Bir polisin mektubu: ‘Anlamamaya değil, anlamaya çalıştığımız zaman insan oluruz’

İZMİR – Son yıllarda polis intiharları, polisin çalışma şartları, yeniden emniyet teşkilatındaki baskı ve mobbing argümanları birçok kere medyanın gündeminde yer aldı. Polislerin talepleri ve problemleri TBMM'de de tekraren soru önergelerine husus olurken, yaşadıklarını lisana getiremeyen birçok emniyet çalışanı, hala tahlil bekliyor. Geçtiğimiz günlerde bir emniyet mensubunun kaleme aldığı mektup kelam konusu sıkıntıları bir sefer daha gündeme taşıdı. Kelam konusu mektubu Gazete Duvar’a teyit eden emniyet mensubunun tecrübeleri ve tespitleri şöyle:

’13 YILDIR VAZİFE YAPAN BİR POLİS MEMURU OLARAK YAZIYORUM…’

“Size 13 yıldır polis teşkilatında misyon yapan bir polis memuru olarak yazıyorum. Teşkilata FETÖ’nün en güçlü olduğu vakitlerde, soruların çalındığının ortaya çıkması ile imtihanın tekrar edilmesi sayesinde girebildim. Yoksa polis olamazdım. Öğretmen çocuğu ve Atatürkçü biri olarak yetiştim” formunda başlayan mektupta, polis intiharları konusunda "Maalesef bu bahis EGM tarafından ciddiye alınıyormuş üzere gösterilen fakat her intiharda intihar eden polis arkadaşımızı zati problemliydi diyerek üstü örtülen bir sorun” sözleri yer aldı.

‘HEDEFİM BİRİ YA DA BİRİLERİ DEĞİL, SİSTEMİN KENDİSİ’

Herhangi “biri” ya da “birilerinin” maksat alınmadığı bilhassa vurgulanan mektupta, “Yüksek seviye teşkilat mensuplarımız maalesef sistemin çarkları ortasında o denli bir sıkışmış durumdalar ki, kimse gerçekleri konuşamıyor. Bu e-postada bu gerçekler üzerinden toplumun nasıl yanıltıldığından ve üst kademelerin hiç sorun yok algısı vermek için nasıl çabaladıklarından bahsetmek istiyorum. Amacım biri ya da birileri değil. Sistemin kendisi” tabirleri de dikkat çekti.

“Bazı sistemlerin onarılması, yine yapılmasından daha değerliye gelir. Bu durumu HEK yani ‘Hasarlı, Eskimiş, Kullanılamaz’ın kısaltması tabiriyle ifade ederiz. Emniyet Teşkilatı maalesef ki HEK haline gelmiştir. Bunu size hususlar halinde açıklamak istiyorum” denilen mektubun devamında ise şu tabirler yer aldı:

‘İSTATİSTİKLER GERÇEĞİ YANSITMIYOR’

“Emniyet Teşkilatı tarafından paylaşılan istatistiklerin büyük çoğunluğu palavra ya da sallamasyondan ibaret. Buradaki mantıksızlığı size şöyle izah edeyim. İstatistik ve planlamalar öngörülebilir olmalıdır. Yani siz yıl boyunca size lazım olabilecek istatistik ve bilgileri yılbaşında ilgili ünitelere bildirmelisiniz. Şu an teşkilatımızda her şey popülist durumlar üzerinden olağanda toplanması gereken datalar elde yokken bir anda isteniyor. Bu durumda hazırlıksız yakalanmış olan polis üniteleri büsbütün takviyeli uydurma data vererek bunları üstlere ulaştırıyor. İstatistik ya da datanın birinci istendiği yer, bu türlü bir bilgimiz yok, bize bu türlü bir data toplamamız gerektiğini söylemediniz diyemediği için gelen istatistik taleplerinin büyük çoğunluğu sallama formülüyle uydurularak gönderiliyor. ‘Nerden biliyorsunuz?’ diye sorarsanız, şahsen ben bunu yapıyorum maalesef.”

