Bülent Tezcan: Değişim önce lider değişimiyle başlar

ANKARA – Muhalefet “Cumhuriyet tarihinin en değerli seçimi” olarak nitelediği 14 Mayıs seçimlerini kaybetmenin nedenlerini tartışıyor. Tartışmanın en şiddetli yürüdüğü parti, seçim sürecinin de ana itici gücü olan CHP.

Seçimin çabucak akabinde yayınladığı “Değişim” görüntüsüyle “Aynı şeyleri yaparak farklı sonuç beklemeyeceğiz” diyen İstanbul Büyükşehir Belediye Lideri Ekrem İmamoğlu, Kılıçdaroğlu ile yaptığı 3 görüşmenin akabinde da davetlerini sürdürdü. İmamoğlu ile eş vakitli bir çıkış da CHP Küme Lideri Özgür Özel’den geldi. Özel de “Sorumluluk almaktan kaçmayacağım. Lakin fedakârlık yapmaktan da geri durmayacağım” diyerek adaylığa da göz kırptı.

Partide her geçen gün yükselen değişim davetlerine bu defa CHP önderi Kemal Kılıçdaroğlu’nun 13 yıllık genel başkanlığı periyodunda uzun yıllar parti sözcülüğü, genel lider yardımcılığı üzere değerli misyonlar üstlenen, yakın çalışma takımından Aydın Milletvekili Bülent Tezcan da katıldı.

CHP’de “Köklü, asıllı bir değişim”, bir manada “parti reformu” gerektiğini söyleyen Tezcan’a nazaran bu değişimin de genel lider değişimi ile başlaması gerekiyor. CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun vazifeye geldiği 2010 yılında yaşanan dönüşümü, heyecanı, motivasyonu hatırlatan Tezcan, bugünkü moral bozukluğunu ortadan kaldıracak yeni çıkışın da kısa vadede liderlik değişimiyle başlayacağı görüşünde. Tezcan’ın üç basamaklı takvimine nazaran kısa vadede gerçekleşecek liderlik değişiminin akabinde ortada vadede mahallî seçim süreci örgütlenmeli, bir sonraki kongreye kadar da örgüt, tüzük, program üzere yapısal dönüşüm gerçekleşmeli. Pekala genel lider misyonda kalmakta ısrar ederse ne olur?

Öncelikle Kılıçdaroğlu’nu ikna etmek gerektiğini söyleyen Tezcan bu sonuç vermediği takdirde “siyasetin doğal, demokratik yarışı” diyerek yaklaşan kurultay sürecinde Kılıçdaroğlu’na rakip çıkabileceğinin iletisini veriyor, “Eğer biz bu dönüşümleri sağlayamazsak İstanbul da risktedir” diyor.

CHP Aydın Milletvekili Bülent Tezcan’ın CHP’deki değişim tartışmalarıyla ilgili sorulara cevapları özetle şöyle oldu:

'BU SEÇİMİ KAYBETTİK, HİÇBİR ŞEY OLMAMIŞ ÜZERE DEVAM EDEMEYİZ'

Seçimden sonra CHP’de her geçen gün daha da dozu artan bir “değişim” tartışması başladı. Sizce de değişim zarurî mu artık?

Önce şunu kabul edeceğiz. Bu seçimi kaybettik. Kaybettikten sonra hiçbir şey olmamış üzere, her şey olağanmış üzere devam etmek mümkün değil. Yani başımızı kuma gömüp yürüyemeyiz. Bu yalnızca durumu kurtarmak, imgeyi kurtarmak için değil ya da parti tabanının gazını, ateşini nasıl söndürürüz diye değil, gerçek manada bir muhasebeyi nasıl yaparız, bundan sonraki seçimi nasıl kazanırız? Artık bu sıkıntı yalnızca 2024’teki mahallî seçim sorunu değil, öncelikli o, lakin onun daha ötesinde. Ondan sonraki seçimlerde şayet Türkiye'nin mukadderatını değiştireceksek, Türkiye'yi bu otoriter, popülist rejimin cenderesinden çıkaracaksak CHP’nin tavrı, iş yapma biçimi, siyaset yapma biçimini değiştirmek zorundayız. Partiyi yeni baştan, kodlarına, ideolojisine, kimliğine, 21. yüzyılın gereklerine uygun bir biçimde yorumlamak zorundayız. Bu kararlı, radikal bir dönüşümü gerektiriyor.

