AfD, en fazla bağış yapılan parti oldu: 'İş çevrelerinden ilgi görüyor'

Yunus Ülger

DUVAR – Kamuoyu yoklamalarında son aylarda süratle oyu artan sağ popülist Almanya için Alternatif (AfD) partisi, parti bağışlarında da süratle yükselme eğiliminde görünüyor.

Almanya Federal Meclis Başkanlığı'nın datalarına nazaran, AfD bu yılın birinci yarısında, 265 bin euro ile en fazla bağış alan parti oldu. AfD'yi 216 bin euro ile ana muhalefet Hıristiyan Birlik Partisi (CDU) izledi. AfD ve CDU'nun akabinde ise koalisyon ortakları Hür Demokrat Parti (FDP), Yeşiller ve Toplumsal Demokrat Parti (SDP) geldi. Buna nazaran, FDP, 2023 yılının birinci 6 ayında 207 bin euro, Yeşiller 201 bin euro ve SDP 105 bin euro bağış topladı.

Hıristiyan Toplumsal Birlik (CSU) partisine yılın birinci yarısında bağış yapılmazken, Sol Parti (Die Linke) şirket ve kuruluşlardan bağış kabul etmiyor. 50 bin euronun üzerindeki bağışlar büyük bağış sayılıyor ve en kısa müddet içinde Federal Meclis Başkanlığı'ına bildirilmesi gerekiyor. Bu fiyatın altındaki bağışlar yıl sonunda Federal Meclis Başkanlığı'na bildiriliyor, hasebiyle üstteki bilgilerin içinde 50 bin eurodan az bağışlar yer almıyor.

Peki, AfD'nin en fazla bağış alan parti olmasının arkasında ne yatıyor?

'TOPLUMDAKİ HOŞNUTSUZLUK, GELECEK TASASI, DIŞ SİYASET...'

Berlin'deki Uygulamalı Türkiye Araştırmalar Merkezi (CATS) uzmanı Dr. Yaşar Aydın, toplanan bağışlarda AfD'nin listenin birinci sırasında olmasının, bu partinin iş etrafları tarafından ilgi gördüğünün göstergesi olduğunu düşünüyor. Bunda AfD'nin radikal söylemi ile ana akım siyasetin dışında tutulmasının da tesirli olduğunu belirten Dr. Aydın, bağış artışında bu partinin oylarını artırma eğiliminde olmasının da rol oynadığını söz etti.

Yaşar, AfD'nin yükselme sebepleri hakkında şu bilgileri paylaştı: “AfD’nin yükselmesinin birçok sebebi var. Toplumda hoşnutsuzluğun olması, gelecek korkusunun yaşanması, dış siyasette ise Rusya ile bağların gerilmiş olmasının yarattığı huzursuzluğu da sayabiliriz. Doğal buna mevcut koalisyon hükümeti hakkındaki memnuniyetsizliği de ekleyebiliriz. AfD süreksiz bir fenomen olmaktan çok siyasetin kalıcı bir faktörüdür bugün."

Partilere bağışı legal bulan Dr. Aydın, bunun şeffaf, kesin kurallara bağlı ve üst sonlu olması gerektiğini belirtti. Bağışlar için sıkı kontrol görüşünü lisana getiren Dr. Aydın, “Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bağış kisvesi altında partilere rüşvet verilmemesidir" dedi.

SOL PARTİ, PARTİ BAĞIŞLARININ YASAKLANMASINI İSTİYOR

Şirket, patron ve başka kuruluşlardan bağış kabul etmeyen Sol Parti, partilere bağışların yasaklanmasını istiyor. Partinin Federal Meclis Kümesi yöneticilerinden Jan Korte, “Şirketlerin ve kuruluşların bağışları rüşvetten öteki bir şey değil, muhakkak yasaklanmalı” dedi.

Korte, bahse ait açıklamasında, kişisel bağışların da yılda 25 bin euro ile sınırlanması gerektiğini tabir etti. Bağışçıların siyasetçileri etkilemek için bağış yaptıklarını belirten Sol Partili Korte, “Partileri halk seçiyor, şirketler değil” görüşünü paylaştı.

'PARTİLERE BAĞIŞLARA YENİ DÜZENLEME GETİRİLSİN'

Öte yandan, Lobby Control kuruluşu partilere bağışlara sıkı kontrol ve yeni düzenleme talep ediyor. 50 bin euronun altındaki bağışların kimler tarafından yapıldığının açıklanmasının neredeyse iki yılı bulduğunu bildiren kuruluş, başta Finlandiya olmak üzere birçok Avrupa ülkesinden tüm bağışların birkaç hafta içinde halka açıklandığını belirtti. Kuruluş, ayrıyeten Almanya'daki bağış sisteminin şeffaf olmadığını, 10 bin euronun altındaki bağışlarda isim ve adres bildirme zorunluğunun olmadığını hatırlattı. Transparency International da bağışçılarda kimlik bildirme sonunun 2 bin euroya düşürülmesini talep etti.

2021 YILINDA TOPLAM 113,5 MİLYON EURO BAĞIŞ YAPILDI

Lobby Control'ün datalarına nazaran, Federal Meclis seçiminin yapıldığı 2021 yılında partilere toplam 113,5 milyon euro bağış yapıldı. Bağışlarda 15 milyon euro ile CDU birinci sırada yer alıyor. Onu 6,5 milyon ile FDP, 3,5 milyon ile SPD ve CSU, 1,4 milyon ile Yeşiller, 177 bin ile de AfD izliyor. Birebir periyotta bağışçılar ortasında 1,2 milyon euro ile patron kuruluşları ikinci sırada yer alıyor. Birinci onda Almanya'nın önde gelen zenginleri bulunuyor.