24 Nisan 2026 — 07:17
Ekonomi

NFT’lere ne oldu?

The Simpsons animasyon dizisinde Homer Simpson’ın çabuk güçlü olmaya yönelik planları çoklukla makûs sonlanır. Yıllara meydan okuyan çizgi dizinin son kısımlarından birinde Homer, evvel oğlu Bart'ı, akabinde da kendisini NFT'ye dönüştürerek ...

Editor · 10 Kasım 2023 — 14:00 · 6 dk okuma · 0 okuma
NFT’lere ne oldu?

The Simpsons animasyon dizisinde Homer Simpson’ın çabuk güçlü olmaya yönelik planları ekseriyetle makûs sonlanır.

Yıllara meydan okuyan çizgi dizinin son kısımlarından birinde Homer, evvel oğlu Bart'ı, akabinde da kendisini NFT'ye dönüştürerek milyonlar kazanmayı amaçlıyordu.

Ancak sonuç tekrar benzeri oldu ve "NFT çılgınlığının sona erdiğini" öğrendiğinde hayalleri suya düştü.

Bölüm, birkaç yıl evvel saman alevi üzere parlayan NFT piyasası ile “başarılı” bir halde dalga geçtiği için hayranları ortasında büyük alkış aldı.

Peki bu kısımda tiye alındığı üzere NFT'ler sahiden öldü mü?

Yapılan tahliller, NTF’lerin bedelinin 2023 Ekim ayında en düşük düzeyine gerilediğini gösteriyor.

Ancak BBC’den Joe Tidy’nin haberine nazaran bazıları hala bir umut olduğunu düşünüyor.

NFT'ler kripto para ünitesiyle satın alınan dijital sahiplik sertifikası olarak tanımlanabilir.

Burada satılan sanat yapıtları, bir fotoğraf ya da heykel üzere fizikî varlığı olan işler değil. Bu yüzden NFT'ler yani "dijital sertifikalar", nadirliği ve sahipliği temsil ediyor. İsteyen milyonlar harcanan bu işlere dijital olarak ulaşabiliyor ve bunları kendi bilgisayarlarına indirebiliyor.

NFT'ler tıpkı bitcoin ve öbür kripto para üniteleri üzere, blockchain (blok zinciri) teknolojisini kullanıyor ve yapılan alışverişler bu teknoloji üzerinden kayıt altına alınıyor.

Bu sistem sayesinde, sanatçı müzayede şirketlerini ortadan çıkararak, direkt alıcılara ulaşabildiği üzere, satılan dijital yapıtın tekrar el değiştirmesi üzerinden de komite alabiliyor.

Dapp Radar'daki araştırmacılar NFT süreçlerinin bedelinin, NFT pazarının tepeye çıkmasından bu yana en düşük noktaya ulaştığını rapor ediyor.

Ticaret hacmi (tüm satışlardan elde edilen para miktarı) 2022'nin başından bu yana %89 düştü.

2022'nin birinci çeyreğinde 12,6 milyar dolara ulaşan büyüklük, 2023'ün üçüncü çeyreğinde 1,39 milyar dolara geriledi.

Paris Hilton da NFT paylaşımlarını sonlandırdı

NFT alımlarının oluşturduğu hacim daralıyor.

Geçen ay, Bored Ape NFT'lerinin yaratıcısı Yuga Labs, sayı vermeden işten çıkarmalar yaptığını duyurdu.

10 bin NFT’den oluşan Bored Ape Yacht Club en ünlü koleksiyonlardan biri olmuştu. Ortalarında talk show sunucusu Jimmy Kimmel ve Paris Hilton’un bulunduğu ünlü isimlerin ilgisiyle bu koleksiyon milyonlarca dolara alıcı bulmuştu.

Ancak Paris Hilton, bir yıldır eski ismiyle Twitter olan X'te NFT'ler hakkında paylaşım yapmıyor. Halbuki Ocak ve Şubat 2022'de elindeki koleksiyonu tanıtmak için neredeyse her gün paylaşım yapıyordu.

NFT’lerin bedeli üzerine çalışan NFT Price Floor web sitesine nazaran Bored Ape NFT'lerin taban fiyatı, ulaştığı en üst bedel olan 268 bin dolardan 56 bin dolara geriledi.

ABD'li koleksiyoncu ve sanatçı Taylor Whitley, verilen teklifler giderek kötüleştiği için, koleksiyonundaki yedi Bored Ape NFT'sinden altısını elinde çıkardı.