‘POLİS AMİRLERİ YETİŞMİŞ BEŞERLER DEĞİLLER’

“Polis amirleri yetişmiş beşerler değiller. 15 Temmuz’dan sonra zati FETÖ’nün karargahı olduğu bilinen Polis Akademisi öğrenci alımı yapmayı durdurarak dışarıdan üniversite okuyan ya da mezunlar ortasından yetiştirmek üzere rütbeli işçi alımları yapıldı. Teşkilatta bunlara PAEM (Polis Amir Eğitim Merkezi) ya da FYO (Fakülte Yüksek Okulu) diyoruz. Bunların seçiminde bakılan tek noktanın referans olması, yani kısaca AKP’den torpili olmayanın giremediği bir nizam. Liyakatsizlik Türkiye’nin genel bir sorunu ancak teşkilatımız bunu hiç kaldıramıyor. Polis akademisi yetiştirdiği şahsa meslek hayatı boyunca lazım olacak tüm bilgileri 4 senede bile tam olarak veremiyorken bir senede bu PAEM’leri mezun edip rütbeli olarak ünitelere getirdiler. Örnek olarak bilgi teknolojileriyle ilgilenen üniteye bilgisayarın monitör tuşuna basmadığı için kapalı olduğunu algılayamayan beşerler atandılar. Bir ünitede işin ne olduğunu anlayamayan ya da bu mevzuda bilgi sahibi olmayan yöneticiler doğal olarak çalışana zülüm ediyor.”

'KALİFİYE İŞÇİ YETİŞTİRME ORANI ÇOK DÜŞTÜ'

“Kalifiye olmayan polis amirleri yükseliyor ve 10 sene içinde teşkilatın kilit yerlerinde olacaklar. Polislik kanun mesleği olduğu kadar usta-çırak bağlantısıyla çalışılarak öğrenilen bir meslektir. Fakat bunun olabilmesi için alt üst alakasında donanımlı, bilgili olanların olmayan altlarına öğretmesi ve yetiştirmesi gerekir. Polis amirlerinin teşkilata sonradan dahil edilmesiyle bu alt üst bağında aidiyet bağı koptuğu için alttan yetişmiş işçi ya da rütbeli yetiştirme oranı çok düştü. Bugün alınan rütbeli çalışanlar yaklaşık 10-15 yıl içerisinde emniyet müdürleri olarak Türkiye’de misyon yapacaklar. Maalesef gelecekte çok daha makus günler ülkemizi bekliyor.”

‘SORUNLAR PAYLAŞILMIYOR’

“Polis teşkilatının geri besleme, bildirim düzeneği yok. Bir yazılım ya da aracı kullanırken son kullanıcının karşılaştığı sıkıntılar geliştiriciye gönderilir ki sistemi geliştirsin ve yanlışları düzeltsin. Teşkilatımızın en alt kısmında bulunan çalışanlar alanda olaylar, uygulamalar, ekipmanlar üzere mevzularda karşılaştıkları problemleri bildirmek istediğinde bir üst ünite amirine durumu iletebileceği bir düzenek maalesef bulunmamakta. Halbuki siz aldığınız karar ya da uygulamaların sonuçlarının sağlıklı olup olmadığını denetim etmelisiniz. Lakin en alttaki memur sorunu bir üstüne bildirdiğinde, sıkıntılar yokmuş, her şey güllük gülistanlıkmış üzere görünsün diye üstleri tarafından bu bilgiler paylaşılmıyor. Örnek olarak İstanbul’da her gün çeşitli uygulamalar (araçlara, motorlara yönelik vs.) yapıyor. Her gün yapıldığı için artık işçi tarafından angarya olarak algılanıyor. Bu nedenle uygulamaya ayrılan kaynak ile uygulamadan elde edilen sonuçlar ortasında harikulade bir israf mevcut. Bu tabandan gelen geri beslemeyi de kimse iletmediği için daima uygulamalar ile daha da artan formda kaynak israfı mevcut. Uygulama yapılmasında ne sakınca olabilir, ne hoş her gün yapılsın diye düşünebilirsiniz. Lakin siz 10 grubu bölgeden çekip randıman alınmayan bir uygulamada görevlendirdiğinizde boş kalan bölgede artan hırsızlık vs. üzere olayları tedbire yeteneğinizi kaybediyorsunuz. Kaş yaparken göz çıkarmak kısaca.”

