24 Nisan 2026 — 09:20
Ekonomi

HEDEP’ten 'Emekçi Halkın Bütçesi' teklifi

HEDEP, 2024 bütçesine karşı 'Emekçi Halkın Bütçesi' teklifini sundu. Teklifte, bayanlar, gençler, çocuklar, personeller ve emeklilerin yanı sıra pek çok bölümün problemlerine dair tahliller yer aldı.

Editor · 31 Ekim 2023 — 19:24 · 10 dk okuma · 0 okuma
HEDEP’ten 'Emekçi Halkın Bütçesi' teklifi

Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’na sunulan “2024 Yılı Merkezi İdare Bütçe Kanunu Teklifi”nin görüşmesi devam ediyor. Geçtiğimiz hafta Meclis, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay bütçelerinin tartışıldığı komitede, bu gün de Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bütçesi görüşülüyor. Komiteye pek çok teklifte bulunan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (HEDEP), 2024 bütçesine karşı komiteye, “Emekçi Halkın Bütçesi” başlığı ile teklifini sundu.

"Sermayenin, Savaşın, Yolsuzluğun Bütçesine Karşı İşçi Halkın Bütçesi" başlığı ile sunulan teklifte, bütçenin siyaset, sermaye ve toplum bağlantılarını düzenlendiğine dikkat çekildi. Bütçe hakkına işaret edilen teklifte, bu hakkın ihlal edildiği belirtildi. Teklifte, “AKP-MHP iktidarı 2024 Bütçesi’ni sarayda hazırlamıştır. Halkın bütçesi halktan bir kere daha kaçırılmıştır. Bütçe topluma sorulmadan, danışılmadan, toplumsal talepler dinlenmeden, toplumsal iştirak olmaksızın hazırlanmıştır” denildi.

'BÜTÇEDE TERCİH SERMAYEDEN YANA'

Mezopotamya Haber Ajansı'nda yer alan habere nazaran, bütçede tercihin sermayeden yana kullanıldığı tabir edildiği teklifte, bütçenin tıpkı vakitte ek vergilerin devam edeceğinin ilanı olduğu vurgulandı. Teklifte şu tabirlere yer verildi: “Çünkü bütçede tercihler emeğiyle geçinen on milyonlarca yurttaştan yana yapılmamıştır. Sermayenin çıkarları temelinde bütçe hazırlanmıştır. Ekonomik krizin faturasını işçi halkın sırtına yükleyen bir bütçeyle karşı karşıyayız. 21 Yıllık AKP iktidarlarının sonunda içten içe çürümüş bir iktisat gerçeği ortaya çıkmıştır.”

'BARIŞA DEĞİL SAVAŞA KAYNAK AYRILDI'

İşsizliğin arttığı, yolsuzlukların kronik hale geldiği, gelir bölüşümündeki adaletsizliğin ise artığı altı çizilen teklifte, şu tespitler yer aldı: "Geçinemeyenlerin, barınamayanların sayısı her geçen gün daha da çoğaldı. İşçilerin ulusal gelirden aldığı hisse gitgide düştü, minimum fiyatla sendikasız, toplumsal teminatsız çalışma kural haline geldi. Kamu hizmetleri piyasalaştı, ticarileşti, metalaştı. Vergi adaletsizliği derinleşti. Az kazanandan çok, çok kazanandan az vergi alınmaya başlandı. Bütçede toplumsal cinsiyet eşitliği yok sayıldı. Diyanet’in bütçesi daima olarak arttırıldı. Barışa değil savaşa kaynak ayrıldı. Tabiatın talanı arttı. Sonuçta, ÖTV ve KDV üzere ağır dolaylı vergilere ek olarak, yanlış faiz ve kur siyaseti, Kur Muhafazalı Mevduat, borsa manipülasyonları ve ismi konmamış bir enflasyon vergisi ile iktidar halkın cebinden aldığını zenginlerin cebine doldurdu."

'BİR AVUÇ SÖMÜRÜCÜ AZINLIĞIN DEĞİL MİLYONLARIN BÜTÇESİDİR'

Sunulan teklif ile meselelerin aşılabileceğine işaret edilen teklifte, “İşçinin, işsizlerin, kamu işçisinin, emeklinin, ataması yapılmayan öğretmenlerin, bayanların, gençlerin ve çocukların, tarlasını ekemeyen çiftçinin, kentsel dönüşüm ismi altında evsiz barksız bırakılanların, kepenk indiren esnafın, nizamlı geliri olmayanların ve fakirlerin, barınamayan üniversiteli gençlerin, engellilerin, tüm ezilenlerin taleplerini karşılama bütçesidir! Bir avuç sömürücü azınlığın değil milyonların bütçesidir! Sermaye sınıfının değil, işçi halkın bütçesidir! Barışın Bütçesidir İşçi Halkın Bütçesi; Yurtta, bölgede ve dünyada barıştan yana siyasetleri temel alır, kaynakları silahlanma ve savaş için değil, halkın refahını artırmak için kullanır” denildi.

