Kıtaları birleştiren İstanbul Maratonu 45. yılında

Dünyanın kıtalar ortası koşulan tek maratonu İstanbul Maratonu, 45'inci yılında Cumhuriyet coşkusuyla "Yüzyılın Koşusu" temasıyla koşulacak.

AA'nın İstanbul Maratonu'nun 45. yılı hasebiyle hazırladığı evrak haberlerin birincisinde, maratonun birinci yarıştan bugüne gelişimi aktarıldı.

Cumhuriyet'in 100. yılının da kutlanacağı Türkiye İş Bankası'nın isim sponsorluğundaki maraton, 1979 yılındaki birinci tertipten bu yana her geçen yıl büyüdü.

Her yıl sivil toplum kuruluşlarının da büyük ilgi gösterdiği maratonda profesyonel atletlerin yanı sıra halk koşusuna katılanlar iki kıtayı dostluk ve centilmenlik hissiyle birleştiriyor. Bu haliyle İstanbul Maratonu dünyanın en ilgi alımlı maratonlarından birisi olarak dikkati çekiyor.

Tarihi noktalar

Maratonda sportmenler startın akabinde Anadolu ile Avrupa yakalarını birleştiren 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nü geçerek gayrete başlıyor.

42 kilometrelik büyük gayrette güzergah boyunca atletler Deniz Müzesi, Dolmabahçe Sarayı, Fındıklı Mescidi, Galata Köprüsü, Yeni Cami, Mısır Çarşısı, Sirkeci Tren Garı, Sepetçiler Kasrı, Topkapı Sarayı, Ahırkapı Sis ve Düdük Feneri, Küçük Ayasofya Mescidi, Gülhane Parkı'ndan geçecek.

Büyük yarış 2 saati aşkın uğraşın akabinde Sultanahmet Meydanı'nda tamamlanacak.

1979'daki birinci yarış 1 Nisan latifesi sanıldı

Yapımına 1970'te başlanan ve 1973'te Cumhuriyet'in kuruluşunun 50. yılında hizmete açılan Boğaziçi Köprüsü, İstanbul'da Türk sporu için de "Kıtalar ortası koşulan bir maraton" fikrinin doğmasını sağladı.

İlk sefer 1973 yılında Tercüman Gazetesi tarafından gündeme getirilen Asya'dan Avrupa'ya koşma fikri, 1979 yılında bir küme Alman turistin teşebbüsüyle gerçekleşebildi.

Atletizm Federasyonu tarafından Memleketler arası Asya-Avrupa Maratonu ismiyle düzenlenen tertipte Almanya, Belçika, Hollanda ve Türk atletler gayret verdi.

İlk maraton, tertip komitesi üyeleri Selahattin Yıldız, eski atlet ve Atletizm Federasyonu Lideri Ali Ergenç, Ziya İğdebeli ile Osman Kazancıoğlu'nun uğraşlarıyla koşulabildi. Düşük bir bütçe ile büyük zorlukların üstesinden gelmeye çalışan tertip takımının imdadına Almanya'dan 60 istekli atlet yetişti. Kimi kuruluşlarında takviyesiyle uygulamaya konuldu. Tüm planlamalar yapıldıktan sonra gerekli tedbirlerin de alınmasıyla Asya-Avrupa Koşusu, 1 Nisan 1979'da "Dünyanın tek kıtalar ortası maratonu" unvanıyla birinci defa start aldı.

1 Nisan Pazar sabahı halk Boğaziçi Köprüsü'nde yolun yarısının kapatılarak insanların köprüde koştuğunu görünce bunun 1 Nisan latifesi olduğunu düşündü.

1982'de Büyükşehir Belediyesine devredildi

Organizasyon 1982 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesine devredildi ve "Kıtalar ortası Avrasya Maratonu" ismiyle anılmaya başlandı.

Kategorileri ve mükafatları artırılan, dünya çapındaki seçkin atletlerin davet edilmeye başlandığı maraton tertibi, milletlerarası kuruluşlardan tebrik ve dayanak almaya başladı.

2001 yılında Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile Atletizm Federasyonu tarafından ortaklaşa organize edilen yarış daha sonra tekrar Büyükşehir Belediyesinin tertibine geçti.

1999'da tüm gelir depremzedelere bağışlandı

17 Ağustos 1999'daki Gölcük Depremi'nin akabinde koşulup koşulmayacağı tartışılan maraton, ülkenin içinde bulunduğu külfetli devri atlatmasında faydalı olacağı istikametinde verilen kararla yapıldı.

Köprü üzerindeki riske göz önünde bulundurularak iştirakçi sayısı 75 bin bireyle sonlandırıldı. 75 bin kişinin yer aldığı 1999 Avrasya Maratonu’nda elde edilen tüm gelirler depremzedelere bağışlandı.

Avrasya Maratonu ekranlarda

2000 Avrasya Maratonu, bu büyük tertibin tarihinde değerli bir yere sahip oldu.

Koşu, TRT, NTV, CNN Türk üzere ulusal televizyon kanallarının yanı sıra dünyaca izlenen Eurosport kanalında naklen yayımlandı.

Böylelikle, hem Türk atletizminin bu alandaki başarısı hem de İstanbul'un tarihi ve doğal hoşlukları birçok ülkeye imajlı aktarılmış oldu. Reuters, Washington Post, AP üzere medya kuruluşlarıyla birlikte toplam 150 yerli ve yabancı gazeteci koşuyu takip etti.

75 bin kişilik kısıtlamaya karşın çok ilgi nedeniyle bu sayının 100 bine yaklaşması ise vatandaşların maratona gösterdiği ilgiyi ortaya koydu.

