Kalem ve silgide fiyatlar uçtu: Öğrencilerin hata yapma lüksü kalmadı

Emirhan Durmaz

İZMİR - Okulların açılmasına oldukça az bir vakit kaldı. Lakin defter, kalem, silgi, kıyafet üzere masraflar velileri düşündürüyor. Bir defter ortalama 40 liraya, kurşun kalem 25 liraya, silgi 10 liraya yükseldi. Okul kıyafetleri 1200 liraya kadar çıktı. Bu türlü olunca ebeveyn çocuk çizgisindeki ihtar sistemine yeni kalemler eklendi. Bir veli, fiyatlar nedeniyle “Oğluma ‘boş yere defterini karalama’ diyorum” formunda hatırlatma yaptığını söyledi.

‘BİR SİLGİ 20-30 LİRA OLUR MU?’

Kızı Esila’nın bu yıl 1. sınıfa başlayacağını belirten Ebru Keskin, “Fiyatlar akıl alır üzere değil. Bir çocuğum daha var. O ortaokulu bitirdi bu sene. Evvelden cebine 20 lira koyar, okula yollardık, yönetim ederdi. Artık nasıl yollayacaksınız? Bir silgi 20-30 lira olur mu? Çocuk bunlar sonuçta, oynuyorlar, yaramazlık yapıyorlar. Hiç mi bir eşyası kaybolmayacak? Bir kalem, bir silgi daha almamız gerekse tekrar 50-60 lira. 80 yapraklı defter 50 lira. Oğluma ‘sakın boş yere defterini karalama’ diyorum. Pekala ne yiyecek çocuklar? Simit olmuş 10 lira, tost 30-40 lira. Üstelik içinde ne olduğu bile aşikâr değil. Konuttan yollayacağız, o başka sıkıntı. Tost ekmeği, peyniri derken mutfağa girdik mi yandık. İşin içinden çıkılabilir üzere değil” diyor.

‘HEPSİNİ ALMAK TABAN FİYATIN YARISI’

Oğlu bu sene ortaokula başlayacak olan Saliha Güngör ise, “Oğlum önümüzdeki haftalarda 5. sınıfa başlıyor. Çocuklarımız okusunlar, yararlı beşerler olsunlar istiyoruz. Diğer bir kederimiz yok. Zati onlar için yaşıyoruz. Lakin bu koşullarla ne yapacağımızı bilmiyoruz. Okulun tişörtünü, uzun kollusunu ve pantolonu aldık, 950 lira ödedik. Kapüşonlu tişörtü ‘kış gelsin o denli alalım’ dedik. 450 lira da o tutuyor lakin artık son damlamıza kadar verdik. Her şeyi tam kadro dizeyim derseniz, minimum fiyatın yarısı ediyor. Nasıl olacak bu iş? Ayakkabısını dedesi aldı. En ucuzu 1000-1500 lira ayakkabının. Konuttan gönderirken ‘sakın topa vurma’ diye tembihliyorum. Hâlbuki çocuk onlar, teneffüse çıktıkları vakit oynamaları, güçlerini atmaları lazım. Fakat biz de cebimizi düşünerek refleks gösteriyoruz. Çok üzücü” diye konuşuyor.

‘ÇOCUĞUMUN FOTOĞRAF VE MÜZİK DERSLERİNDEN MUAF TUTULMASINI İSTEYECEKTİM’

Ayhan Duran da okul masraflarından şikayetçi: “7 deftere 300 lira ödedim. Fotoğraf defteri 70 lira, fotoğraf belgesi 150 lira; kuru boyası farklı, sulusu farklı, pasteli farklı. Say say bitmiyor. Flüt aldık, 200 lira. Bizim vaktimizde okulun mandolini vardı, hepimiz onu çalardık. Az kalsın MEB’i arayıp çocuğumu ‘resim ve müzik dersinden muaf tutun’ diyecektim. Devlet zarurî ders diyorsa, gerekli ekipmanları da sağlamak zorunda. Nasıl derslerin kitaplarını veriyorsa, boyasını, flütünü de versin. Durumu olmayan ne yapacak? 1000 lira yalnızca aktiflik dersleri için gitti. Bin lira ne demek minimum fiyatlı için, emekli için biliyorlar mı? Bu yaşıma geldim bu türlü bir tertip görmedim” sözlerini kullanıyor.

‘KDV ORANLARI DÜŞÜRÜLMELİ’

Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD) Lideri Vecdet F. Şendil, TÜKİD’in Ağustos 2023 tarihli basın bülteninde yer alan demecinde kırtasiye eserlerinin geçen yıla kıyasla yüzde 40 ile yüzde 75 ortasında artış gösterdiğini belirterek, “Ürün fiyatları, alım gücü ve tercihlere nazaran değişkenlik gösteriyor. Örneğin 200 liraya da çanta alınabiliyor 800 liraya da. Bu yıl bir çanta ortalama 800 ila 1200 lira ortasında doluyor” dedi.

Öte yandan Şendil, KDV oranlarının zorluk yarattığını ise şu sözlerle tabir etti: “2004’te alınan kararla, kurşun kalem, boya kalemi, suluboya, pastel boya, okul defteri, silgi, kalemtıraş, cetvel, pergel, gönye, iletki üzere kırtasiye eserlerinde KDV yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmişti. Buna rağmen versatil kalem (mekanik kurşun kalem) üzere birtakım eserlerde oran yüzde 18 olarak kalmıştı. Resmi Gazete’de yayınlanan son kararlarla birlikte bu oran yüzde 20 olmuştu. Bu oran yüzde 10’a düşmeli. Silgi, kurşun kalem, defter, boya üzere kırtasiye materyalleri de en az besin kadar temel gereksinim. Dar gelirli bireylerin kırtasiye eserlerine daha kolay ulaşımı ve bölümün önünün açılması için yüzde 10 olan KDV oranının yüzde 1’e düşürülmesini istiyoruz. En kısa müddette kırtasiyedeki KDV oranının makul düzeylere düşürülmesini bekliyoruz.”