'YENİ YOL HARİTASI ÇİZMEK LAZIM'

Daha evvel de seçim kaybettiniz lakin bu kere değişim talepleri daha güçlü görünüyor. Öncelikle seçim neden kaybedildi, sorun aday mıydı, gereğince çalışma yapılmadı mı?

Bu seçimde hepimiz için beklenti çok büyüktü. Kazanacağımıza çok inanmıştık. Çok efor harcandı, yeni prosedürler denendi. İttifak modeli genişletildi. Bütün bunlar inancı, umudu yükseltti. Anketler düzgün görünüyordu. Beklenti çok yüksekti, münasebetiyle kaybedince travma da çok yüksek oldu. Bir defa bunu tespit edelim. Bir, seçimi kaybettik, iki, kaybın travması çok büyük.

Şimdi bundan sonrasına ait yapılması gereken şeyler var. Problem bir hatalı ya da sorumlu arayışı değil. Sorunu bulup çözme ekseninde sürdürmemiz gerek. Bu çerçevede hepimiz kusurlu olabiliriz; yüzde elli kusurlu, kusursuz olabiliriz. Fakat herkesin söylediği bir şey var; hiçbir şey olmamış üzere yürüyemeyiz. Bu süreçte önümüzdeki devirde yeni yol haritası çizmek lazım. Artık bu yol haritası yalnızca taktiksel problemleri çözme üzerine mi odaklanacak yoksa stratejik olarak parti tekrar mi yapılanacak?

'DEĞİŞİM KAPASİTESİ TIKANDI, YENİ KAPASİTE İKMALİ LAZIM'

Peki siz nasıl bir yol öneriyorsunuz?

Örgüt, takım, program, telaffuz, tavır ve anlayış değişikliği. Esaslı, asıllı bir değişim yani parti ıslahatı. 2010 yılında Kemal Beyefendi genel lider olduğunda buna başlamıştık. Önemli bir dönüşüm, heyecanla başladı. Yürütülen siyaset, anayasa referandumunda ana kolon haline getirdi CHP’yi. Gerisinden mahallî seçimlerde bunun temelli sonucunu aldı. En son bu seçimlerdeki Cumhurbaşkanlığı merkezindeki ittifak o sürecin sonucuydu ve kıymetlidir. Yani yüzde 48’i bir yerde toplamak kıymetlidir, ancak yetmedi. 2018’deki cumhurbaşkanı adaylarının aldıkları oylara bakıyoruz, topluyoruz 2023’te aldığımız oy birebir, yüzde 47.8. Hepsini bir noktada toplamak değerli bir muvaffakiyettir, fakat yetmez. Yüzde 48’i yüzde 51’e çıkarabilmeliydik, çıkmadı. Bu periyoda kadar birçok şey yapıldı ancak bu bizi iktidar yapma noktasına taşımadı. Burada değişim, yenilenme kapasitesinin tıkandığını görüyoruz. Bu seçimlerin bize birinci göstermesi gereken şey; değişim kapasitesi tıkanmış artık. Tekrar o kapasiteyi yakalayabilmek lazım. Burada da değişim bir kapasite ikmaliyle değil, yani birilerini destek ederek değil, yeni kapasite ikmali.

'ÖNCE BAŞKAN DEĞİŞİMİ'

Değişim için kapasite ikmali nasıl olacak?

Değişimin içeriğini “Örgüt, takım, program, telaffuz, anlayış, tavır değişikliği” diye söyledik. Lakin değişimin evvel bir motoru, heyecanı olması lazım. Bu moral bozukluğunu ortadan kaldıracak bir çıkışa muhtaçlık var. Onun için değişim evvel liderlik değişimiyle başlar. Zira, büyük değişimler liderlik değişimiyle başlamıştır. 2010 yılında övdüğüm o değerli dönüşüm, liderlik değişimiyle başladı.

Rahmetli Deniz Bey’in davaya çok büyük katkıları oldu. Çok uygun bir siyasetçiydi. Allah rahmet eylesin. Lakin o da tıkanmıştı. 2010 yılında Kemal Bey'in gelişi morali, motivasyonu, büyük dönüşümün altyapısını hazırladı. Heyecan olmadan dönüşüm olmaz. Hele de bu türlü büyük bir travmanın yaşandığı yerde, 13 yıl genel başkanlık yaptıktan sonra... Bir sefer değişim öncelikle genel liderle olmalı.