BBC'ye konuşan Whitley, "Aslında satmak istemiyordum lakin piyasa nitekim makus, bu yüzden benim için yapılacak en akla yatkın şey bu. NFT piyasasının daha da küçülebileceğini düşünüyorum" diyor.

Taylor, geçtiğimiz ay, elindeki en pahalı Bored Ape'ini 212 bin dolara satmıştı. Halbuki daha evvel gelen çok daha düzgün teklifleri geri çevirmişti.

Eğer piyasa tepe yapmışken satsaydı NFT'leri için en az 10 kat daha fazlasını elde edebilirdi. Ancak piyasaya erken yatırım yapan bir isim olarak hala elde ettiği kâr çok büyük.

Örneğin son sattığı işi 200 dolara almıştı ve satıştan bunun bin katı gelir elde etti.

“Bunun bir balon olduğunu düşünmüştüm”

NFT bölümünde dolanımda, Bored Ape NFT’lerden çok daha az bedelli milyonlarca iş bulunuyor.

İskoç sanatçı Angie Taylor, NFT olarak satışa çıkardığı işlerinden 8 bin dolar kadar kazanabiliyordu. Artık işlerini 600 dolara satıyor.

NFT’lerin tepe yaptığı periyotta ayrıldığı günlük işine, yarı vakitli olarak geri döndü.

Taylor, “Hala ufak tefek şeyler satıyorum ancak tıpkı vakitte maaşlı olarak çalışmak da zorundayım. Artık tüm geçimimi bundan sağlayamıyorum" diyor.

Taylor her vakit “balonun” patlayacağını düşünüyordu:

"Bunun gerçekleşeceği gün için bütçemi yapmıştım. Zira bunun bir balon olduğunu, şiştiği üzere bir yerde patlayacağını da düşünmüştüm.”

Yeniden yükseleceğini düşünüyor

Ancak dijital dünyada Little Fish olarak tanınan Adam kısa müddet evvel kripto punk bir işe 663 bin dolar ödemekten geri durmadı.

Ona nazaran yaşanan, kışlık makus yazın almaktan ibaretti.

Satın aldığı işin sahibi bir yıl evvel 1,18 milyon dolarlık teklifi reddetmişti.

Adam, NFT'lerin kıymetinin tekrar yükseleceğini ve bu vakit geldiğinde “gülenin kendisi olacağına” inanıyor.

Adam’ın mevsimsel değişiklikler benzetmesi, kripto para piyasasının mevcut durumuyla paralellik gösteriyor.

Bitcoin ve ethereum (ETH) üzere tanınmış kripto paralar büyük kıymet kayıplarına rağmen hala epeyce kıymetli durumda.

Bilinen en büyük NFT yatırımcısı, MetaKovan takma ismiyle tanınan Vignesh Sundaresan.

Amerikalı sanatçı Beeple'ın 69 milyon dolarlık rekor NFT satışı, piyasanın Mart 2021'deki devasa sıçrayışındaki en büyük nedenlerden biriydi.

Beeple'ı satın alan Sundaresan, “Bunun âlâ bir yatırım olup olmadığını bilebilmemiz için hâlâ kat etmemiz gereken uzun bir yol var" diyor ve devam ediyor: “Bu mutlaka çok büyük bir ölçüydü lakin servetimin kıymetli bir kısmı değildi."

Sundaresan hala NFT'lerin koleksiyonerler için parlak bir geleceğe sahip olduğuna inanıyor lakin birinci günlerdeki kıymetlerin sona erdiğini de düşünüyor:

"Kriptoda her şey çok süratli oluyor ve NFT'lerin bir sonraki basamağının fiyatla ilgili olmayacağını düşünüyorum.”

Vignesh, spekülasyona dayalı piyasadan yararlanan ve birçok insanı iflas ettiren sanayiyi de eleştiriyor ve "NFT'ler üzerine kurulmuş devamlılığı olan bir şirket görmedim" diyor.

“Deneysel işler piyasayı kurtarabilir”

NFT işleri gerçek oyuncaklara çeviren Pudgy Penguin üzere firmalar da bulunuyor.

Firma satılan her oyuncaktan NFT sahibine telif fiyatı veriyor.

Alıcı ilgisi için NFT'lerin fizikî versiyonları, özel etkinliklere üyelik üzere teşvikler ortaya koyuluyor.

Pranksy olarak bilinen İngiliz NFT teşebbüsçüsü, piyasanın toparlanmasının anahtarı olarak bunun üzere deneysel teşebbüsleri gösteriyor.

O da piyasanın toparlanacağını kestirim ediyor lakin daha evvel görülen düzeylere ulaşmanın pek mümkün olmadığını kabul ediyor.