Cumhurbaşkanlığı 2053 hedefini açıkladı: İlk 5 ekonomi arasında...

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2024-2028 devrini kapsayan 12. Kalkınma Planı’nı anlattı. Yılmaz, vizyonlarının dünyadaki esas bilim, teknoloji, üretim, ticaret, kültür ve sanat merkezlerinden biri olarak insanlığa katkı sunan, ulusal ve manevi bedellerini koruyarak bölgesinin ve dünyanın barış, huzur ve refahı için global gelişmelere taraf veren tesirli, güçlü, müreffeh bir Türkiye olduğunu söyleyerek, “Bu vizyona ulaşma yolunda 2053 amaçlarımızı belirlemiş bulunmaktayız. Bu kapsamda; üst gelir kümesi ülkelerinden biri olarak dünyanın 10 büyük iktisadı ve satın alma gücü paritesine nazaran birinci beş iktisadı ortasında yer almayı hedefliyoruz. İmalat sanayiinin ulusal gelirdeki hissesini yüzde 30’un üzerine çıkarmayı, global mal ticaretinden yüzde 2’nin üzerinde hisse almayı, yüksek teknolojili eserlerin imalat sanayii ihracatından yüzde 17 hisse almayı ve kalkınma önceliklerimize halel getirmeden net sıfır emisyon amacına ulaşmayı öngörüyoruz. İnsani Gelişme Endeksinde birinci 20 ülke ortasına girmeyi, ailenin güçlendirilmesini, gelir dağılımında adaleti sağlamayı, çalışma çağındaki her bireyin üretkenliğinden faydalanarak işsizlik oranını yüzde 5’in altına düşürmeyi hedefliyoruz. Bunun yanı sıra, dünyanın en kıymetli 100 markası ortasında en az beş markamızın yer almasını, en az beş üniversitemiz dünyanın birinci 100 üniversitesi ortasında olmasını, ülkemizin Global Yenilik Endeksinde birinci 10 ülkeden biri olmasını ve Ar-Ge harcamalarının ulusal gelirdeki hissesinin yüzde 4 seviyesine çıkmasını öngörüyoruz. Ayrıyeten, İstanbul’un bilim, teknoloji, kültür, sanat, turizm, ticaret ve finansta global bir merkez olmasını, ülkemizin turizm gelirlerinde dünyada birinci üç ülkeden biri ve sıhhat turizminde dünyanın merkezi pozisyonunda olmasını da hedeflemekteyiz” dedi.

'DÜNYA İKTİSADI YÜZDE 3 BÜYÜYECEK'

Yılmaz, dünya iktisadının son yıllarda yaşanan sıhhat krizinin süregelen tesirleri, global ticarette izlenen korumacılık eğilimleriyle barizleşen ayrışma ve kutuplaşmalar, jeopolitik tansiyonlar, savaşlar, iklim değişikliği ve doğal afetler üzere inanılmaz şartlar altında sınandığını belirterek, “2020 yılında yaşanan önemli daralmaya karşın, 2019-2023 devrinde yıllık ortalama yüzde 2,5 oranında büyüyen dünya iktisadının 2023 yılında yüzde 3 oranında büyümesi öngörülmektedir. 2019-2023 devrinde yıllık ortalama yüzde 1,4 oranında büyüyen gelişmiş ekonomiler ve yüzde 3,3 oranında büyüyen yükselen piyasalar ve gelişmekte olan iktisatların 2023 yılında sırasıyla, yüzde 1,5 ve yüzde 4 oranında büyümeleri beklenmektedir. Salgın sonrası periyotta toparlanma eğilimine giren ve baz tesiriyle 2021 yılında yüzde 10,9, 2022 yılında ise yüzde 5,1 artan dünya ticaret hacminin 2023 yılında yüzde 0,8 artması öngörülmektedir” halinde konuştu.

Yılmaz, açıklamasına şöyle devam etti:

“12. Kalkınma Planı genel çerçevesinde, hukukun üstünlüğünü, demokrasiyi, temel hak ve hürriyetleri güçlendirmek, güzel yönetişim anlayışını kurumsallaştırmak, beşeri ve toplumsal yapımızı geliştirmek, afete dirençli hayat alanları, akıllı ve sürdürülebilir kentler oluşturmak, iktisatta istikrar ve sürdürülebilirliği sağlamak, her alanda yeşil ve dijital dönüşüm odaklı rekabetçiliği tesis etmek, ihracata dayalı nitelikli büyümeyi sağlamak, güç ve besin arz güvenliğini tesis etmek ve memleketler arası işbirlikleri ile stratejik iştirakleri güçlendirmek hususlarında somut adımlar atılacaktır. 12. Kalkınma Planı, ’istikrarlı büyüme, güçlü ekonomi’, ’yeşil ve dijital dönüşümle rekabetçi üretim’, ’nitelikli insan, güçlü aile, sağlıklı toplum’, ’afetlere dirençli hayat alanları, sürdürülebilir çevre’ ve ’adaleti temel alan demokratik düzgün yönetişim’ olmak üzere beş ana eksenden oluşmaktadır.”