'ÇOK LİSANLI MODEL'

Bütün kimliklerin, inançların, lisanların ve kültürlerin yanı sıra özgürlükçü ve eğitimde anadil temelli çok lisanlı eğitim modelinin savunulduğu teklifte, şu sözler yer aldı: “Ortalama fiyatları insanca yaşamaya yetecek bir düzeye çıkarır, işsizliği önlemek için kamusal istihdam garantisi ve takviyesi sağlar, işsizlik Fonu’nu sadece çalışanlar ve işsizler faydasına kullanır, her türlü garantisiz istihdama son verecek, herkese garantili iş ve gelir garantisi sağlar, personel sıhhati ve güvenliğini odunsuz uygular, grevli ve toplu kontratlı sendikal hak ve özgürlüklerin önündeki manileri kaldırır."

KADIN BÜTÇESİ

Bütçe teklifinin birebir vakitte 'kadın bütçesi' olduğu tabir edilen teklifte, buna dair şu tekliflere yer verildi: "Kamusal hizmetlere erişimde ve tüm alanlarda toplumsal cinsiyet eşitliğini temel alır, bayanların çalışma hakkını dayanaklar, bayan istihdamındaki cinsiyet temelli ayrımcılığı ortadan kaldırır, her mahalleye fiyatsız kreş açar, tarlada, atölyede, konutta kayıtsız çalışan bayanlara teminat ve eşit işe muadil fiyat sağlar, kız çocuklarının, genç bayanların eğitim ve barınma haklarını muhafazaya alır, bayana yönelik şiddetle gayret için hisse ayırır, bayan girişimcileri takviyeler, genç bayanların istihdamda yer bulması için teşvikler sağlar, konut içi emeği görülmeyen bayanların sıhhat ve emeklilik primlerini bütçeden ödeyerek emekli olmalarını sağlar, İstanbul Sözleşmesi’nin gereklerinin yerine getirilmesi için kurulmasını savunduğumuz Bayan Bakanlığı’na kâfi kaynağı ayırır."

EKOLOJİK ANLAYIŞ

Ekolojiye dikkat çekilen teklifte, “Ekolojik anlayışıyla iklim krizi baskısı ve iktidar takviyeli sermaye taarruzları altındaki ekolojik varlıkların korunmasını sağlar, kanal İstanbul üzere rant projelerini iptal eder, orman yangınlarına faal müdahale edebilecek sayıda yangın söndürme uçağı alır, nükleer santral projelerini iptal eder, termik santralleri kapatır, Marmara Denizi başta olmak üzere deniz ve iç sulara atık su deşarjını maniler, Fosil yakıt üretimini ve kullanımını caydırır” sözlerine yer verildi.

'GELECEK GENÇLERİN UMUDUDUR'

Teklifin devamında şu teklifler yer aldı: “Gelecek umudunu kaybeden gençlerin umududur, YÖK’ü kaldırır, üniversiteleri demokratikleştirir ve üniversitelerin akademik, idari ve mali özerkliklerini tekrar tesis eder, gençlerin Kredi Yurtlar ve Kurumu’na olan borçlarının tamamını siler, gereksinimi olan üniversite öğrencilerine karşılıksız aylık 10.000 TL burs verir, sağlıklı, erişilebilir ve fiyatsız yurtlar için kaynak ayırır, gençlere yönelik etkin istihdam siyasetleri hayata geçirir, genç işsizliği ortadan kaldırır, gençler için her ilçede; tekno-parklar, teknoloji merkezleri, ileri teknoloji merkezleri, daima eğitim merkezleri açar, her ilçede fiyatsız spor ve sanat merkezleri açar, kent içi toplu taşımayı gençler için fiyatsız hale getirir, internet hizmetini büsbütün fiyatsız sağlar.

'ÇİFTÇİLERİN BORÇLARI SİLİNECEK'

Çocuk haklarını ve çocuk refahını temel alır, çocuklar ortasında hiçbir ayrım yapmadan, çocukların temel muhtaçlıklarını garanti altına alır. Engellinin Bütçesidir. Engellileri ekonomik ve toplumsal ömürde yok sayan, ayrımcılığa sebep olan tüm siyaset ve uygulamaları ortadan kaldırır, tüm engelli kümelerine kuralsız olarak temel yurttaşlık geliri öder, kamuda engelli istihdamı kotasını yüzde 10’a yükseltir, engellilerin tüm dayanak araç ve gereçlerini fiyatsız olarak karşılar.