Bunu söylerken yalnızca genel lider değişimini söylemiyorum. Başta genel liderle birlikte liderlik takımının değişmesi lazım. Ben de dahil. Yani hiç kimse bu süreç içerisindeki sorumluluğunu kenara bırakıp, “şu değişsin, ancak ben kalayım” deme hakkına sahip değil. Tekrar vazife düşerse tekrar yaparız fakat bu şuurla yaparız.

CHP’nin, 1970’lerdeki değişimi de liderlik değişimiyle oldu. Bir takım hareketi başladı. Liderlik değişimini sonuçlandırdıktan sonra parti temelli dönüşümünü sağladı. Deniz Bey'den sonra 2010 yılında Kemal Bey'in gelmesiyle kıymetli değişiklikleri sağladı, artık artık değişim kapasitesinin sonuna geldik. Yeni kapasite imali için evvel yeni liderlik muhtaçlığı var. Onu bir sefer net söylememek, etrafından dolanmak demektir.

'KEMAL BEY’İN DEVRİMCİ LİDERLİĞİ MUHAFAZAKARLAŞMAYA BAŞLADI'

Değişim davetleri sonrası Kemal Beyefendi, Kurultay’ı işaret etti lakin açıklamaları lokal seçime kadar partinin başında kalma eğiliminde olduğunu gösteriyor. Siz nasıl okuyorsunuz?

Siyaset biliminde iktidarın muhafazakarlaşması diye bir durum vardır. Ülkedeki iktidar değil, partilerin içinde de iktidarlar vardır. Parti içindeki iktidarlar uzun mühlet iktidarda kaldıkları vakit muhafazakarlaşmaya başlarlar. CHP’de de Kemal Bey'in baştaki devrimci liderliği bugün muhafazakarlaşmaya başladı. Biz de o muhafazakarlaşmaya katkıda bulunduk, bir periyot kesimi olduk. Ve bugün hepimizin yürekle bunu görüp bu dönüşüme imkan vermemiz lazım.

'İŞ TUTMA BİÇİMİNİ DEĞİŞTİRMEK YETMEZ, İŞ TUTANLARIN DEĞİŞMESİ GEREKİYOR'

Kişiler değişmeden alışkanlıkları değiştirmek zordur. O yüzden 'iş tutma biçimini değiştirelim' demek yetmiyor, o iş tutanların değişmesi gerekiyor. Her seçimden sonra MYK değişiyor. Artık bütün bu süreçte tek sıkıntılı MYK mı? Genel liderin birinci periyodunda bunu anlayabiliriz. Fakat 13 yıl sonra en kıymetli, kazanmaya bizim en yakın olduğumuz, iktidarın da sarsıntıdan tutun pandemiye, ekonomik krize kadar üç değerli büyük krizi yaşadığı sürecin gerisinden yapılan seçimi kaybettik. O vakit yalnızca önderin dışındaki önder takımının değişmesiyle olmuyor.

'SÖYLEM KADAR SÖYLEYEN DE ÖNEMLİ'

Bu kelamlar sorumluluğun büsbütün genel liderde olduğu manasına mı geliyor?

Hakkını teslim etmek istiyorum. Bu, ‘Kemal Beyefendi uygun bir siyasetçi değildi, yanlış yaptı, makus yaptı’ demek değil. Düzgün şeyler, gerçek şeyler yaptı. Bazen her şeyi gerçek yapmanıza karşın değişimin önünü açmanız gerekebilir. Siyasetçi toplumla alaka kurma, bildirilerini iletme sürecinde sorun yaşamaya başlamışsa o vakit değişimin önünü açmak için kenarda durabilmeli. Telaffuz değerli, lakin telaffuz kadar söyleyen de kıymetli. Bugün toplumla bağlantı konusunda söyleyenin sıkıntılı bir noktada olduğunu görüyoruz. Zira bu kadar sorunlu süreçten sonra telaffuzlar topluma ulaşmakta, toplumla itimat bağı kurmakta, inandırıcılıkta sorun yaratıyorsa biz yalnızca telaffuzları değiştirerek değil, söyleyeni de tekrar inşa ederek lakin gerçek bir süreç yaratabiliriz.