‘BAŞIMIZ BELAYA GİRMESİN DİYEREK GERİ ADIM ATIYORUZ’

“Polisin hakkını savunacak bir sistemin bulunmaması, toplumsal medya mahkemelerinde polisin linç edilmesi ve yargının bu linçten etkilenerek kararlar vermesi nedeniyle misyon yapan polislerin yasal hudutlar içinde olsa dahi utangaç davranmasına neden oluyor. Ben dahil birçok arkadaşım artık mahkemeye gitmemek için olağanda tolerans gösterilmeyecek hususlarda başımız belaya girmesin diyerek geri adım atıyoruz. Zira hakikat ya da yanlış yaptığınız fark etmeksizin bir olayla karşılaştığınızda tek başınasınız. Bizi tek başımıza bırakan devlet için neden aile hayatımızı, kendimizi problemlerin içine atalım ki fikri nedeniyle misyon yapmak mümkün değil. Bakın, demeye çalıştığım şey yaşanan olayların haklılığı ya da haksızlığı değil. Yanlış müdahale yapan polisi savunmak da değil. Ama bu sahipsizlik hissi nedeniyle vazifesini yeterli yapan polisler de sinmiş durumdalar. Sinmiş bir teşkilattan da vatandaşın güvenliğini öncelemesini bekleyemezsiniz.”

‘POLİS İNTİHARLARI İÇİN GÖSTERMELİK ÇALIŞMA YAPIYORLAR’

“Polis intiharları ile ilgili emniyet göstermelik çalışmalar yapıyor. 6 ayda bir ünite amirleri tarafından ruhsal kıymetlendirme formları doldurulması gerekiyor lakin bu formları biz kendimiz doldurup yalnızca amire imzalatıyoruz. Kağıt üzerinde ruhsal kıymetlendirme yapılmış üzere görünüyor. Her intiharda ailevi sıkıntılar ya da ruhsal sıkıntılar öne sürülüyor ancak buna neden olan sisteme kimse bir şey diyemiyor. Örnek olarak yakın vakitte İstanbul İşçi Şube Müdürlüğü'nde bir polis arkadaşımız intihar etti. Olay aslında işçi şube müdürünün polise hakaret etmesi ve talebini dikkate almaması nedeniyle müdürün makamında gerçekleşti. Lakin olaya şahit olan polisler dahil herkesi tehdit ederek intiharın bekleme odasında olduğu, müdürle bir ilgisi olmadığı formunda palavra beyanlar verdiler. İşçi müdürünü kurtarabilmek ismine intihar ettiği için kendisini savunamayacak meslektaşa iftira attılar. Bu İstanbul’da misyon yapan tüm polislerin bildiği lakin lisana getiremediği bir bilgi. İsterseniz teyit edebilirsiniz. (Polis Memuru Enes Sayhan intiharı olarak bakabilirsiniz.) Birçok polis intihar notunda kendisine mobbing yapan amirleri ve olayları yazarak intihar ediyor. Ama bir tane bile ceza alan ya da araştırma sonucu kusurlu bulunan rütbeli işçi nasıl olmaz?”

‘POLİSİN BAHTINI İKİ DUDAK ORTASINDA TUTABİLMEK İÇİN SENDİKA HAKKI ENGELLENDİ’

“Sendikal hakkın bulunmaması nedeniyle polisin sesi çıkmıyor. Avrupa’nın ve dünyanın birçok yerinde 100 yıllık polis sendikaları bulunurken mevcut siyasi sistem polisin mukadderatını iki dudakları ortasında tutabilmek için bu hakkı engelledi. Sokakta misyon yaparken herkesin bir siyasi tanıdığı olması durumuna gelmek istiyorum. Bilhassa mahalle muhtarları. Bu adamlar güya çok değerli siyasi figürlermiş üzere Cumhurbaşkanı ile toplantılara katılmaları nedeniyle kendilerini farklı bir halde konumlandırdılar. Saçma sapan ricalar, süreç yapılacak yer ve şahıslara iltimas gösterilmesi üzere durumlar maalesef her gün yaşanıyor. Siyaset teşkilata o kadar nüfuz etmiş durumda ki muhtar bile polisi sürdürebiliyor.”

Mektubun son satırı ise “Ne vakit insan oluruz?” sorusu ile bitiyor:

“Anlamamaya değil, anlamaya çalıştığımız zaman…”