2006'da çipli sisteme geçildi

Artırılan ödül ölçüleri ve atletlerin derecelerini anında ölçen elektronik zamanlama çipi sayesinde maraton, 2006 yılında kıymetli bir ivme kazandı.

Avrasya Maratonu, bu yıldan itibaren milletlerarası takvimde saygın bir yeri olan, seçkin atletler ve yüz bini aşkın sporseverin katıldığı bir tertip olma kimliğini aldı.

2008'de "Gümüş Kategori"ye yükseldi ve Maraton Fuarı düzenlenmeye başlandı

Avrasya Maratonu gerekli kriterlerin sağlanmasıyla "Silver Label" nişanı kazandı ve dünyada bu unvana sahip 21 maraton ortasındaki yerini alarak "Gümüş Kategori"ye yükseldi.

Kot farkının giderilmesi ve parkura tarihi özellik kazandırılması gayesiyle finiş noktası Beşiktaş'tan Sultanahmet'e alındı.

2008 yılında Avrasya Maraton Fuarı birinci kez düzenlenmeye başlandı ve fuarın tanıtımı için Etiyopyalı rekortmen atlet Haile Gebrselassie'nin Maraton Fuarı'na katılması sağlandı. Adım Adım oluşumu ile "Sosyal Sorumluluk Partneri" uygulamasına geçildi.

2010 yılında altın kategoriye geçiş için gerekli teşebbüslerde bulunuldu. Birinci kere "Sağlıklı ömür istasyonları" kuruldu. Milletlerarası münasebetleri geliştirmek emeliyle Prag ve Roma başta olmak üzere Londra, Berlin, Frankfurt, Paris, New York, Boston ve Rotterdam'da yapılan maratonlara gözlemci ve temsilciler gönderildi.

Yapılan tanıtım çalışmaları sonucunda çipli koşulara 5 kıta, 85 ülkeden 8 bin 380 kişi kayıt yaptırarak maratonda bir sefer daha iştirak rekoru kırıldı.

2012'de "Altın Kategori" geldi

Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliğinin (IAAF) belirlediği tüm kriterlerin yerine getirilmesi sonucunda 2012 yılında Kıtalar Ortası İstanbul Avrasya Maratonu, "Altın Kategori"ye dahil edildi.

Maraton böylelikle dünyanın en güzel 17, Avrupa'nın en düzgün 7 maratonundan birisi olma unvanını elde etti. 2011 yılında Maraton Fuarı, Feshane Fuar ve Kongre Merkezi'nden İstanbul Kongre Merkezi'ne taşınarak Türkiye'nin en büyük spor fuarı düzenlendi ve fuarın dünya maraton fuarları ile tıpkı düzeye ulaşması sağlandı.

Çipli koşu kayıtlarında maratona 6 kıta, 88 ülkeden toplam 13.006 iştirakçi ile tüm vakitlerin iştirak rekoru kırıldı.

Büyük tertip 2013'ten itibaren İstanbul Maratonu ismiyle koşulmaya başlandı.
2016'da 15 Temmuz şehitleri için koşuldu

Darbe teşebbüsünün yaşandığı yıl Halk Koşusu'nun ismi Kahramanlar Koşusu olarak değişti ve yarış "15 Temmuz şehitleri için koşuyoruz" sloganı ile koşuldu.

42 kilometre, 15 kilometre ve 10 kilometre kategorilerinde "tavşan atlet" uygulamasıyla koşucular en güzel derecelerini yapmaları için desteklendi.

- 2019'da "tavşan atlet" parkur rekoru kırarak yarışı kazandı

2019'da düzenlenen Vodafone 41. İstanbul Maratonu'nu erkeklerde Kenyalı atlet Daniel Kipkore Kibet, parkur rekoru kırarak kazandı.

15 Temmuz Şehitler Köprüsü gişelerinin yaklaşık 250 metre gerisinden başlayan ve Sultanahmet Meydanı'nda sona eren 42 kilometre 195 metrelik maratona atletlere tempo veren "tavşan atlet" olarak başlayan Kibet, yarışı birincilikle tamamladı.

Parkuru 2.09.44'lük derecesiyle birinci bitiren Kibet, parkur rekorunun da yeni sahibi oldu. Bundan evvelki rekor 2 saat 9 dakika 57 saniyelik derecesiyle 2018 yılının kazananı Kenyalı Felix Kimutai'ye aitti.

- Salgında tedbirler altında koşuldu

Kovid-19 salgını nedeniyle dünya üzerinde birçok majör maraton iptal edilirken 2020 yılında İstanbul Maratonu'nun gerçekleştirilmesi için tüm tedbirler titizlikle alındı.

İhtiyaç duyulan geniş alanı sağlaması sebebiyle start-finiş noktası olarak Yenikapı Aktiflik Alanı tercih edildi ve bu doğrultuda yeni bir parkur hazırlandı.

Salgın tedbirleri nedeniyle hudutlu sayıda 42K koşucusu ile start alan yarışta maratoncular, İstanbul Boğazı üzerinden iki kez geçiş yapma talihini yakaladı.

Sınırlı sayıda koşucuyla 42K parkurunda koşulan N Kolay 42. İstanbul Maratonu, bir öbür unsur sahne oldu. Maratonun koşulduğu hafta sonu boyunca düzenlenen sanal koşular, Türkiye'nin 80 vilayetinde ve 55 ülkede gerçekleştirildi. 5K, 10K ve 15K kategorilerinden oluşan N Kolay İstanbul Maratonu Sanal Koşuları, Türkiye'nin en geniş iştirakli sanal koşusu olma özelliğini taşıyor.