Gerçekle kurgu arasında

Justine Triet, ruhsal tansiyonuna iki bayanın yüz planlarıyla başlar. Muharrir Sandra, bir bayan öğrenciyle söyleşi yaparken üst kattan rahatsız edici bir müzik sesi gelir, konuşmak imkânsızdır. Sandra üzere muharrir olan kocası Samuel müziğin sesini güzelce yükseltir.

Sandra söyleşiyi erteler, öğrenci meskenden ayrılır. Çiftin görme engelli oğlu Daniel köpeğini gezdirmeye çıkar. Döndüğünde konutun önünde babası hareketsiz yatmaktadır. Sandra Samuel’i öldürmekten suçlanır. Triet, Bir Düşüşün Anatomisi için Otto Preminger’ın klasiği Bir Cinayetin Anatomisi’ni (1959) referans almıştır. Sinemada üç farklı düşüş vardır: Samuel’in vefatına neden olan fizikî düşüş, keyifli bir aile sanılan çiftin mutsuzluk, şiddet yüzünden duygusal düşüşü, yargı tarafından didik didik edilen Sandra’nın ruhsal düşüşü.

Bu yıkıcı katmanları tanımlamak için direktör soğuk, metodik bir yaklaşımla yargı ve yasın karşısında insanın gerginliğini muvaffakiyetle yansıtır. İzleyiciyi ağır, baskın, boğucu bir atmosferin, gerçekliğin içine sokar. Duyarsızlık, güçsüzlük içinde bocalayan Sandra temiz mu yoksa hatalı mudur?

ADALET TİYATROSU

Sandra içsel çatışmasını sessiz, minimalist biçemde yaşar. Heyetin gözünde o Samuel’den daha güçlü, kibirli, bağımsız, biseksüel bir bayandır. Mahkemede tartışılan olaylar tüm karmaşıklığına rağmen salt gerçeği yansıtmazlar, anlatı ve tabir biçimi, seçimi, uydurmayı da barındırır. “Mahkeme aslında bir tiyatrodur, dava her şeyden evvel bir kurgudur” der Triet. Dava sinemalarının tüm filmsel kodlarını kullanır: sabit planlar, simetrik çizgiler, zoomlar, kontrplonjeler, kamera hareketleri. Justine Triet’nin senaryosunu yazıp yönettiği, Sandra Hüller, Swann Arlaud, Milo Machado Graner, Samuel Theis’in oynadığı Bir Düşüşün Anatomisi gösterime girdi.

DÜNYAYI İNSAN İYİLEŞTİRİR

Japon animasyoncu Hayao Miyazaki, Rüzgâr Yükseliyor’dan sonra gözleri uygun görmediğinden ve romatizmadan dolayı emekli olduğunu açıklamıştı ancak 2023’te Çocuk ve Balıkçıl’ı hazırladı.

Tüm gücünü yansıttığı, geleceğin genç sanatkarlarına bilhassa torununa adadığı bu fantastik animasyon, ustanın artistik mirası niteliğinde. Görsel, şiirsel şölende Mahito, annesini yitirdikten sonra 2. Dünya Savaşı’nda babasıyla birlikte Tokyo’yu terk edip kırsala yerleşir. 

Yeni ömründe bocalayan Mahito’ya gri balıkçıl annesinin yaşadığını söyler. Gerçeklerle yüzleşmek için Mahito tıpkı Alice üzere tinsel imtihanlardan geçer. Fauna ve floralarla dolu manzaralar Claude Monet’nin, Henri Rousseau’nun tablolarını anımsatır. Yoshiro Genzabuno’nun Nasıl Yaşarız?, Lewis Carroll’ın Alice Mükemmeller Diyarında, John Connolly’nin The Book of Lost Things’inden esinlenen Miyazaki, ergenlikten yetişkinliğe geçişi, paralel dünyalarda vakit, hayat ve vefatın rastlantısal olduğunu, tabiata saygıyı, animizmi, “shanto”yu (Doğa bütündür, tabiattaki her varlığın ruhu vardır), savaşı eşsiz anlatımıyla irdeler. Detaylar, etraf sesleri, müzik etkileyicidir. Dünyayı daha ahenkli, hoş, huzurlu, verimli yapmak insanın elindedir, der Miyazaki.