Adana için korkutan uyarı: 'Deprem habercisi olarak söylüyorum, gelecek önemli fay Adana'yı vuracak'

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Maden Fakültesi Jeoloji ve Sanayi Mühendisliği emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Yücel Yılmaz, Edirne'de Trakya Üniversitesi'nce düzenlenen 'Her İstikametiyle Deprem' sempozyumunda, Türkiye'deki fay çizgileri ve beklenen İstanbul zelzelesi ile ilgili konuştu.

"İSTANBUL SARSINTISI KAÇINILMAZ"

Türkiye'nin zelzele jenerasyonunda bir ülke olduğunu ve bunun şuuruna varılması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Yılmaz, Bingöl'den başlayarak Marmara Denizi'ne kadar uzanan Kuzey Anadolu Fay Çizgisi'nin İstanbul etrafında 200 yılda bir 7'nin üzerinde sarsıntı ürettiğine dikkat çekti. Çizginin Marmara Denizi açıklarında güç biriktirdiğini bildiren Yılmaz, beklenen İstanbul sarsıntısının ise kaçınılmaz olduğunu belirtti.

'ARABİSTAN LEVHASI TIPKI BİR BULDOZER ÜZERE DOĞUYU SIKIŞTIRIYOR'

Türkiye'de son olarak 6 Şubat'ta Kahramanmaraş'ta meydana gelen zelzele ile ilgili konuşan Prof. Dr. Yılmaz, bu zelzelenin Arabistan'daki zelzele levhasının Doğu Anadolu Fay Sınırı'nı sıkıştırmasıyla oluştuğuna dikkat çekti.

Doğu Anadolu'da kuzey ve güneyden sıkışma kaynaklı sayısız kırılma ve zelzele yaşandığını belirten Yılmaz, "Neredeyse her yerinde zelzele var. Büyük faylar bile sayılamayacak kadar çok. Münasebetiyle Doğu Anadolu'da bir sarsıntının bundan sonra hangi noktada bekleniyor olduğunu söylemek, kestirim etmek çok güç. Bir kırılma mozaiği üzere, blok üzere düşünün; bunların birisi bir yerden kırılarak sarsıntı oluşturuyor. Arabistan levhası tıpkı bir buldozer üzere doğuyu sıkıştırıyor. Sıkışmadan oluşan güç Toroslar’daki dirençle karşılaşıyor ve burada giderek artan ölçüde bir sıkışma geçirmeye başlıyor, Kahramanmaraş'ta bu sıkışma kökeniyle bir müddet sonra direncin azamî noktaya ulaştığı 2 yerde birbirinin peşi sıra iki dev sarsıntı oluştu" sözlerini kullandı.

'GELECEK DEĞERLİ FAY ADANA'YI VURACAK'

Kahramanmaraş'ta oluşan zelzelenin akabinde buradaki gücün Türkiye'nin güneyine taşınma ihtimali olduğunu bildiren Yılmaz, "Bu sistemin güneye kaçma mümkünlüğü var. Bundan sonra da sıkışma kökenli zelzeleleri kaçma kökenli zelzeleler izleyecek. Bunu da bir iki defa gördük. Şimdiden size hakikaten bir sarsıntı habercisi olarak söylüyorum; büyük bir ihtimalle gelecek kıymetli fay Adana'yı vuracak. Hasebiyle bunun geliştireceği fayı tıpkı kaçmaya bağlı, kaçma artı sıkışma halinde bir zelzele bekliyorum. Antakya kıyısı tıpkı cetvelle çizilmiş üzere o fayı bize gösteriyor. O kara kitlesinin yavaş yavaş denizin içerisine vurduğunu görüyorsunuz. Sarsıntısının kırıklarıyla oluşacak bu türlü bir olayın ne kadar vahim ne kadar büyük bir enerjiyi ortaya çıkarttığını Ekinözü sarsıntısında gördük" dedi.

'DÜNYANIN EN BÜYÜK FAY SINIRLARINDAN BİRİSİ'

Bingöl'ün Karlıova ilçesinden başlayan Kuzey Anadolu Fay Çizgisi'ne değinen Yılmaz, "Dünyanın en büyük faylarından birisi Kuzey Anadolu Fay Sınırı. Bu sınır Bingöl Karlıova'dan başlıyor, tüm Anadolu'yu biçip geçiyor, Marmara Denizi'nin içine oradan Ege Denizi'ne ulaşıyor. Buna jeoloji lisanında yanal atımlı fay diyoruz. Fayın geçtiği düzlemin vadilerde yırtık oluşturduğunu görebilirsiniz. Kollarından birisi İzmit Körfezi'ne, oburu de Gemlik Körfezi'ne gidiyor. İkisi de Marmara Denizi'nin suları altına gidiyor. Bu Marmara Denizi'nin altında giden fay beklendiği üzere bir İstanbul sarsıntısı oluşturacak mı? En çok merak edilen soru bu" diye konuştu.

'İSTANBUL ETRAFINI ETKİLEYECEK ÇOK BÜYÜK BİR ZELZELE OLACAK'

İstanbul'da bir sarsıntının kaçınılmaz olduğunu söyleyen Yılmaz, "Bu fay üzerinde 1939'da Erzincan'da sarsıntı oldu, orada güç boşaldı. Kuvvet o fay boyunca göç etmeye başladı. Bir müddet sonra ilerisi kırıldı. Ondan sonra göç ede ede en son Adapazarı etrafındaki iki büyük zelzeleyle Marmara'nın önüne kadar geldi. Tarihî zelzeleler de diyor ki; 'Bakın ben burada çok büyük iki sarsıntı zati yaptım. Bir tanesi 1530'larda Padişahı Edirne'ye göç ettiren büyük sarsıntı. Öbürü de 1760'lardaki zelzele. İkisi de çok büyük.' Hasebiyle 200 yılda bir 7'nin üstünde, 100 yılda bir 6'nın üstünde. İstanbul arşivinden o zelzeleler neler yapmışı nokta bazında biliyoruz yani İstanbul'da zelzele olacak. Kuzey Anadolu Fay Sınırı'ndan boşalan kuvvet Marmara Denizi'nin açıklarında birikiyor. İstanbul ve etrafını etkileyecek zelzele olacak mı? Evet, kaçınılmaz. İstanbul etrafını etkileyecek çok büyük bir sarsıntı olacak, İstanbul'u bunu hazırlamak lazım" sözlerini kullandı.

'EDİRNE'DE SARSINTIYA DAYANAMAYACAK ÇOK BİNA VAR'

Kuzey Marmara Fay Sınırı'nın üreteceği büyük bir zelzelenin Edirne'yi de etkileyeceğini belirten Yılmaz, "MTA'nın yaptığı haritada Edirne için büyük sarsıntılar üretecek bir fay çizilmemiş. Bölgede çok net faylar var fakat günümüze gelirken bunların aktiflikleri giderek sönümlenmiş. Yüzeyde faal fay yok. Günümüzde Trakya'da büyükçe bir zelzele de görünmüyor. Edirne ve etrafını etkileyen depremselliğin ana kaynağı Kuzey Anadolu Fay Hattı'dır. Bu fay Edirne dolayını etkilemektedir. Uzaklığı ve büyüklüğü oranında etkilemeye devam edecektir. Direkt bir Edirne fayı yok fakat Kuzey Anadolu Fayı hareket ettiği vakit Edirne'nin yerinde bu zelzeleye karşı dayanamayacak çok fazla bina var. Zira yerin muhakkak bir kısmı, Edirne'nin temelinde çok güçlü olmayan yer çok fazla" dedi.