Çiftçinin bütçesidir. Tarlasını ekemeyen, hasadı para etmeyen çiftçilerin yanındadır, küçük ölçekli çiftçilerin borçlarını siler, çiftçiye verilen mazot, gübre, ilaç, yem, tohum ve veterinerlik masraflarının yüzde 80’ini kamu tarafından karşılanmasını sağlar, takviyeleri üretimden evvel nakden ödeyecek, üretilen esere alım garantisi sağlayacak ve evvelki yılların ziraî takviyelerini de derhal öder, çiftçilerin tüm elektrik borçlarını siler, topraksız köylüye tarla tahsis eder.”

'TEMEL GELİR GÜVENCESİ'

Teklifte, en düşük emekli maaşının 22 bin lira olması ve bayram ikramiyesinin ise 15 bin lira olması gerektiği belirtildi. Birebir vakitte esnafın borç batağında olduğu ve küçük esnafa en az 200 bin lira hibe yapılması gerektiği yer aldığı teklifte, esnafın borçlarının da faizsiz bir şeklide yapılandırılması gerektiği kaydedildi. Teklifte, “İhtiyaç sonuna kadar; elektriği, suyu ve doğalgazı, kömürü ve interneti fiyatsız olarak sağlar. Temel besin eserlerindeki KDV’yi sıfırlar. Kent içi toplu taşımayı fiyatsız yapar. Fakir ailelerin okul masraflarını kamuca karşılar. Fakir ailelere kira takviyesi sağlar, geliri olmayan ailelerin kiraları merkezi yahut lokal idare bütçelerinden karşılar. En fakirlerden başlayarak bayanlara ve engellilere öncelik verir. Her haneden en az bir bireye aylık minimum fiyatın üçte ikisi fiyatında her ay tertipli ödenecek formda ‘temel gelir güvencesi’ takviyesi verir” denildi.

'NASIL BİR VERGİ SİSTEMİ?'

İşsizliği azaltmayı, kamu hizmetlerini fiyatsız sağlamayı ve halkın taleplerini de karşılamaya dair pek çok teklifin yer aldığı teklifte, şunlar yer aldı:

"En güçlü %5’in ulusal gelirin % 21,5’ini aldığı, kalan %99’un ise %78,5’i ile kıt kanaat geçindiği adaletsizliğe son vereceğiz. Büyük sermayeye uygulanan vergi muafiyeti, istisnası, indirimi ve vergi aflarına son verilecek. Kâr, faiz ve servet gelirlerine tanınan ayrıcalıklar kaldırılacak, rantlar ve büyük servetler vergilendirilecek. Kur Muhafazalı Mevduat ile yaratılan sömürüye son verilecek. Yurtdışı vergi cennetlerine kaçırılan kaynaklar vergilendirilecek. Servete ve gelire nazaran artan oranlı bir vergi sistemi oluşturulacak. İmar artışlarıyla yaratılan rantlara artan oranlı Rant Vergisi getirilecek. Karbon salınımını denetim altında tutmak gayesiyle, Karbon Vergisi getirilecek. Kayıt dışı iktisat kayıt altına alınarak vergi gelirleri artırılacak. Kaynakların halka akmasıyla canlanacak iktisat daha çok vergi üretecek."

'SARAYDAKİ İSRAFA SON'

Saray’daki israfa son verilecek. Halktan, toplumdan yana bir kamu harcaması siyaseti uygulanacak. Saray inşaatları durdurulacak. Uçan, yürüyen ve yüzen saraylar satılacak. Halka ilişkin kaynakların, israf ve şatafat için harcanmasına son verilecek. Örtülü Ödenek kaldırılacak. Kamu hizmetinde olanların birden fazla maaş alması engellenecek. Barışçı siyasetlerle savaşa ve güvenlik harcamalarına akan kaynaklar düşürülecek. Ülke kaynakları tanklara, füzelere, silahlara gitmeyecek. Varlık Fonu Kapatılacak. Tek Adam Rejimi’nin Paralel Hazinesi durumunda olan Türkiye Varlık Fonu kapatılacak. Yandaşlara verilen kamu ihaleleri iptal edilecek, yıllardır yandaş şirketlere verilmekte olan tüm kamu ihaleleri iptal edilecek ve ödemeler durdurulacak. Kamu ihalelerindeki yolsuzlukların hesabı sorulacak.” (HABER MERKEZİ)