Karahantepe’de heykel penisi tartışması: Kapatmadık koruduk

Fatma Keber

URFA - Urfa Karahantepe'de geçtiğimiz aylarda 12 bin yıl öncesine tarihlenen 2,3 metre büyüklüğünde insan heykeli bulundu. Heykelin keşfi gündem olurken Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın paylaşımları ile TRT ve AA'nın haberlerinde heykelin penis gösterilmedi. Manzaraların yayınlanmaması sansür tartışmalarına yol açtı.

Heykel, Yunan heykellerinin bilakis büyük penisi olan bir figürü gösteriyordu. Heykel bu tartışmaların gerisinden artık de dikdörtgen bir kutuya kondu. Bu durumda yeniden misal bir tartışmaya yol açtı. Toplumsal medyada birçok kullanıcı dikdörtgen kutuya konan heykelin penis manzarası yüzünden kapatıldığını tez etti.

Yapılan paylaşımlarda, "Namahrem var", "Keşke bir şort giydirselerdi" üzere yorumlar yapıldı. Fakat arkeologlar açık havada bulunan heykelin yağmurlar ve öbür hava şartlarından korumak hedefiyle kapatıldığını söylediler.

Söz konusu argümanlara ait ulaştığımız Şanlıurfa Vilayet Kültür Turizm Müdürlüğü yetkilisi heykeli korumak için bu türlü bir yola gittiklerini söyledi. İsmini vermek istemeyen yetkili bu uygulamanın binlerce yıl öncesinden kalan bu buluntuları korumak için birinci tedbir olduğunu belirtti.

'HASSAS MATERYALDEN YAPILDIĞI İÇİN YAĞMURDAN ETKİLENİR'

Yetkili hususla ilgili şunları söyledi:

"Bulunan heykel kireç taşından yapılmış, yağmurdan etkilenme özelliği var. Bu nedenle muhafazamız gerekiyordu. Göbeklitepe'de daha öncesinde leopar heykeli vardı o da kapatılmıştı. Üzerlerine çatı yapıldıktan sonra açıldı. Burada da üzerlerine bir çatı yapılırsa üstünü kapatıp müdafaaya almamıza gerek kalmaz. Bunlar hassas materyaller bunların üstünü açık bırakırsanız yağmur yahut su değdiği vakit kusma yapar, kapkara olur."

İddiaları reddeden yetkili "Yani biz şayet saklayacaktıysak hiç çıkarmazdık heykeli. Düzeyin bu kadar düştüğünü toplumsal medyada görebiliyoruz. Artık bizler yanıt vermek istemiyoruz. Yani bu kadar komik bir şey olabilir mi? Trajikomik bulduğumuz, güldüğümüz bir durum" dedi.

'ARKEOLOJİK HAFRİYATLARI ESERLER İLE BİRLİKTE YERİNDE MUHAFAZAYI TERCİH ETTİK'

Göbeklitepe ve Karahantepe’nin Hafriyat Lideri Prof. Dr. Necmi Karul ise "Genelde arkeolojik eserler müzeye taşınır. Fakat Karahantepe anıtsal yapıların olduğu bir yer olarak karşımıza çıktı. Bu durumda yeni bir strateji belirlemek zorundayız. Göbeklitepe’de olduğu üzere Karahantepe'de de arkeolojik hafriyatları eserler ile birlikte yerinde korumak üzere bir yolu tercih ettik" dedi.

"Kazı süreci bir günde olacak bir şey değil. Ona nazaran çatı projesini hazırlanması, çatının ayaklarının yerlerini yerleştirilmesi, çatının finansmanı çok meşakkatli bir iş" diyen Karul, "Önümüzde iki tane seçenek vardı. Müzeye kaldırabilirdik müzedeki heykellerden biri olacaktı ya da burada kalacaktı. Bilhassa vurgulayayım kelamını ettiğimiz yapının çok küçük bir kısmını kazdık, geri kalan kısmı gelecek dönem kazılmaya devam edecek. Bir-iki yıl içerisinde bitmesi çok mümkün görünmüyor."

'HEYKELİ KORUYACAK BİR YOL ARADIK'

Heykelin özgün pozisyonunda kalmasının daha akla yatkın bulduklarını söz eden Karul "Bu fikir bakanlık tarafından da kabul gördü. Münasebetiyle bu mühlet içerisinde heykelin bulunduğu yerde hava kurallarından müdafaanın yolunu bulmamız gerekiyordu. Bunun için de heykeli hem hava alacak hem de dış etkenlerden koruyacak bir yol aradık. Bunun üzerine de yağmur geçirmeyen üzeri sinema kaplı bir gereç ile kalıba aldık biz bunu" diye konuştu.

'BAŞKA HEYKELLER DE BULUNABİLİR'

Kazılar başlayınca heykelin üstünün tekrar açılacağını aktaran Karul "Alanın geri kalanını kazdığımız vakit potansiyel öbür heykellerin de bulunabileceğini baz alarak onu yerinde tuttuk. Ayrıyeten ilkel onarımı da daha bitmedi onun içerisinde biz bine yakın küçük taş kesimi topladık" diye konuştu.