Çandar’dan basın özgürlüğü için araştırma talebi: Bozulduğu yerden başlayalım

ANKARA - Yeşil Sol Parti Diyarbakır Milletvekili Cengiz Çandar, basın özgürlüğüne yönelik ihlallerin her geçen gün arttığını belirterek Meclis araştırması yapılması için önerge verdi.

Gazetecilerin maruz kaldığı ihlallerin araştırılması gerektiğini söz eden Çandar’a nazaran özgür basın “tek sesli koro”ya dönüştürülmeye çalışılıyor ve bu durum temel hak ve özgürlüklerin altını oyuyor.

TÜRKİYE BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ ENDEKSİNDE 16 SIRA GERİLEDİ

Çandar TBMM Başkanlığı’na verdiği önergede Milletlerarası Hudut Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün hazırladığı 2023 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye’nin 180 ülke ortasında 165'inci sırada yer aldığını, 2022 yılına nazaran sıralamada 16 sıra birden gerilediğini söz etti, “RSF, Türkiye’nin içinde bulunduğu bu ‘dramatik’ gerilemede, ‘Kürt medyasına yönelik toplu tutuklama ve siyasi kutuplaşma kaynaklı tehditkâr toplumsal faktörlerin’ tesirini de vurgulamaktadır" dedi.

‘İKTİDAR BAĞIMSIZ VE MUHALİF TÜM GAZETECİLERİ GAYE ALIYOR’

İktidarın “merkeziyetçi ve otoriter idare anlayışı” benimsediğini ve cezalandırma pratiği uyguladığını tabir eden Çandar, bağımsız ve muhalif olan tüm gazetecilerin maksat alındığını, baskıların Kürt gazeteciler üzerinde ağırlaştığını söyledi.

2017 yılında Diyarbakır’daki Nevruz kutlaması sırasında üniversite öğrencisi Kemal Kurkut’un polis tarafından öldürülmesini fotoğraflayan gazeteci Abdurrahman Gök’e “örgüt üyesi olmak” ve “örgüt propagandası yapmak” savıyla dava açıldığını ve mahpus cezası verildiğini hatırlatan Çandar, Van’da 11 Eylül 2020’de, Servet Turgut ve Osman Şiban'ın askerler tarafından azap gördüğünü ortaya çıkaran Mezopotamya Ajansı muhabirleri Adnan Bilen, Zeynep Durgut, Cemil Uğur, Jinnews muhabiri Şehriban Abi, gazeteci Nazan Sala hakkında "örgüt üyesi olmak" suçlamasıyla da dava açıldığını belirtti.

Son olarak Tatvan Belediyesi’ndeki taşınmazlarla ilgili yolsuzluk tezlerini gündeme getiren Gazeteci Sinan Aygül’ün Tatvan Belediye Lideri Mehmet Emin Geylani’nin resmi müdafaası olan polis memuru ve belediye vazifelileri tarafından hücuma uğradığını belirten Çandar önergesinde, “Özgür basın, adeta bir ‘tek sesli koro’ya dönüştürülmeye çalışılmaktadır. Bu durum, basın özgürlüğü kadar; demokratik pahaların, temel hak ve özgürlüklerin de altını oymaktadır” tabirlerini kaydetti.

‘EĞER MECLİS BİR DENETLEME SİSTEMİYSE, BOZULDUĞU YERDEN BAŞLAYALIM İŞE’

Seçimlerin akabinde açıklanan yeni kabininin toplumda “yeni hükümet eskiye nazaran katı olmayacak” beklentisi yarattığını ancak bunun kısa müddette uygulamalarla boşa çıktığını anlatan Çandar, "Eğer eski rejim birebir baskıcılıkta, tıpkı hoyratlıkta devam edecekse yeni bir İçişleri Bakanı, yeni Adalet Bakanı niçin var? Bu yalnızca kamuoyunu aldatmaya dönük bir vitrin dekorasyonu mu?” diye sordu.

Gazeteci Sinan Aygül’e yapılan saldırıyı hatırlatarak, problemin yalnızca belediye liderinin çalışanlarının hücumuyla sonlu olmadığını, Aygül’ün yolsuzluk haberlerinin üzerine gidip gidilmemesinin de kritik olduğunu tabir eden Çandar, “Bir gazeteci yaptığı haberlerden ötürü bu türlü bir atağa uğruyorsa, siz onun üzerinde çalıştığı mevzuyu ciddiye alıp üzerine gitmezseniz devamına davet ediyorsunuz demektir” diye konuştu.

Çandar kelamlarını şöyle sürdürdü:

"Merdan Yanardağ ile ilgili durum gerçekleşti ve bu kelamın bittiği yer ve tartışılacak bir yanı yok. Yanardağ’ın tutuklanmasının münasebetinde ‘delillerin ortadan kaldırılması ihtimali’ deniyor. Kanıt dediğin televizyondaki konuşması, neyini toplayacaksın? Bu, yargının özgürlüklere karşı çok kabaca kullanıldığının bir örneği. Türkiye’deki baskı rejimi 2016’dan bu yana evvel basın özgürlüğünün kısıtlanmasıyla başladı. O yüzden biz bu rejime karşı demokrasi gayreti vereceksek öncelikle basın özgürlüklerinin teminatı üzerinden yola çıkmak zorundayız. Nereden bozulduysa oradan düzeltmek zorundayız. Şayet Meclis bir denetleme sistemiyse, o vakit bozulduğu yerden başlayalım işe.”

‘DİRENMEK, KARŞI DURMAK VE HESAP SORMAK ZORUNDAYIZ’

İktidarın lokal seçimler yaklaştıkça tabir özgürlüğü alanında daha da baskıcı hale gelebileceğini, insan hakları ihlallerinin ferdî özgürlüklerin kısıtlanmasının arttığını ve “yeni normal” haline geldiğini tabir eden Çandar, “Önüne geçilmediği, direnilmediği takdirde tablo feci bir duruma masraf. Hükümetin makyaj tazelemesi yalnızca makyaj tazelemeden öteye gitmeyecektir. Giderek artan baskılarla kişisel özgürlükler ve kamu alanındaki demokratiklik ölçüleri tehdit altındadır, kriminalize edilmektedir" dedi. Çandar şunları söyledi:

“Ne yapıp edip elimizde hangi araç varsa karşı koymak, sesimizi yükseltmek ve o araçları kullanmak zorundayız. Milletvekiliysek Meclis araştırması isteyeceğiz, akademisyensek yazacağız, olmadı meydanları doldurup protesto edeceğiz. Bir direnme ortaya koymadan, ses çıkarmadan gideceğimiz bir yol yok. Bu gidişi önü alınmazsa, karşı konulmazsa hepimizin özgürlüklerinin mumla aranacağı bir periyoda yanlışsız gidiyoruz demektir. O kurallar altında yapılan lokal seçimlerin de sonucunun şimdiden belirli olduğu kararına de çarçabuk varabiliriz. Son seçimlerin de en temel özelliği özgür seçimler olmamasıydı. Lokal seçimler daha da özgürlüksüz bir ortamda, iktidar sahiplerinin istediği sonuçlarda bitebilir. Şayet umutlarımızı ayakta tutacaksak direnmek, karşı durmak ve hesap sormak zorundayız."