05 Temmuz 2026 — 20:00
Eğitim

Depremzedeler tarikatların elinde...

Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların üzerinden 119 gün geçti. Bölgede hâlâ barınma, pak su ve besin sorunu çözülemedi. Depremzede kimsesiz çocukları tarikatlara teslim eden iktidar, yardım bekleyen yurttaşları da dinci vakıf ve derneklerin eline bıraktı. Çadır kentler tarikatların “nüfuz artırma alanı” haline geldi. Yardımları dinci vakıflar dağıtmaya başladı. İktidar, eğitimde oluşan boşluğu cemaatlerle doldurdu. Travma yaşayan depremzedelere ruhsal takviye sağlamak yerine tarikatların “dini so

Editor · 04 Haziran 2023 — 08:52 · 4 dk okuma · 0 okuma
Depremzedeler tarikatların elinde...

Türkiye’yi yasa boğan Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin üzerinden 119 gün geçti lakin bölgede başını barınma meselesinin çektiği eksiklikler yeniliğini koruyor. Afet bölgesinde sağlanması gereken pek çok gereksinimi devlet karşılamazken eğitim, sıhhat üzere vazifeler tarikat, cemaat ve onlara bağlı vakıflara devredildi.

Tüm Öğretmenler Birliği Sendikası (TÖB-SEN) sarsıntı bölgesindeki sıkıntılara ait hazırladığı raporda bölgede cemaat ve tarikatların yürüttüğü faaliyetlere ait tartışmalara mercek tuttu. Raporda zelzelenin akabinde bölgede eğitim faaliyetlerinin aksadığına vurgu yapıldı. Mayıs prestijiyle kimi okulların faaliyete geçtiğine lakin sürecin aktif bir biçimde yönetilmediğine işaret edilen raporda, “İktidar, eğitimde boşluğu cemaat ve vakıflar üzerinden yürütmeyi tercih etti. Bu türlü olunca da çadır ve konteyner kentler, cemaat ve dini vakıfların nüfuz artırma konusunda ülkü bir alan olmuştur” denildi. 

‘DİN ÜZERİNDEN SUİSTİMAL’

Raporda, zelzelenin yarattığı yıkım ve ruhsal travmaların, çocuklar gençler üzerinde yarattığı olumsuz tesirlerini giderecek psiko-sosyal dayanak hizmetleri yerine “manevi destek” ismi altında cemaat mensuplarına bırakıldığına vurgu yapıldı. Kelam konusu raporda, “Okul çağındaki çocuk ve gençler için okul ortamı en kıymetli toplumsal hayat alanıdır. Her gün televizyon ekranlarında ve toplumsal medyada zelzele imgelerine şahit olan, yardım çığlıklarıyla karşılaşan ve konuttaki erişkinlerden zelzele konuşmalarını dinleyen çocukların yaşadığı kaygı ve travmayı dikkate alırsak manevi dayanak yahut dini sohbet ismi altında yapılanların hepsi acıların suiistimal edildiğini göstermektedir” tabirleri yer aldı.

“Çocuklarımız, cemaat ve dini vakıfların eline verilmiştir” tabirlerinin yer aldığı raporda, “Birçok depremzede gence bu cemaat ve vakıfların isimlerinin yazılı olan gömlekler giydirilerek yardım dağıtımında vazife verilmiştir. Bu nedenle önümüzdeki eğitim öğretim süreci için gerekli tedbirler alınarak mümkün olan en kısa müddette eğitim öğretime başlanmalıdır. Okula gelip gitme ile günlük bir nizam oluşturarak hayatın devam ettiği bildirisinin verilmesi, çocuklarımızın ve gençlerimizin okullarda eğitime devam etmeleri sağlanmalıdır” denildi. 

‘GÖNÜLLÜYE YASAK TARİKATÇIYA SERBEST’

Raporda şu hususlar öne çıktı:

  • Depremin yaşandığı birinci günden bu yana cemaat ve dini vakıflar devlet takviyesi ile birlikte çadır ve konteyner kentlerde konumlandırılmışlardır. 
  • Cemaatler günlük yemek dağıtımı, su ve başka gereksinimlerin karşılanması yoluyla depremzedelerle temas kurmuş ve bu kurulan temas bilhassa ruhsal olarak sıkıntı durumda olan depremzedelerle din üzerinden bağlantıya dönüşmüştür.
  • Cemaat ve tarikat mensupları zelzele bölgesinde çarçabuk dolaşıp faaliyet yürütebiliyor. Ancak bu durum yardıma gelen öbür gönüllüler ya da gazeteciler için bu kadar kolay olmuyor.  
  • Depremin birinci aylarında kimi bölgelere iktidar ulaşamadı. Bu boş bırakılan alanlar ise cemaat ve dini vakıflara “devredildi”.
  • Depremin en çok etkilediği ilçelerin başında gelen Antakya ve Defne’de, Destekleme ve Yetiştirme Kursları (DYK) açılmış fakat bu kurslarda ağır olarak cemaat ve dini vakıf temsilcileri vazife almıştır. Kelam konusu vakıflar ile bağları olan öğretmenler derslere girmiş ve müfredat dışında dini sohbetlerin yapıldığı gözlemlenmiştir. 

‘CEMAATLERE ALAN AÇILDI’

Cemaat ve dini vakıfların dört nedenden ötürü bölgede tesirini artırdığına vurgu yapılan raporda, kelam konusu hususlar şu biçimde sıralandı:

1) Yardımların yetersiz olması. 

2) Barınma meselesinin devam etmesi.

3) Ailelerin çocuklarının eğitimi ve geleceği için tasa duymaları. 

4) Devlet kurumlarının; cemaat ve dini vakıflara, insan kazanma, ideolojik ve dini propaganda yapması için alan açmasıdır.”