkanlığı, Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Yükseköğretim Heyeti, Türkiye İstatistik Kurumu, Radyo ve Televizyon Üst Konseyi, Bilgi Teknolojileri ve İrtibat Kurumu lider yardımcıları/başkanvekilleri ile üniversiteler bünyesindeki Bayan ve/veya Aile Çalışmaları Merkez Müdürleri ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının liderlerinden oluşacak halde tekrar teşekkül ettirildiği bilgisi verildi.

Koordinasyon Heyeti çalışmalarına hususla ilgili başka kamu kurum ve kuruluşları ile meslek kuruluşları, milletlerarası kuruluşlar ve özel kesim temsilcilerinin davet edilebileceği belirtilen genelgede, şunlar kaydedildi:

"Koordinasyon Heyeti yılda en az bir kez olmak üzere muhtaçlık duyulan vakitlerde liderin davetiyle toplanacaktır. Heyet tarafından gerek duyulması halinde liderin teklifiyle alt komite, istişare yahut çalışma kümeleri oluşturulabilecektir. Uyum Heyeti, bayana yönelik şiddetle gayret alanında mevcut uygulamaların kıymetlendirilmesi, sıkıntıların tespiti, tahlil tekliflerinin geliştirilmesi ve uygulanmasına yönelik kurumlar ortası işbirliği ve eş güdümün artırılması vazifelerini yürütecektir. Uyum Heyeti tarafından alınan kararlar, Bayana Yönelik Şiddetle Uğraş Ulusal Aksiyon Planları/Yıllık Faaliyet Planlarına Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı uyumunda eklenecektir. Konseyin sekretarya hizmetleri ve alınan kararların uygulanmasının takibi Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı Bayanın Statüsü Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir. Bayana Yönelik Şiddetle Çaba Ulusal Hareket Planları/Yıllık Faaliyet Planları ve Uyum Konseyi çalışmalarının bir bütünlük içinde yürütülmesi için ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından azami uğraş gösterilecek, muhtaçlık duyulacak her türlü dayanak ve yardım sağlanacaktır."