Kemal Beyefendi inandırıcı olamadı mı?

Sadece Kemal Beyefendi değil. Kendimizi dışarıda tutarak söylemiyorum. Lakin Kemal Bey'i dışarıda tutarak da bu süreci yönetemeyiz. Artık o opsiyon, o kredi bitti. Değişim kapasitesi tıkandı derken kastım bu.

KISA VADEDE LİDERLİK DEĞİŞİMİ, ORTA VADEDE MAHALLÎ SEÇİM, UZUN VADEDE YAPISAL DÖNÜŞÜM

Yerel seçime 9 ay varken bu söylediklerinizin yaşama geçmesi sıkıntı değil mi?

Kısa, orta, uzun olmak üzere üç vadede yapacağımız işler var. Kısa vadede yapacağımız iş liderlik değişimi. Harikulâde kurultay bir seçenekti, olmadı. Artık olağan kurultay takvimindeyiz. Azami dört ayda kurultayı yapmamız lazım. Bu olağan kurultay devri liderliğin değişimi ve partinin seçim muhasebesinin yapılacağı bir periyot. Ekim sonuna kadar kurultayı tamamlayıp liderlik değişimi ve seçim muhasebesini bitirmemiz lazım.

31 Mart 2024’e kadar olan süreç orta vade olmalı. Orta vadede yapmamız gereken mahallî seçimlere hazırlık. Bu periyodu program, tüzük tartışmalarıyla geçiremeyiz. Seçime odaklanmamız lazım.

Uzun vade ise bir sonraki olağan kurultay olmalı. Bu kurultay bittikten sonra, öbür olağan kurultaya kadarki iki yıllık devirde bütün partinin yapısal dönüşümünü suhuletle sağlamamız lazım.

GENEL LİDER İKNA OLMAZSA SİYASETİN DOĞAL, DEMOKRATİK YARIŞI VARDIR

Üç evreli bir değişim takvimi öneriyorsunuz lakin Kemal Bey’in en azından mahallî seçime kadar devam etme eğiliminde olduğu görülüyor. Bu durum kurultaya nasıl yansır?

Genel liderin açıklamalarından bu türlü bir eğilim olduğu seziliyor. Ben bu doğrultuda Sayın Genel Liderimizi da ikna etmemiz gerektiğini düşünüyorum. Sayın Genel Liderin 2010 yılındaki heyecana ve bugün geldiğimiz noktaya bakarak bu karara varacağına inanıyorum. Bu dönüşümün sancısız, kararlı ve partinin bütün dinamik güçlerini deneyimiyle birlikte buraya katkıda bulunacak formda sağlıklı yürümesine neden olur, katkıda bulunur. Bu türlü olmayabilir de. O vakit siyasetin doğal, demokratik yarışı vardır. Ben de buna ait bir anlayış koyuyorum. Bu anlayışı partide yanlışsız bulan çok sayıda arkadaşımız var. Bunu hakikat bulanlar bu türlü bir liderlik etrafında buluşur ve yoluna devam eder. Seçilecek kişi, kim olursa olsun pahalıdır.

Ekrem İmamoğlu ve Özgür Özel’in isimleri konuşuluyor. Sizin işaret ettiğiniz yahut desteklediğiniz bir isim var mı yahut aday olmayı düşünüyor musunuz?

Benim özel olarak işaret ettiğim biri yok. İleride vakti gelince tercihimi söylerim. Zira şu an somut olarak çıkmış adaylar yok. Bunları anlatıp da ondan sonraki süreçte kendi adaylığımız üzerine bir tanım yaparsak samimiyet sorgulanır burada. Yapmamız gereken şey, nasıl Genel Başkan’a ‘bunun önünü açın, dayanak verin’ diyorsak, bizim de bu mevzudaki olumlu, olumsuz, yanlışsız, yanlış, bütün birikimimizi bu değişime kanalize etmemiz gerek. Onun altyapısını hazırlamak. Yani onu temsil edecek partili bir figürün kolay çalışabileceği bir alana yardımcı olmak. Yapılması gereken budur.

'DÖNÜŞÜMLERİ SAĞLAYAMAZSAK, İSTANBUL DA RİSKTEDİR'

İmamoğlu’nun değişim davetleri sürüyor. Bayramda bir çıkış daha yapabileceği konuşuluyor. Lakin Kılıçdaroğlu, belediye liderlerine vazifeye devam bildirisi verdi. Siz ne düşünüyorsunuz bu bahiste?