'KİŞİ BAŞINA GELİRİ 41 BİN DOLARA ÇIKARMAYI HEDEFLİYORUZ'

Yılmaz, Türkiye’nin gelişmiş ülkelere yakınsama sürecini süratle devam ettirdiğini kaydederek, “2002 yılında 9 bin 279 dolar olan Satın Alma Gücü Paritesine nazaran kişi başı gelirimiz 2022 yılında 37 bin 445 dolara kadar yükselmiş, AB ortalamasına yakınsama oranı 2002 yılındaki yüzde 38,3 düzeyinden 2022 yılında yüzde 69’a kadar yükselmiştir. 2023 yılında hedeflediğimiz büyüme artışıyla Satın Alma Gücü Paritesine nazaran kişi başına gelirimizin yaklaşık 41 bin dolar düzeyine çıkmasını bekliyoruz. 2022 yılı prestijiyle Satın Alma Gücü Paritesi cinsinden GSYH büyüklüğü Türkiye’nin üne nazaran dünyanın en büyük 11’inci iktisadı olarak konumlanan Türkiye iktisadı yaklaşık 906 milyar dolar cari GSYH büyüklüğü ile dünyada 19’uncu sırada yer almakta, 2023 yılında ise IMF varsayımlarına nazaran 17’nci sıraya yükselmesi beklenmektedir. Bu çerçevede, Plan devrinde büyüme oranının yıllık ortalama yüzde 5 oranında gerçekleşmesi ve devir sonunda kişi başına gelirin 17 bin 554 dolara ulaşması hedeflenmektedir” diye konuştu.

Dış ticareti ele alan Yılmaz, “Gümrük Birliğinin güncellenmesine yönelik Avrupa Birliği kurumları ve üye ülkeler nezdinde çalışmalara devam edilecektir. Plan periyodunda uygulamaya konulacak siyaset ve önlemlerle ihracatın 375,4 milyar dolara, ithalatın ise 481,4 milyar dolara ulaşması ve turizmde hedeflenen gelir artışıyla cari süreçler açığının ulusal gelire oranının devir sonunda yüzde 0,2 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir” tabirlerini kullandı.

'İŞSİZLİK' KONUSU

2024-2028 yılları periyodunda işgücüne iştirak oranının genişleyeceğini söyleyen Yılmaz, “Dönüşen işgücü piyasasının gereksinimlerine yönelik olarak nitelikli ve odaklı eğitimin yaygınlaştırılması ile maharet ahengi artırılacaktır. Plan periyodu boyunca işgücüne iştirak oranlarındaki artışa karşın 5 milyon ek istihdam sağlanarak işsizlik oranının periyot sonunda yüzde 7,5’e gerilemesi hedeflenmektedir” halinde konuştu.

Maliye siyasetinin enflasyona paralel biçimde uygulanacağına dikkat çeken Yılmaz, “Harcama programları gözden geçirilerek rasyonelleştirilmeye devam edilecek, vergi tahsilatında aktiflik artırılacak, vergi adaletini güçlendirici ve vergi tabanını genişletici ıslahatlar yapılacaktır. Kamu maliyesi, para siyasetiyle ahengi da gözetilerek fiyat istikrarının sağlanması, yeşil ve dijital dönüşümü yakalayan sürdürülebilir kalkınma ve büyüme ortamının tesisi, cari süreçler açığının denetim altında tutulması ve gelir dağılımında adaletin sağlanmasında aktif bir araç olarak kullanılmaya devam edilecektir. Bu çerçevede; Plan periyodu sonunda, GSYH’a oranla, 2023 yılında yüzde 6,4 olarak öngördüğümüz kamu kesiti borçlanma gereğinin yüzde 1,8’e, 2023’te yüzde 6,4 olarak öngördüğümüz merkezi idare bütçe açığının ise yüzde 2’ye gerileyeceği öngörülmektedir” diye konuştu.

Küresel tedarik zincirlerindeki değişimlerin ve büyük pazarlara yakınlık büyüme amaçlarına ulaşmada sanayi siyasetlerinin kıymetini arttırdığının altını çizen Yılmaz, “İmalat sanayiinin müspet dışsallıkları hem kendi alt kesimlerinde hem de hizmet ve inşaat dallarında üretim ve istihdam oluşturmaya ve cari süreçler açığının azaltılmasına katkı sunmaktadır. Bu kapsamda, öncelikli dal olarak belirlenen; kimya, ilaç ve tıbbi aygıt, elektronik, makine, elektrikli teçhizat, otomotiv ve raylı sistem araçları bölümlerinde etkin sanayi siyasetleri yürüteceğiz. Plan periyodu boyunca başta öncelikli kesimler olmak üzere endüstride teknoloji, yenilikçilik, eser kalitesi, verimlilik ve ihracat kapasitesi artışı, endüstriyel kapasitenin dönüştürülmesi, iş ve yatırım ortamının güzelleştirilmesi ve rekabetçiliğin artırılmasını hedeflemekteyiz” diye konuştu.

