Antik kentin hikâyesi

“Çağdaş uygarlığı anlayabilmek, kavrayabilmek, dünyadaki eski uygarlıkları, insanlığın birinci uygarlıklarını yanlışsız tanımlayabilmekle mümkündür.” Atatürk

Tarihin sıfır noktasından başlayarak kadim medeniyetlere konut sahipliği yapmış bir coğrafya Anadolu. Bu tarihi ve kültürel mirasın ortaya çıkarılarak muhafaza altına alınması geçmiş ile gelecek ortasında köprüler kurmamızı sağlıyor. İzmir’in Torbalı ilçesinde kurulan Metropolis (İonia) kentinde 1989 yılında başlayan hafriyatlar, kentin 2 bin 500 yıl süren hayatına, hatta daha da geriye, geç neolotik çağdaki birinci yerleşim periyotlarına kadar ışık tutuyor. Metropolis Antik Kenti Hafriyat Lideri Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Serdar Aybek antik kente birinci adım attığında 19 yaşında bir arkeoloji öğrencisiymiş. O günden bugüne, birbirinden kıymetli grubuyla birlikte Metropolis’le gönül bağı kurmuşlar. Artık de Sabancı Vakfı’nın dayanağıyla arkeolog Nezih Başgelen’in danışmanlığında Metropolis’in tarihini her detayıyla literatüre geçiren, meraklısına ise fevkalade bir okuma ve öğrenme keyfi yaşatacak kitaba imza atıyorlar. Tam 30 kısım, 444 sayfa. “Metropolis. Kent, Hayat, İnsan” isimli kalın ve büyük kitap, Sabancı Vakfı’nın Cumhuriyetin 100. yılına bir armağanı niteliğinde. Vakfın Metropolis’e olan takviyesi ise seneye 30. yılını dolduracak. 1994 yılında Sabancı Topluluğu olarak başlayan katkılar, 2003 yılından bu yana Sabancı Vakfı’nın önderliğinde devam ediyor. Türkiye’de devlet haricinde bir hafriyata verilen en uzun müddetli ve en büyük dayanak.

KAYNAK KİTAP

Metropolis’i 7 Kasım’da bir basın kümesi ve Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Gürsel Safkan’la birlikte gezdik. Hafriyat lideri Aybek, hâlâ birinci günkü üzere heyecanla keşfedilen kalıntılar hakkında bilgi verdi. Kentin en etkileyici yanlarından biri, toprağın altından çıkarılan birtakım kalıntıların birinci günkü haliyle bulunması. Buna dev bir hamam kompleksi ve tabanlardaki birbirinden hoş mozaikler de dahil... Ayrıyeten o vakitten kalan yazılı dokümanlar, bardaklar, çömlekler hatta 2 bin yıllık yazılı evrak de görülesi. Kitapta tüm bunlar fotoğraflarıyla ve canlandırma fotoğraflarıyla birlikte, yalın, anlaşılır bir lisanda anlatılıyor. Metropolis’in idaresi, mimarlığı, planlaması, inşa sistemleri, kültürü, sanatı, ticaret hayatı ve günlük ömürden modüller başka ayrı kısımlara ayrılmış. Özetle tam bir kaynak kitap niteliği taşıyor.