Ekrem İmamoğlu CHP’nin yalnızca bugününde değil, geleceğinde de kıymetli bir figür. Zira seçimi kazandı, çalışma usulü, başarısı, gençliği, argümanı kıymetli. Bizim öteki da çok değerli takımlarımız var. İsmi geçtiği için söylüyorum Özgür Özel kıymetli bir isim. Geçmiş periyot küme lider vekilliği yapan öteki arkadaşlarımız var. Biz bütün bu kıymetli isimleri gelecek siyasetini kurgulamakta, birikimlerini ortak akıl yerinde buluşturmada başarılı olursak yanlışsız yürürüz. Biz onların her birine, dışarıdan elbise biçerek yanlışsız yol yürüyemeyiz. İstanbul Belediye Başkanlığı, başka belediye liderlerimiz; bunlar bütün bu yenilenme süreci içerisinde ele alınıp konuşulacak işler. “İmamoğlu mu Kılıçdaroğlu mu” tartışması değil. İmamoğlu’nun, “Ben genel lider olacağım, İstanbul Belediye Lideri olmayacağım” diye beyanını duymadım. Yenilenmeden bahsediyor, ‘sadece MYK değişimiyle olmaz’, diyor. Bunu onun adaylığı eksenine sıkıştırmak ya sıkıntıyı kavrayamamaktır ya da tartışmayı, tahlili boğup mevcut statüyü devam ettirme niyetidir. Şayet biz bu dönüşümleri sağlayamazsak İstanbul da risktedir.

Şu sorun natürel ki; genel lider adayı oldu, seçildi. O vakit Meclis içinden seçim yapılacak ve başkanlık AK Parti'ye geçecek. Alışılmış bu göz gerisi edilecek bir sorun değil. Lakin bu çözülemeyecek bir şey de değil. Bunu masaya getiririz, koyarız. Lakin yalnızca bu münasebetten yola çıkarak, ‘değişim sıkıntısında bekleyelim, kurultayı lokal seçim sonuna atalım’ demek topu tacı atmaktır. Hakikat bir iş değil. Yani yeni tahlil buluruz o periyoda. Kâfi ki partinin sağduyusu aklı, samimi biçimde değişimi ve dönüşümü istesin. Bu tahlil Ekrem İmamoğlu'na karşın de bulunmaz. O da bu tahlile katkıda bulunur, bulunmak zorundadır. İsterseniz metodu bulursunuz.

4 PARTİYE 39 VEKİL CHP’NİN TAŞIMA KAPASİTESİNİN ÇOK ÜSTÜNDEYDİ

4 partiye 39 milletvekili verilmesine reaksiyon de büyük. Siz de aday belirleme sürecindeki komisyondaydınız. Bu karar nasıl alındı?

Genel Liderle Oğuz Beyefendi (Kaan Salıcı) birlikte yürüttü o süreci. Bir sefer genel liderin isteği, talimatı olmadan bunun (39 milletvekilliğinin) verilebilmesi mümkün değil. Bizim ne sayıyı ne de sırayı belirleme imkanımız olmadı. Ne sekizli kümenin ne de parti MYK’sının. 8 kişi görüşünü söylemiş, genel lider görüşünü söylemiş, liste yapılmış. Sonra bir bakıyorsunuz İstanbul birinci bölgeye 7 kişi gelmiş dışarıdan, 6 kişi kalıyor. Esasen 13 çıkarıyorsunuz. Sizin listeye koyduğunuz ve olmasını istediğiniz, örgütün de bulunsun dediği isimler birden kayıyor. 39 kişi verilmesi küçümsenecek bir iş değil, yanlışsız da değil. Bu beşerler, değerli beşerler, şahıslarına dönük bir şey demiyorum, onlar da Meclis’te partileri ismine uğraş edecekler. Lakin CHP listesinin taşıma kapasitesinin çok üzerindeydi. İkincisi MHP'yle AK Parti farklı girmiş. MHP listeyi evvelden vermiş. O saatten sonra bizim ortak listeyle girmemiz için bir sebep yoktu. O vakit her parti kendi kimliğiyle girebilirdi.