Teknoloji verimliliği ve kullanımının fazla olduğu, toplumun istikrarlı beslenmesini sağlayacak tarım dalının hedeflendiğini belirten Yılmaz, “Tarımsal altyapının güçlendirilmesi emeliyle 750 bin hektar alan sulamaya açılacak ve böylelikle sulamaya açılan brüt ziraî alan kümülatif olarak 7,85 milyon hektara ulaşacak, ekonomik olarak sulanabilecek alan ölçüsü olan 8,5 milyon hektarın yüzde 92,4’ü sulanabilecektir. Suyun tarımda aktif ve verimli kullanılması maksadıyla mevcut sulama sistemlerinin modernizasyonu ve rehabilitasyonu yapılacak, suyun hacimsel olarak fiyatlandırılması çalışmaları yapılacak ve tasarruf edilen su ile ek alanların sulamaya açılması sağlanacaktır” sözlerini kullandı.

e-ihracatın ihracat içindeki hissesinin artırılacağını söyleyen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, “E-ihracatın, ihracat içindeki hissesinin 2022 yılındaki yüzde 0,86 düzeyinden yüzde 10’a çıkarılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, Türkiye e-ihracat platformu ve e-İhracat Konsorsiyumları hayata geçirilecek, şirketlerin, pazaryerlerinin ve perakende e-ticaret sitelerinin yurt dışında satış yapabilmeleri desteklenecek, e-ihracat gümrük süreçleri sadeleştirilecek, e-ticaret hacminin düşük olduğu vilayetlerin e-ticarete iştirak oranı artırılacaktır. Ticaret hizmetlerinde iş ve süreçlerin aktif biçimde yapılabilmesi fakat tüketici haklarının gözetildiği ve korunduğu bir ortamla mümkündür. Bunun için tüketici hakem heyetleri 81 vilayet merkezinde olacak formda yine yapılandırılacaktır “şeklinde konuştu.

“Akkuyu Nükleer Güç Santrali bütün üniteleri ile devreye alınacak ve ek nükleer santral kurulumlarına yönelik çalışmalara devam edilecektir" sözlerini kullanan Yılmaz, "Tuz Gölü Doğal Gaz Yeraltı Depolama Tesisinin kapasitesi artırılacak ve Sakarya Doğal Gaz Alanından üretilecek doğal gazın iktisada kazandırılmasına yönelik faaliyetler sürdürülecektir. Madencilik alanında yerli kaynaklara yönelik arama, üretim ve Ar-Ge faaliyetleri artırılacaktır" dedi.

Şehirlerin iklim değişikliği ve afetlere karşı direncin arttırılmasının sağlanacağını söz eden Yılmaz, "Kahramanmaraş ve Hatay sarsıntılarından etkilenen kentlerin, şehircilik geleneklerine uygun, iklim dostu ve afete dirençli şehircilik anlayışı ile yine inşası gerçekleştirilecek, tüm ülkede tek koordinat sistemine geçilerek kadastro modernizasyonu tamamlanacaktır. Kentleşme, nüfus artışı, yenileme ve afetten kaynaklanan konut muhtaçlığının arz talep istikrarı gözetilerek karşılanmasını temel bir siyaset olarak benimsiyoruz. Plan devrinde dar ve orta gelirlilere yönelik en az 375 bin toplumsal konut üretimi hedeflenmektedir” diye konuştu.

'TAŞKIN DENETİM TESİSİ'

Kahramanmaraş ve Hatay zelzelelerinin Cumhuriyet tarihi boyunca tesiri en fazla olan zelzeleler olarak kayda geçtiğini hatırlatan Yılmaz, “Bu sarsıntılar, can kaybı ve ekonomik kayıplar açısından büyük bir tesir oluşturmuş, afetlere karşı dirençli toplumların oluşturulması ve ziyan görebilirliklerin önlenmesi için alınması gereken afet risk azaltma önlemlerinin değerini bir defa daha göstermiştir. Bu şuurla, On İkinci Kalkınma Planında ana eksenlerden biri olarak ele aldığımız “Afetlere Dirençli Hayat Alanları” kapsamında afet öncesi risk azaltma, afetlere hazırlıklı olma, afet anında aktif müdahale ile kayıp ve ziyanları en aza indirme, ve afet sonrasında uygunlaştırma ve daha sağlam bir halde tekrar inşa faaliyetlerini içeren bütüncül bir afet idaresi yaklaşımı benimsenmektedir. Tüm dünyada olduğu üzere ülkemizde de her yıl can kayıplarına ve büyük ekonomik ziyana yola açan taşkınlarla uğraş gayesiyle 903 adet ek taşkın denetim tesisi yapılacak ve toplam taşkın denetim tesisi sayısı 11 bin 600 adete ulaşacaktır” tabirlerini kullandı.